Skip to main content

Full text of "Opuscula nova anatomica, judicium novum de venis lacteis tam mesentericis quam theoracicis adversus Th. Batholinum. Lymphatica vasa Bartholini refutata. Animadversiones secundae ad anatomiam reformatam Bartholini. Ejusdem dubia anatomica de lacteis thoracicis resoluta. Hepatis funerati et ressuscitati vindicae. Authore Joanne Riolano"

See other formats




ludiciiim nouum de VcnisI^£Vers tarn 
Mefentericis quaiii Thoracicis, 
aduerfus Thi Barcholinum. 

Ljmphatica Vajk Bartholini rej^utata, 

Animaduedlones fecuridse ad Anaco-^ 
iriiarri Reforrriatam Bartholini. 
Eiufdem Dubia Anatomtca de i,aUeis 
Thoracids rcfohita. 

Hepatis Fun«rati Sc RcfTufcitati Vindicis, 
%Auti)ori J O A JSf K E 7^10 LA NO* 




32089 




32089 


PARISHS, 

‘Apud Viduam Mathvrini nv Pvis, 
via lacobcajCub fignoCotonx Aureae. 

" M. DC.^LIII. 

Triuilegio 




.A-VCX-. 

T]!^.OTAi^-CV 

'* ■’ '■ M'iinn 

'bii:. .a^ffl/u^eK.-.i.inibW 

L.v.sa'X. wa<i»pks>.- 


PRifiSTANTISSJMIS 
MEDICIS DOCTOtoVS 
Scholas Mcdici^E Parifienfis,Or* 
thodoxis, Hippocradcx Medi¬ 
cine vere cultonbus,ncutiqUam 
ftibialibus,& ftygialibus, eiuf- 
que Dccano digniflimo pro 
tempore,D. D. Panlo Courtoisy 
iv^fAovi ivSo^co y bene valcre 
& rc6ta faccrc cxoptac loannes 
Riolanus , Anciquior Schole 
Magiftcr. 

IRI CELEBERRIMI, 

Lkeat mihi 'veflram 
Scholam falutare ^ae tnterpellare, Vir^ 
gilij ‘verjihm, cjuihus Romanam Gcn- 
tem affatus efi, tAntum njerhaio 
mmato: 




epistcla: 

Salud magnaparens Mcdicum,Sa- 
turnia tellus, 

Magna Virum, tibi res antiquas lau- 
dis',a'rtis, 

Ingrcdior facros aufus rccludere 
fontes. 

EJi enim 've^ra. Schola omnium anti- 
quijima^'vtfote quee ajexcentisannis in 
eo^udwfloruitflat(tdhuc non inglo¬ 
ria; Medicos etiam pr^flantiflimos pro ^ 
tulit diue'rfls temporihus ^ atque femper 
Hippocratis & Galeni Medicmam 
warn , inculpatam religiose coluit. 
Veflris auflitiis aggredior paradoxa^ 
•vita, humana permciojd ^ artemque ve- 
flram inflamantia euerterCj fcilicet Hc- 
par partem efle in corporc igria- 
uam, ignobilem , nec amplilis ex 
chylo fanguincm elaborate, fed bi¬ 
ll fccerncndx & colligendae defti- 
nari. ^od quidem paradoxum inau- 
ditum^ ^falfiflimumhislihellis refluta^ 
tauhflnmlque indicaui veros fontes chy- 


EPISTOLA. 

U Jan^uinis ,fimulque 'vniones fiue 
fynanajlomojes Venarum Po'rtce^ Ca~ 
m, atquefere^ motumJdKgUim, njt in 
man Oceano ^ Mediperraneoperfici. 

omnia a me deteila junt^ &de^ 
monjlrata in conjufio^m iuniorum A- 
natomlcomm. Controuerjix ortum^fro- 
grejjum^ &flapum faucts- oBendam;^ 
inde canjequenpiasvalde pernipiofoS j 'vt 
iis occurramr, m longms^ fi'/f-am in 
trimentum artis 'vefirtpyfdiutt^e puMU 
cd. Ah oSio ^'vigintP-Mnis Afelli'j 
liherfofihumus dc Venis Labels, 
dih in lucem. Nouitate ^apiapuhyquia 
demanfirauk jcripto f0 piftHris , noW^ 
venasLa^has in Mefenmio^ddiuef^Xf 'd^ 
AdefentericiP njulgarilpm jugentes 
chjlum ah inteflinis .dcj-erunt adglan- 
dulammagnamy in pentro Adejentenj. lo- 
catam, quam nouum Pancreas 
'velutijontem^ lacumchylik^de rejer^ 
k per quatHor.ramos adHepar. 

A quadfiennio noua^echdexorta^p:-, 
a iij 



E pis tol A. 

'Nomt^ qmdam A natomici curiojis ocu^ 
Ik & manihus , in hums rei veritatent 
inquirentes^ ramos ad Hcparfertingen-^ 
tes negantexjiare^fed ramulos duos ^ in- 
terdum vnicum inuencrCj qui a^cendunt 
fecundum longitudinem dorjt vertehris 
injlratiyvfquead axillareSy&in its al¬ 
bum chylum confmeri monjlrant 
]Ex. ijla Ohjeruatione cpneludunt 
pecquctus Bartholinus, per iBos 

ramos Thoracicos chylum adCor defer- 
riy nullum ad Hepar ire: ea propterhte- 
matojeos jun£lione priuandum , & in 
Corde exchylo hamatofin fieri y ifium- 
que janguinemadhucchylojumvel crafi- 
fium ^incollumpervarias circulatione^. 
intra 'vena^ f^arterial concoqui ^ at- 
penuari. 

autem Anatomicus AngluSy 
Highrnorus v- deprehendijfet fhrillas 
varias tanqmmvajulaex Hepateemer- 
gentia , injeri in 'verum Pancreas y ex 
quo JuShmcl^lumreuehunt ad Hepar, 



EPISTOLA. 

qnod jcriftoex Iconihm demonjlrauit: 
Bartholinus, Anacomicus Danus, 
non indodus, occ'afonem arrifuit ijlud 
refellendi tanquam faljum, ^ ad alios 
njjt4s ijlh<ec njajula’ defiinauit: confmilia 
fer- runiuerfum corpus reperiri fuflinuit: 
atque Vafa Ly mphatica nominamti de 
quihus lihellumconjcnpft. Nec conten- 
tusiflo fcripto.qudd mihi ohtuUt'exami- 
nandum,perDuh\3i qu^dam Anato- 
mica, contra ^iolmumjeripta j pro 
V ccc^ucto, pugnamt,' 

Nunc €0 ControuerJtiC Jlatus perdu- 
Bus ejly'vtlecur'varqsopiniommjiuBi- 
bus agitatum^ de fua potejlate periclite- 
tUTi nijijortimanujulciatur^ vindice- 
tur. Id meis 'vindicm tentauiiifiprimis 
demonflraui ijlas'vends LaShas' nouaSy 
ejjepropagines ramiMefenterki , [ 4 ut fi 
non juerint tales, Galerio td^en non 
ignotasptijfei quandojcripfit, in M'efen- 
teriore^rm<vcndS,qUie non^^Hep'ate 
prodeunt. ' ; .u ' 

a iiij 



EPISTOLA. 

Recentiores AnMomici contendum 
Lafteasojenas a M^fentcricis difimihs | 
chjlo diflenUalhejcmtrcma,-. 
nentih^s MejenteHcis ruhkundts j chj~ 
lum^pium dcjerunfadHepar, 'vtjangups 
rejiuens admtefltna pro nutritione ^ ha- i 
heatJuas 'venasJeparat^ts, 

J\ 4 efenterieus' ai4tem ramus in quatmr 
parte^Je^ius eflivnaprincipioMuni In~> 
tefiini inferitur ^ altera amplioradglan-^ 
^ularn magnam ahit : tertia ^ quarta 
pars ^erjus cacum. ^ colum mteftrna di^ 
JdrikuHntur. • ..; . 

Altcrius A^atomellfufii- 

t}entf)j^lum ntttio modo ad Htparfed 
per f^mulos duos ijel ojnicumyexvfonti- 
mlo chj)^liJ»Mef^merij eentro locapOyto-- 
tum adaxillares mignareJndead-Qory'vt- 
in fanguinem miitemr^oftproinde in Qor- 
de hamatofhnperJktJfius erroris de- 
ceptimis eaUjQs apjerjiitkV cfAie^smmus' 
etemm-Mejenterieus dedmendis doylo 
&fanguinideflinatHs idternis vkikm* 



EPISTOLA. 

QjhiperuenitadmagmmgUndHlam in cen¬ 
tra Adejenterij [itdmjnterdms reneSj mira^ 
hiliartificio in 'venuUs innumeras fundi-' 
tur^ qune ad intejlina tenuiaffiratim conm- 
luta tendunt^ 'vtchjlum cxfugant, & de- 
ferantadmagnamijiamglandulam, Idfa- 
:SlMm.a daturafuiti cum nonpojjet dire^e 
ifiarinnumerahiks.'uenas dirigercad inte- 
•fima.y opvrtuit in alicjua fonticulo riuulot 
procreare, qui ex interims chjlumrejvrret. 

Duhitatur an akiJiaglandulailU venu¬ 
le fint fabolei rami Mejenterici ^ quia con^ 
tinuatio.non efljatis euidens: An potim 
genus quoddam 'vafis peculiarisprater ra^^ 
mtm Mefmericum f Attamen infufflata 
trunco\ M'ejcntcrico difenduntur ilia 
nuka-yfedboc non mnuincit continuitatem 
eiujdemftkjlantiay fedtantum cauitatis. 

ifia glandula mdgna ceu fonticula 
chjrliy ramus Mcfen^ticus haurUchjf.umy 
&deduLiiadHepaKy:qmd 'vittuie jm at- 
traciriceauide expetity'01 aliicii. Sed cum 
Imm ram camtasfit^k arnpla ad tonti.. 



EPISTOLA. 

nendum Janguinenty non poteft mum fin^ 
gmncm Hep ay ad fe reuellere. Propterea 
<hjlus permeans iAum canalemy ruhejeere 
incipit. Qmmautem in iflo trunco Mejen^ 
terico non objeruarentijlam alhedinem chj^ 
liyqualem intuenturin venulis&jhnticu * 

. to Mcfenterij , inde iudicarunt chylum ad 
Heparnullo modo dejvrri,fedperifios ra- 
mulos Thoracicos ad (^or; vnicum eumque 
fniflrum ramum notatumfuijje a Vcfalio. 
& Rondcletio deprehenai:eius originemy 
quam alij putarunt ejfe injertionem yrepe^ 
tmtahaxillariy ^adpartes inferiores. dej^ 
cendere prodiderunt. 

Ifthoic Ohjeruatio diligenter expenja^ 
animo agitatay mihi indicauitvenarum 
porta ^Caug vniones [me fynanajlomo’^ 
fisy tantopere a Veterihus ^ Kecentiorihus 
Anatomicis quafitasy atque motumftngui- 
nis intra iBos canales^enojos ^ arterio^ 
Jos Aorta, ^mm enim corpus humanum 
iudicatumfueritah A ntiquis ^ Recentio-- 
thus, compendium gp* JimuUchtum maio^ 



EPISTOLA. 

xis. mmd't;, nemo adhucduo M dria^ Occa- 
nuni& Medicerrancum dico, maiom 
mundiyin horrime y Microcojmo y defgna^ 
^erat: neque 'vtrmfque maris connexioneSy 
nequemotHSperfluxtim& refluxum intrd 
njenas ^arteriaSy 'Vtj-eci in his D ijqmjt^ 
tionihus dc Venis Ladeis & circulado- 
nc ydduerfus ofinio^ 

nem. haque demonfiraui per Vends Ld^ 
Beds tarn MejenterkdSy qmm ThoracicdSy 
Vend Portd & Caud'vnioneSy tarn inju^ 
perisyquam inferispartihus njentris inje^ 
riorisy ijlarum vnionumnjtilitates infi~ 

gnes ddvitd conferudiionemy^ morhorum 
depulfonem: Prdteredy motum fangui- 
nis circulatorium per Cor necejjarmm 
ejjeydd humidiprtmigenij reflaurdtionem 
in (^ordcy^reliquis corporis partihus y at-- 
que drteriofi fanguinis confeffionem y qtii 
non potejl in Cordeperjici y niji recipiatur, 
Cr expelUtur. Iflos motws non potefi Cor 
edercynijt ajjidue moueaturperdidflolem ^ 
fyftolem.EasohcdHjds fanguinis motiisi 



epistola. 

circularis fer^orahjolute necejfarm efi^ 
'vtjtperdimidium Jextantem horaecejjaret^ 
njitateminaretur.^um amem Harucus, 
Author 'vel potius fienouator circularis-. 
motm defignati ah Hippocrate , magno 
cumaj}paratu artijicioj & Medkorum 
applaufi^ demonHraJJctiftum motupit^fieri 
fer 'vniuerjum corj^uSj 'vndimatjue ex mk 
nima parte redire fianguinem per venas ad 
Cor^idfiore valde pernici^Jum jaluti ku^ 
mandt prohaui; Neque a tertia redonej 
multo minus a prima , 1io^lri corporis 
culind cloaca , \fiangumem remea- 
re ad Cor , fid in prima regione fids ^ 
termnis coerceri ^ ^ moueri motu pecu- 
liari, 

^uod fpeAat adtertiam regioneyeiusfan- 
guinem impendi^ahfiumiinnutritionem 
partiumdemonfirauiy &per hahitum cor¬ 
poris diffundi, necah vtraque regionefian- 
guinem rediread Cor, nifi in fiummapenu^ 
riamafifiejanguineaintra 'vafia maioracir- 
culatoria ,'uenam Qauam ^•Aortam, in 



EPISTOLA. 

^^uihuS'dhfcluimr ifta circulatio janguinis. 
Jtqm iBasopifiiones iam fer Academias 
late peruagatas^ ^^pro'VerisjemereCeptai 
jic compojhij'vt nullum deinceps detrimen- 
turn capiat liejpuhlica Medica , ^ pri^a. 
McdicinaJdrta te6ia confeructur. 

Reddo tamengratias cum Ariftotclc, 
male phikjophantihus : nam occafonem 
pr^hent njera inquirendi & inueniendi, 
Dignofcity inquit J^hto^quimuemt; inue- 
nit^qui quariti quarit^ qui putatfi ignora- 
re. Id Jeduld ^ exalid diligentid jum tan - 
dem ajjequutus. 

QaettruMi rerum Naturd cdntempldtld 
quamuis non faciatMedicuni, audiord 
VXmio^aptiorem tamen redditMedicinie„ 
atque perfeliiorem. At ifht contemplatio 
^ cognitio Vcinarum Ladtcarum 
Circulationis fanguinis^ nonesl fuper- 
fina^inutilis Medico, imo redditperi- 
tiorem in operil^us artis Jud; quippe vera 
cognitio V enarum La 6 beariim> docetnon 
cJJ'c recedendumadoHrhu veterum Me- 



epistola. 

dicorum ^ natomicorum , ^ in fraxi 
Mcdicd nihil innouandurn ejj'e. Cognitio 
Circulationis fmguinis infnuatin mijjionc 
fanguinis moderationem ejje adhihendam, 
fine ft purus & integer, flue corrupms,at- 
quefehris adftardentiJfma,'Vtnon tantum 
qualitas fpe^htur,fed etiam quantitas,qu§ 
Juffciens fuperfitin venis,ad confe^ionem 
fanguims arteriof, ^ reparationem humu 
diprimigenij^tam inCorde quam reliquis 
corporis pdrtihus,^conferuationem mo-- 
tmperpetui Cordis, quod non mouemr,nh 
fi appuljujanguinis, quo defcientc pereun- 
dum efl ,fenfm elanguejcente motu Cor- 
dis,'velfuhito concidente. 

Hacqui nouerit,perfeBior eritMedi- 
cus, 0 ‘pluresferudhitaegrotantes, quos ni^ 
mis audaci njen^e feBione , q) flihidlihus 
medicameniis quotidieperire cernimus.-hdc 
Corprefocare njiolento mmitu fdcile de- 
monfrdho in ddminifrdtione Anatomicd. 
^umdUternVloito eum prddicmthedtum, 
cui in extrema feneflute return peruidere 



EPISTOLA. 

\icmt i Deo Optimo Maximo 
mmortalesagOiqtiodme infroueda atate 
faliheittitHdine digmm iudiedrit^mihicjue 
iwi^ic^r/fVcnarumLadcarum 'veros'v^ 
Jus^arque w^Circulationis fanguinis 
infignes'vtilitatesadjdlupis humana con- 
jemationcm. Sivultis meuni indicium no- 
mm de'vents U 6 his Me^entericis ^Tho- 
ractcis3'vohis ^omnibus notum fieri, 
nonamplius ea de re duhitetur in homine, 
fiacile eritab aquijfimo Senatujboni publici 
amantijfimo,cuius interejlifla fiiridMe- 
diets Jalutis publics cuflodtbus & conjerua- 
toribus,impetrare, 'vt homines adpatibu-^' 
lum damnati, priufiquAm indicium mortis 
eis denuntieturiMedicorumeura ^ joUici- 
tudine dapibus recreentur, ^ quatuor^ 'vel 
quinque horis d paflu ad jupplicium dedu- 
cantur; ^d huius rei demonfirationem me 
fimper paratum inuenietis, necparcamhuic 
pi<e charitati ^ eleemofyna. Id prifiis 
'vfitatum fuijfe docuit Baronius in fuis 
Annalibus,art.94.aci pafQoncm lefu 



tPISTOLA, 

Chrifti, confirmauit Cafaubonus^ dm 
examinant •vinum myrrhatum ohUtum 
Chriflo.AtcjueParifiis adificatio Cmohij 
Monialmm.qua dtcUntur Filiie Dei, eo 
fineconditaJ'Hitj vt fratereuntihm mijeris 
patihuUrijs admotem Falconis ^olimlocum 
jupplicij deducendis ^ poflpreces in jaeello 
fufas njinum ^ cupedias ojfcrrent, ud rejh^ 
cillationemy quod erat apud ludaosjhone- 
fiarum matronarum offidum. Id non potejl 
hddie denegari^neque d Theologis impro^ 
had:, &d R: P. le^iBis in Belgio con-^ 
ceditur. V'aUte colendijjimi CoHega, 
que captis fauete ^ atque d/vcjlra SchoU 
Hippocratied^ in^rte noflrd Nouatores- 
^ tdlium opimonHmJdHtores arcetci 


IVDiciVM 




I VDICIVM NOVVM 
DE VENIS LACTEIS, 
Siucdc VnionCjVcl Synanaftomofi 
Vcnas Portas cum Caua: 

Et Examen lihri Thomoe Bartholini ^ 
Ha^nienjis ^ Profejforis R.egij^ 

De ladcis thoraciciUnliominc blrutiA 
<jue nupcrrimc oBfcruacis, 

Authore Joanne Rtolano , DoBore Medico 
& Profejfore Repo in Academia 
P arisenf. 

RfVscLVAM ludidum nouum 
proferarn dt V?nu laBeU mefente^ 
thor^acU j opers pretium 
duxi libellum Thoma "Bartholtm 
examinare, quoniam id viam prae- 
parabit, luciemque maioieoi adfercc legenti 
«aeum nouum iudicium. 

In hoc libcllo £wntifpicq titulus modeftu? 


% lo. Utolanl ludtctuM 

eft , de thfacktSi in homine Irutlf^ut 

nupemme inuentis hiftorU t^natomica, Sed 
fuperba & infolens dedicatio Regi Danorum 
inferipta , inuentum chyli uouum j nunquam 4 
conditQ hotninc , in homme haBenus ohferua^ 
turn. 

Grande alt quid quod pulmo anintte pralar^ 
gus Auhelat. 

Tandem vbi multa de ifto admirabili inuento 
difleruit, 

Tarturient montei^ nafeetur ridiculus mue '. 
Quia nubem pro 'lunone j Sc vmbram tantum 
huius mirabilis inuemi demonftraUic, in duo- 
bus cadaucribus humanis: Idebque artificioGi 
si fubtilisefthaecinfcriptio, vc raagis extoUerc!: 
fuam induftriara, in perquifitionc iftarum Ve- 
narumU(ftearuni, qua: rcftitis inuen^e, Sc'm- 
dagaflc;, ac defeupfiiTe, quam "Pecquetum pu- 
tzx 3 atque Je primum illud in h'omihe tentajfe. 
Quire de eiusfide &finceritate netiiobndidus 
dubitet j nuttquam publico impofuit ^ aut 'verba 
dedif.'^dk iftasafFertiones, quis non ei credferer, 
lubciifque fubferibetet ? Sunt iftae infcriptio- 
nes &: pollicitationes, propter quas Vadimo^ 
nium defiripoJSttySK. loquarcum Plinio. 

> , FcUcitateim huius feculi prasdicat , quod in- 
$tenmnum nouarum adeo feraxejl^ "vt maxima 
pars iUorum y qua fetuerunt amiqupf , minima 
pars.Jk eorurn i qua-fequentium temporum in- 
dufina Jocuit. Sic deprimit, Sc defpicit anti- 
quos AuthoreSj vt iis nunc abiedlis ,.Sc. repudia- 
tis,nouos,quosnominabit,lequamur Atquein 
• primis- cius ^Anatcnqen r^rtnata/n , quam 


de Vents laBeis, ^e. 

omnibus Atutoraicis gloriam praripuifle fibi 
perfuafit luucnis ifte Anacomicus, vnias luftri 
Profeffor, qui vtRiolanum eliminarct c Cho¬ 
ra Lyttceorum x/tnmtornicorum , appellat nunc 
Emsr'ttum ^natornkum^ modb Veter^nitm * 

$c paflim eum mordec, ac fuggillat, at ipfe ri- 
det. Lymphatici contritia in fuo Qollegio ^na-^ * 

i9mko cfFutita, & in ca state quam adepeus eft 
per Dei gratiam,cont€ntionum, Scnouitatuni 
in rebus Anatomicis, fe ludicem & Arbitmm 
metito fuonunc interponit, mcabfente, aede- 
nato fuas alas expander, 

inftar Pauonis, triumphaturus dc “J^ioUno , cui 
fuam ignorantiam in rebus Anatomicis audaftcr 
exprobrabir. Sed cum mortuisnonm^Urualn- 
Hanturt inquiebat TUncus apud Eiimum , in 
prafktione magni Operis. 

Pdftquam Tarthol'mm de viis, per quas Chy- 
lus ad hepar deferri poteft, difleruit ad libitum, 
agnofeit veras dc legitimas vias t^felUum de- 
prehcndiffc, ac dcmonftralTe per vcnasla<fteas, 
qusfunt nunc omnibus notsae tecept^: iis ad- 
xyxariXiTecyuetus duas venas chylifcras , per 
thoracem tradudas , vfqut ad axillares yenasj. 
fed pdg. ji. obferuationes fuas Tec^uetus y udea 
’ierborum y fentcntUrumyueflofeulis exornauit^ 
yt LePtores repetitd le^ione duihs Jemper di-* 
mittat, lie laudat Tecyuetumi nec irameritoj 
namR. lefuitarumRhetorumornamcnta funt, 
vbi aliquot annos vixit Turifiis , in Collcgio 
Claromontano adolefcentum psda- 
gogus *, ciim feripfit, erat adhuc philiater, nul¬ 
lum vnquam gtadum in Academia 


4 To. Riolant ludictum 

affcquutus: Noli igitur ipfutn appellate 
cum ^arifienfem •, nam talia ingenij monftra 
nunquam noftra Schola protulit, aut palfa eft. 

Diuifit ‘BarthoLinus'^enatUifeaiin lumha~ 
i qubtliam carum exortus eft 
in parte inferiore mefcntcrij, qux fita eft fupra 
lumbos, inter ^uos renes. Ibi “Pec^uetus con- 
ftituit fuum teceptaculum chyli, quern ven» 
Mcraraicac vndique cortiuatae effundunt. At 
^arthoitnuc teceptaculum mauult appel¬ 
late glanduUs lumbares , quia talcs in homi- 
nibus vif3E,& brutorum glandulie parum hinc 
abludunr. 

T^eceptdmli fuhjldntU yarUf in 
hrutis , nonnunquitm eft memhrdnofk , rupta^ 
cduitas qudddm chylo "^elfero repletd oiferud- 
tuy, nonnunquam deefi cduitof : In homintbuc 
prorjus efidiuerfd fubSlantid tgldndulofa in^at 
itharum gUnAuldrum mefenterq , 'penults la~ 
IdeU quafi irrigdtdy dn yentc la^ea penetrent 
in cauitdtem receptdculi , Jiue fubfiantidm i 
^udnqudm oculis difcernerc nequeamus ^ dubi~ 
tdri non debet ^ quia cbylum admittit , quern - 
admodum nec mAntfeJia funt ofiia la^earunt 
in rne/enterio. 

Ifta 'Bartbolinm teftaturfcvidilTe in duobus 
cadaueribus humanis&animalibus. Ex iftade- 
fcriptionevenarumladtearumventrisinfcrioris, 
quam decerpfi ex ‘Sartholino^ hic plane diuer- 
fus ck^ TecquetOy qui conftituit grande rcce- 
praculum membranofum, ladcas venas vndi¬ 
que conuehere chylum ad iftam cauitateroj nul- 
latn mentioriem facit glandularura, vcl magn« 


de Vents ^ laBetS^ ^c. $ 

glandulfsadhocofficium dcftinat*; iPeequeius 
nullas venasladeas ad hepar pertingerc afTcu?- 
rat,quampluresc6 tenders vidit 1 B*rtholinus\ 
:Vighmorum fibi fauentem adducic , & alios 
Anatomicos oculatiflimos. 

An ridiculus ero , fi iftis duobus iuuenibus 
Anatoniicis meinterponam, & dicam iftas vc- 
nasladeas effepropagines mefenterici rami>qui 
dura diftribuitur chylusper iftas.vcnas,Candi¬ 
da: apparent, vbiverbchylus ad truncura Por¬ 
tae peruenit, permiftione fanguinis colot albi¬ 
cans euanefeit, atque ita ingreditur cauitatent 
hepatis^ propterea non reperiuntur rami ladci 
ad hepar pertingentes. Nam "Baftholinm fate- 
tur manifeftas non efle venas lafteas, quae in- 
grediuntur iecur \ artamen alibi afTeuerat fe ma¬ 
nifeftas vidifte in Orbe pifee , 8 c deinonftrafle 
fuisCollegis, quosnominal, atque credit tales 
reperiri in homine , quadrupedibus. Nunc 
fidit relationi Highmori^ quia plutes dilTecuic 
canes, & variasfiguras huius teidepinxii. In- 
certus fluitat hac in re j feribit cnira venas la- 
<fteas ad glandulam mediam mefenterij perdu- 
das inftar capreolortMn vitis impli^ari,indepar- 
iim ad hepar cum Portia abire reda,partim ad 
Emulgentes, partim ad ^uam. 

In ifta contrarietate Tetqueti tS* "Sartholi- 
ni , produco roeae coniedurae de 'vents Ul^euy 
falsb introdudis & excogitatis, fautorem 7^/- 
qui cap, /.de mefinterio^ notat: ad 
tnefenteri) centrum , ybi frima fit 'va^orum wf- 
fintericorum difiributio ^grande corpm glandu- 
lojkm txfifrmtur^ infignigrcsac primas "^ajlrutn 

A iij 


1 


^ lo. RtoUni ludkium 

dijje^ioneifecur^ adthodum fuff'ukiens^in canV* 
kus *<faforunt ^er mefemqrmmince^m adiftae. I 
ftire promptum efi , ^odtilts mactlentius^ ^uam 
Somtni ohtigerit mefetHeriunti ttt in hommepra-f 
pinpte efl abdomen. Videmt Vtjalius digiro 
dcfignare iftasvcnasladeas in canibustnanife- 
ftasj&inhomineobfcoras. Addit poftea.yoy/<e 
fropapnes in intefitna infertce Jtmul ad cremo~ | 
r/V traie^ionis /attgttims enutriendu inte- ' 
flints idoneidedul^um/uhjfefuiremiht’^tidentury 
fte^ue fatis ajequor •, quid Galenus fibi 'veliti 
^uando intefl^nis > ipftque adeo mefenterio Ve- 
ejferri tefiatuf ^ in iecur non terminatas ^ 
0ut (yt ah] yertunt) ad tecur non traiicientes , 
fort^ aliquu yena (aua propagines in in- 
teftina dtjjeminari iudicauerit .^quamquam 
ilU in iecur tandem yel ippuS fententid termi- 
ytarentur ^etiamp/hr/an eremoremex inte pints 
iecori non ofperrent. Noryic F'ejalius aliquate- 
uus adurabrauit iftas venas ladcas : nam ifta 
. lacuna,quam fingit Tecquetus^ fita eft fub ilia 
jnagna glandula j quam Pancreas vocat t^fel- 
, implexus venarum Mefaraicarum eft in, ifta | 
glandula; Venas reperirinotauit Galenus 
tionterminanrur inhepar,iliac offerunt cremo- 
rem ex intefttnis, nonhepati, fed Cauac: Atta- 
Jnen per venas Mefarai'eas chylum deferri dc- 
cernit. 

'^arthelinm venarum laiftearum 
mefcnrerijvfnstres affignat. t^ufdus homo nn- 
vnero partium , haSIenus imperfeBus ,perfelttot 
x^natome reddita , funeJiones .elarius elu- 
9 ent, Qupnaodo potefteftehomo amftUi?niim€£® 


de V'enis laBeis ^ ^c. 7 

partium ,fi ex le priuatur hepatis fundione, & 
pars fit ignaua, vt quondam fuit Lien icputatus 
ab ^/'<<y^/<*fo;Nonpoteft cfleperfcdior Ana- 
tome, fi iecur reiiciatur, & funerata fir illa-pars; 
fundliones clarifis nonelucent,introdu< 3 :is iftis 
ladcis imaginariis, 

Secundfis prej^ior 'tjusgUndularum la^ea-' 
rum eJ^y yt ex lasers yenis Mifenter^ chylum 
exc 'tfiantali^uemi ^ hreuiterprafaratum ad 
thoraciceu y al'taj^ue partes frotrudant. Id vc- 
rum fateor, quomodo fieri poffit, expofiii in 
nouo iudicio ladearum. 

Tertius ypts ejt, ferttm a chylo iu leui ilia 
praparation'e, expulflonis conatufeparatum 
in ad'iacentes y yel renes exprmunt , yel ernul- 
gentes arteriof y ^uibuisrames mittunt. Si infc- 
cundo vfu a te propofico, vafa ladtea mefenterica 
defcrant chylum ad thoracica,&: alias partes non 
polTunt ferum alio deducere; at ex te ferum, fi- 
ue aqualimpida per vafaladea adCor defcrtur. 
Nunc ^artholinus inucntinoui multacommo- 
danumerar. /« diahetepotusperijlasyenasla- 
Beasin renes dermatur^ Q^modo id fieri po- 
teft, cum oftia venarum latfiearum in raefente- 
rio ex tenon pateant - ‘quomodo potus vel Te-. 
rum permixtiim chylo non euadit craffius ? quo¬ 
modo potus pet longa intcftinorum volumina 
penetrate potcft , per iftas exiles*l/e'nulas, quae 
funt fpongiofa: in fuo ptincipio , fi credimus 
•Tec^uetoi Vidcmus aquas metallicas, fi dcct- 
rcnt ininteftina,per aluuni excernijbreuiot eft 
via duplex; vna per fplencm ,qui exfugitj tra- 
hitque, %airifiottle ^Ifippocrate y ventri^ 



8 lo. 'Ridldni ludtckm 

culi fupcrfluas humiditatcs, & aiteria licnalls 
dcducitadrcnes. Altera via per venas Portae in- 
fertas ventriculo, quibus hepar, ex F'efalio , te- 
nuioretri chyli portioncm exfugit, quidni po- 
lum etiam ellciet \ Si potores egregij parem pp- 
lusquantitate reddunt per vripas, liquor fecupa 
abripiet chylum, & fraudabitur hepar, fimul- 
que Cor chylo , G trapfear potus quotidic pet 
iftas venasladleas, & iftud receptaculum con- 
ftituturna ladeis &mufteis Anatomicis. 

Fateor inquibufdam diuobferuatasfuilTc vri- 
nas ladeas,qu£ehabebant hypoftaGn Gmilem pu- 
rijcum tamen effentfani, Gnc vlla furpicionepu- 
rulentl renis, vel abfeeffus alicuiusifuprarencs, 
quod eft notandum,& in abfcelGbus mefentetij, 
quos quidam imaginantur, quando vident ta- 
1cm materiam albam per aluum excerni, etiam 
ibfque dolore ptxccdenti vcl praerctrti, abdomi¬ 
nis. Infantium vrinae vtplurimumfunt latfteae, 
ab ifto chylo effluente per vrinas. Galenus Com¬ 
ment^ inprogng^, Ifippocratis , notat interduni 
in vtinis Sc deic£tionibus puriformcm mate- 
tiarn reperiri, cuius origoignoratur. 

Addit Nephriticos lithontriptieis fiatm fuh- 
inde Uuari, Impropric'loquitur, Nephritic! 
non leuantur lithontriptieis, fed magi§ excru- 
ciantur ; CalcuIoG putant, vel fperant lithon- 
thcipticis calctjluni atteri Sc effringi po{i'c,vcl 
deturbarii ca'lculofus poteft dici Nephriticos, 
fed Nephriticus, variis de cauGs ita nuncupaturj 
quibus nocent lithontriptica Sc diuieticaj non 
$s in arceMedica multum vetfatus; 

•’,,m»J2)ifcedocenim ddhtfCy 



de Vem laBeis ^ &c. 9 

'^j^olor 0 * odor medicamenti haufti tradudtur 
ferifias yenas la^eas.-norwiC^x^ breuior per He- 
par, & Lienem > Non pofTum comprehendere 
quomodo cr^J/a corf ora deglutita fojiint fer 
ifiasyenas lai^eas tam exiles^aculis imfer- 
uUs, deduci adem«lgtfites,inds ad rents: nam 
pet longitudinem inteftinorum reila eft via; 
quam habere poftunt inclinationem ad pene- 
trandum per iftasvenas la(fteas? 

Tag. 41. Tatet fraterea mhts iam oculatle- 
rilua, quomodo fer diuretica hydrofs fkfe ter- 
ntinetur, ferque yr'tnas foluatur. Raio vel nun- 
quam per diuretica etiam validiflima foluituE 
hydrops afeites per yrinas: ft aqua fluiret intra 
capacitayeija abdominis > quomodo poteft refor- 
beri? Sedqui difFufus eftper habitura corporis 
humor in Anafarca,poteft euacuati pervrinas, 
faeile peraluum, inre|:dum afeites pet aluum 
exhauritur, vbi iecur adhuc robuftum eft : fed 
per quas vias aqua traducatur & cxpellatui: vi 
medicamenti hydragogi, nondum cxplicatum. 

* Okm exiftimaui referatis viis mefenterij a 
venis mefenterium extrinfecus ambientibus, 
exfugi ferum illud ftagnans in Abdoraine, vel 
lienemfpongiofum abforbere,& expurgate pet 
vrinas, tam pervenas,quam arteriasfplenisj fed 
mihi fuccurrit via facilior & breuior: glandftla 
ilia magna, quae eft in centro mefenterij iuxta 
renes, poteft ebibere & reforberc iftas aquas, 
ft via: fuerint mcabiles & liberae » diligcnter 
-prills expurgate mcfentcrio, vel ft tupta fucrit 
inembrana mefenterij chylicondi, per eandem 
viam reforberi aquas vi itahentis medicament^ 


1 


io lo. Riolani ludicmni ' 

orrhagogl. Arquciftaobferuatioadpraxim pr*, 
pollet tuxobfcruationi de Vents lal^eis. Inre-' ! 
rim addo,vbi fuetit fruruptas d^ua mans, pri- | 

ma dofi medicamcnii orihagogi, non eft defi- 
ftendum ab ilia euacuationc, continuato vfu or- 
rhagog»n quotidic, donee exhauftx fuerint a- 
quai, nechylusexalimcntoputrefadusvias me- 
(enterij denuo obturct, fiftatque iftud proflu- , 
uium j fed mm vberrime nutriendum corpus ex 
ilk immodica euacuarione debilitatum, cibis 
cuchymis, confummaris, expreflk -earnium, 
ladcafininocopiose nodturnishoris propinato, 
ad vifccrum humedationcm ; Atquc itamul- 
los hydropicos, Deofauentc,perfanaui. 

Tag. 4^. Manifeft^declaras te parumverfa- 
tum in morbis innlierum , quando maximam 
la^l:is copiam > in puerperis per vterum & vefi- 
camexcretam,refers ad ladfcos dudus ad vte- 
rura exporredtos. Idfamiliareeft puerperis, 
dicunt lac e mammis profluete deorfum , fen- 
tiunt petfrigeratione inpeitore &:abdominejex 
larftc pet venas rediorura mufculorum abdomf- 
nis delabenrc s liquorem glutinofum, ladeum, 
qui flair in mulieribus inftante partu, putas ma- 
nare abiftis tubulis ladeis, cum fit mucus ,aut 
pituitofus,autoIcagiBofus,quern naturaebtranf* 
miltir,ad partium iftarum inuiuftionem & di- 
iatarionem. 

Cut non dixifti eriam fluorcs albos mulierum 
curaru difficiles, abiftis tubulis kdteis emanarc* 
qui refiruntur ad feminis profluuium, velhu- 
morura c roro cotpore decurfum ad partes vtc- 
i;ifias,qu% funcpei: accidens emififacia, vel emun<> 


de P'enis laBek j ^c. ix 

Aotia cotporis,quanmis deftinataead pr&crea- 
tionern. 

Nimcladearumvenarura propagi* 
ncsad thoraccm ^artholmus profequitur. ^ 
fupnma nceptacult pArte fiAtm fub diaphra - 
gmate prodeunt in cAnihui nonnullts dtto rAtni ^ 
JapiuA tn quibufdAm "^nicus , yt in oaibus, in 
homineduntAxA^ymioAt: In bee tubul& yaluu- 
Id fnnt potius deforts per ligAturAttt confpkua , 
quAtn eculis, Inferitur hie tuhulffs ad yenAm 
AxillAremJtmJirAm iuxtA iugulareth , interdum 
jtmplici rAmoyinterdumtriplici,per exigUAfo- 
fAvtinA , yelynicum ymeaJtt in/ertio , fAttm 

ybi externA iugulAru yenA fi in AxillArem in- 
f imdity yli ynicA tAttfum efi infe^io pmplicU 
TAmi. ObferuAuitinhowine ^ canibus for Amen 
ejfe oblongtus yAltmUmmitrAlem iiuAxil- 
lerk cAUitAte foYAmim fperpoftAtn j qua tnhk 
bet regrefum chyli y ptnguinifque ad inferior Ay 
Afenfum eiufdem ad Ariusf 
In ifta deferiptione multa noto contraria 
Tecqueto : ille dupliccm ramuro conftituic, 
^Artholinus txio id contingcre aflerit, fedfae- 
pius fimplicem adeflfej & in hominc Temper v- 
iiicum. Valuulas manifeftas Tecquetus collocat 
in rotodudueanalis', "BArtholinus obfeuras &C 
vifu inafpeiStabiles, InfertiGnemrrifidara fingit 
Tecquetus: raram elTe tradit fArtholinusfx^wt 
vnicamrepcririjforaminieflTe obtenfam valnu^ 
lana mitralcmdeprehendit3’4!r//5o//;;«»’, quae in¬ 
bibet regreflumfanguinisad inferiora > iuxta iu- 
gularesextsrnaSjVenara ladeaminferi Hartba^ 
ilams fcripfit^Sc in fuifigura fccunda exprimjjc* 



t2. To. Riolani ludicmM 
infcrtlonem ven* laftcac intra iugukrem intet- 
nam apcttam: littcra N, notat valuulam iftius 
vcnaclaftcac: Pecquetus circa iugialaresexternas 
infertionem defignauit. 

Pa£^. 58. ExfubcUuiii-i^ttorfumahcAt chyluf 
fi tjuttras ^dd cor cum Aecurrente pet circulatio- 
nemfdngu 'me. Qi^d probat Tee^uetuSi&c eius 
rationesprofcrt Eartisl/HuSjZtquc experimen- 
tum fuum adiunxit fag, ^9. inflata vena ladca 
thoracica,vidit flatumperucniffcad auriculam 
dextramper ventriculos pulmones, per vc» 
nam arrcriofam,quodrairor, cum fitpatentior 
via flaribuspcr canalera diredum & continuum 
venae Cau« ad iugulares & axiliares, quam fle- 
xuofociuTu defccndete, & diucrteread cor,cu¬ 
ius ingreflus non adeo facilis propter impedi¬ 
menta, quae reperiuntur in eius orificio dextro. 
Sit ita, facile eft id experiri, & credendum 
Sartbo/iuo, qui in rebus Anatomicis 
femfer fuit , nec^nfuam , vt ipfe de fc teftatur, 
imfofuit. 

Nunc expendamus huius canalis ladei tho - 
racici vtllitates in praxi Medica, quas adduxit 
cxcogitauir. 

*Pag. 60. 'Efjfaurantiacordialid fereas've-‘ 
ttdt ad cor eunt,imbad axiliares ^enas fo^ 
tiones 'rtulnrraria ad cor fulmones hde yid. 
Ad hoc (fonringij rcfponfio mihi probabilior 
Viderur, quam tamen refutauit ‘Bartholtnus, Si 
confideraret cor vicinurn efle ventriculo , ncc 
diftare, nili intcruallo centri ncruei diaphra- 
gmatis, agnofccret cordialia calida fpirituofa 

cor proxitnura peruenire, & c ventriculo per 


de T^enis laBeis ^ ^e. X 3 

vcnas port* ad hcpar & licnem difttibui poffe 
teleritcr, abfque vllo tranfitu per venas ladeas 
ad inteftina, ab iis ad rcceptaGulum, ab iftoloco 
afeendete debenc ad aiicillares y inde relabi a.d 
cor. Dcinde non femper apertae funt ill* vi3C> 
quas imaginaris, vt tu ipfe vidifti in homine* 
aliquot horis ante ftrangulationem bene pafto, 
inquotadeas venas,ncque in ventre,nequein 
thoraceinuenifti. 

Variorum ajfeSluum generationemy 
facilem cv exgeditiorem nufer iituenta lallea 
thoracica fropalunty inprimu coufenfks \entri- 
culi cum eorde iam manifejtas eji-, nec ad neruoSy 
amplius ohfeurat^iaty ^ alia effugia cof^gi- 
musy fuia patent manifefix, 

Nefcit "Bartkolinusycox contiguum elTc ven- 
Eticulo, quern contadu & calore fuo fouei ex 
Vefalioyvatdlx^wxjz centro nerueo diaphragtna- 
tis: Ac proinde quae tecitat, dependent ab ifta 
vicinia, vtfunt palpitationescordis poftcibum 
copiofum, pulfuum mutationes fumpto ciboi 
mors inopinatajCopiofo cibo ingcfto,quod acci- 
dit frequenter in Septentrionalibus regionibus, 
cx ingluuie & ebrietate fuborta apoplexia, vel 
fyncDpecardiaca. Sed miror iftumexperientiffi- 
mum Medicumomififleexiftisthoracicis venis 
effufo chylo putri, generari hydropem thoracis, 
vel pulmonuni. Cuius quidera hydiropis ortum 
rcpetuntavitiohepatis,alij ^ labe pulmonum* 
alij a vitio Cordis-, yt 7 (ondeletixe: atquc ita 
confirmaret Bartholinus , adionem cordis ad 
chylificationera, hydroeardiani indc genem- 
a:i inpeticardio. • ' 


14 ^0. Riolani luiictim 

2’<f/.^8.Nanc quarric anomnischylusacJcoc 

dcferaiur per iftas venas Lidteas, vt viri docSli 
fcnfcre cum Tec^ueto , M<*ntellus o* Merfen^ 
nus. Vult ipfos amioc conciliarc cum iis, qui 
contendunt chylum omnem adhepar traduci: 
Mxtft'tmat he far , oferat Jktfs parttri^ 

itaytcor tantiimfruatur ciyli tenuioreponio* 
m , hepar cra^torem chylum adfe rap'taf. fi- 
quidem affeuerat adhepar venas ladeas quam- 
pluccs, fedr€Bucsdeduei,quasipfevidicac de- 
roonftrauit, ts* Ifighmorus accuratus feriptor^ 
in i^natomicis ammalium hene “^erJatuSi 
fape co»Jpe»itj ac depinxit. Ideoque fallitur 
Teetpuetus j dum eas eximcrc conatur, vtfuas 
venas ladeas mirabiliorcs reddat. Ipfum refu- 
tauit pap 70. 

Attamen "Bartholinr 4 i fatetur Nemo 

hadtenus infertionem in hominc inuenifjquam- 
quam dc ilia dubiurit nemo- Demonftcaui in 
rejponftone ad*Peepuetum, ^ contra Guiffar^ 
turn y chylum ad cor neuciquam dcFerri, vt in 
fanguinem mutetur. Eafdem rationes produco 
aduerfus illam portionem chyli, quam ^ar- 
tholinus naturalitcr quotidicdcduci ad cor, per 
venas ladtcas thoracicas affeuerat, quas idco non 
repeto. 

"Pap. 71. Ridiculus 'BarthoHnus quum feri- 
bit. If spate male afFeSio in hydrope , aliifque 
morbie yfhi Uditurptnpttificano , corfunpi 
do hepatit adfanpttificationetn. Cur potiiis tri- 
buis cordi iftud officium , quam lieni, quern 
ptciti Anatomici 8c Medici agnofcuncvices hc^ 
patis fiipplcre,. ' * 


de J^sts laBepf 3 if 

P4j^. •75. Ifepatptnum fangutnetn cottftcere 
dehety "tbi cor fatitur yC^^enathoraeicA nihil 
4 eferunt chyli: It* in homine yidimaSy ca-^ 
nibusplurimis hepdTfine omni nox* , *e fulmo^ 
nes \itiatosy^nde Ltlfedtumin abdomineybor^ 
rimusprouentus : fed tbordcic* fine mantfe^o 
fitcco U^eo Jldccidie erant, Tu nobis imponis, 
ac illadis, dum talia fciibis \ duo tantum corpo¬ 
ra huraana ad indagacionem & infpedionem 
venarum lltStearum, tui Regis indulgcntia obti-* 
nuifti,invnicodumaxat apparuere,6c tu nunc 
audade§affirmas,qu 3 ecumquc narrafti in homU 
ne vidiiTe; oportet mendacem efle memorem, a 
fexfcptemveannisdoces Sc exerccs Medicinam 
& Anatomcn,8c vi* videri omnium Mcdicorum 
experientiffimus. 

Tug.-jS. Trofortio ejfedebet yaforum lal^eo-* 
rum ad yafachylum recipientia , {tut heparfiue 
tor y at nulla ejl dulfuum lalfeorum pancreatis , 
^ thoracicorum ad cor yy el hepar proporm yfi 
yel foil hfy yel HU chylum deferunt, lallei mea~ 
tus inthorace fie fatts exiles funty ev foramina 
ad axillares quoque nimis exigua , quam pro 
copia cbylo tranfuebendoycjylaliearuminabdO' 
mine pari paBo minoresfunt lal^ea communes 
mefenterica y qua ex pancreate ad hepar fir- 
punt y qudm funt in mefentetio toto igitur •, ntc 
hac nec iliac omnis chylus potefir amandari yfid 
partim hacypartim iliac \ pars enim chyli ad cor 
per receptaculumfecqueti y^la^eos thoracicos 
labitur , pars ad hepar y yel tmmediath per la~ 
Heas ^fillif ex "Pancreate , yel mediateper Ca- 
ttamy PortamyO* JSmul^enteSt 


H lo. iCiolant Iidkium 

Hie articulusinconfideritc ateferiptusidc- 
ftruit tuam dodemam de Vents laSde» , dum 
contendis duas partes contrarias conciliate ; 
Nam ofteiidis vttiufque femita: difficultates ac 
remoras ad tradudlionem chyli, propter vafo- 
rurh cxiUtatcm & anguftiam , nec alteruttum 
fanguificandi orgahum recipere poffc totutn 
chylumrquisnonridcat vanitatem iftarum vc- 
tiarum laftearum adhepac definentium? fi ne- 
qucanc totum chylum ad hepar viciftum tradiii 
cere, 8c necelTam fit tenuiorem chyli portionctn 
afoendcre ad cor, quam non attrahit, quid noit 
indiget, quum habeat fufficientem , & intcr- 
dum vberiorem per circulationem, fanguinem. 
Quo fine ad partes fuperas deuehitur tenuiot 
chyli pottio ? ey 4 a V/ cor citd tnutatione ad fui 
corpoffs rejiaurationem transformet opin 'tont 
^artholipi : ego Cor hutrimr chylo. 

Si nonattrahitur a eorde, vt cxiftimat 
^aetus (aquo femipedis interuallo canalis la- 
< 5 teusdifl:at, dumadaxillarcs alTutgit Scinieri- 
tur ) quo impulfore ccleriter per exilem Sc an- 
guftam viam furfum agitatur ? Tec^uetus 'ttm 
attra^rtcem repudiat^^ dgr/s aurihus admit- 
//■/; pulmo inftar Aoithli^, vel hydraulici in- 
ftrumenti non poteft atirahere iftum chylum j 
quianullamhabet communioncm cum iftis vc- 
nisladcis,qua; funt inftratx Sc affixsc dorfo^ fu- 
periedta tunicS plcara,ita vt videantur extra ca- 
pacitatem thoracis locara:;intcftina incumben* 
tia mefenterio non polTunt propellere , quia 
Ttequetus Hits denegauit motum , quern num^ 
quampotuit ohfcrHare% Deinde in redo homi- 


de Vents U^ek), \j 

ne procumbuni: In hypogaftrium ; 2<ton foteft 
iccar yicem pifliiii fuhire ], quia in ledto corpo- 
ieidofficium prsftarenequit,neque inbrutisj 
qu2 prona terram fpediant, 

Qmsfanx mentis crcdarijchylmn Impnruraj 
faepebilidfum ad axillaies delatum relabi ad Corj 
(Sc niomcrito tranficc perdextrum Cordis Vcn- 
triculum inpulmoncsjindeinEniftrum , vt per 
vniuerfum corpus dillribuatur , cum fanguinc 
atteriofo ? 

Nonnefanguisifteredditur in Cordc impu- 
riot jilloGrnguine, quiconficicur in Hcpate ex 
altera porcione chyli, quia fuis fordibus eftde- 
faccata, quas retinet altera portio , per Cordis 
Vcntriculos traduda, Qu3:nam«hsc confufio 
fanguinis ab iftis nouitiis Anatomicis introdu- 
da,qui Viuorurn Anatomiisdeledantur. Apa- 
ge iftosNouatores & PerturbaroresMcdicinae» 
(quos dranes Academiac, qux verara Medicinam 
colunt,5c ampleduntur jd fefuifquefiuibiisar^ 
ceredebcrent. 

TagM. Bx 'Bart^oliho. 'PuBuum thoraci- 
corum angu^ix , im^ ex ilia firaminula, quibut 
fatentin fubclauias inonnunquam ymcum tati- 
tum tenm yalnuidmunttunifacile a craffechy^ 
lo rumytnda^demonjlram tenuiorem cbylume^ 
dferri. 

Chylus igitur pulfare dcbet fores, vt ingrc- 
diatur , etE cius defccnfum impediat valuula 
ilia Mitralis: fingulis raomentis attolli dcbet, 
ac deprimi, vel potius inutiliserii; atque fi im- 
pedit defcenEirii chyli, deberet canalis illc fern- 
pet albcfcetc, quum nequeat defeendere 


18 lo.Riolani ludidmt 

guiscxdo(f^:cina ciccuktionis: At orancs laftd 
Anatomici teftantuc, paulo poft mortem ani- 
malis, colorcm album euancfcere,&: Venasiftas 
ladeas thoracicas replcri fanguine , an afeen- 
dentc, vel defeendenre ? Attamen, c^im fint iftae 
Vens laftexfepacata:aMcfarai‘cis,ex corumo- 
pinione debecent fern pec albefcere, & talcs ap^ 
parere fpedantium& rimantiumoculis. 

'Rag. 8 i. Kondefunti contrarium euin* 
cunti tenmm nemfe chyLum ad Ife^arpergere^ 
ad Q>r cra/^iorem ■, nam ^^uthor libri quarri 
dc morbis, bihofa ah Hecate Jolum deduct eon- 
tendtt. 

Credo te intelligere libriim Spurium:Hipp.</e 
Morhuy at niLtalc in co Ubro reperitur *, feribit 
ille Author bilis locum elTc in Hepate, & tra- 
hece exVentriculo, ciim fintpurgamenta maf- 
fae languincx, atque inter huraores hominetu 
laedentes bilem annumerauit; forfan hie error, 
peccatumeftmemotia:,vtinfine tui libri,dum 
in Democriti fpelunca feribis, 7 >tos wueniet 
Sebfor. Difccs ex Heraclitum hoc 

dixifTc praetereuntibus, cum effet in cafa furna- 
ria,inuitaretquc prretereuntes, vt ingrederen* 
tur iftud tuguriolum,» 4 «!«i cy* hie T>ij/unit Vt 
oftenderet ybiquepr^fentem cfTe Dcum. 

Rag.za, Narrat iBartholinus fe regni Va¬ 
nia Cancellario , aliif^ue generous KobtU^i- 
fbts Kirk , Excellentijiimis Medicis, t^na- 
tomicarum rerum peritiJSmu , adfpe^faculuin 
demonjirationk Kenarum laSlearum conuoca- 
tiSyifias Kenas laEeas tarn Melenterij , quara 
thoraek demQnfira £9 , in duobus cadaueribai 


laBeiSi ^c. 

iomnunt ftrangHlatornm: Ipfos nominatds vi- 
fos ipterpellat pro tcftibus : attamen fag. *j. 
durnfideliter recicat j quid obferuauerit, nihil 
cis tcpraefentaiiit, nifi vmbram iftius miraculi) 
ftana di£e^»s paHici h/iirtticida Jetitacula co» 
fiofb fcM ciniter horu ante firdngulathnem re^ 
yine^ae intermedia mora , in yentrkulo 
adhm cihi chyliqae craft 3 tenu^f^ue partem re-> 
tonditdm fernabat. Ld^ea thoracica non im 
eon/picdte^ in illo glandtiid Ven* U^ea nOUte 
plenof ebylo albo , ^ circa tfepar candicantei 
fi^ra 3 Mefenteriumque candidte Venk refers 
turn, tetterfar eodem modo fdfius , (pr Idt- 
gius potus . fibtl chyli oSieadit nobu ijiue in la^- 
ifeis abdominis ijiue thoradcis»cum tamest "tal^ 
defanus fuerit^ P^entrkulumytrofue chyU 
ddhucJatis repletum haberet. 

Tag.\%. Gontratiura fcdbitj inprimbcada- 
uercj Ladeas thoracicas &: Meienteicicas chyles 
replecas inueriit: in altcro nc chyli quidem iri 
. illis vafis veftigium. Debebas ifta reeieerci ri© 
rurpis fabula fias,»<#/» chm inirduerist Dij T>eai-> 
fue j quorum tarrien nihil in medio muenies3 in- 
i^uit ‘Plinitis, Ac proind« credo figuras Sar- 
th6lini\xx honaincj Cx cius imaginatione poti^ 
fidas j quaiii cx fubiedo corporc depidas, quia 
hihil talevidiciniftis duobus cadaueribus> qua- 
iia defciipfit. 

Tag.^o. Qnaerit j an ad mammas Id^ea tho., 
racica feranttir 3 yt eleganter dtfeeptatum fuiit 
db erudito .Medico D. "Petro Guiffdrto. Illeta- 
nien dubius haeretj 5 c addit, in feminapragnan- 

C?* ldli(tnte po^ pajtum diJpUa 3 facile erii 

B ij 






L''VV\X\\VVA''^^' 


to lo. Rtolani ItMicum 
tj^j^erimentum. Videcur illc fuadcre neccm mu- 
lieris pracgnanris ^ vcl ladannspoft pafturn. Ab- 
ftincasq'-Kxfo a tali & nefaria operatione: De- 
bebas addcre , 'Poji pafium fubitb moriu^ ^ 
PiiJJeflJt. Ego verb dicam vno verbo , Veaam 
thoracicam kdeam cxtefolitariam clTe, atquc 
finillram reperiri in homine, qui mammas ha- 
bet, non ad ladisprocteationem, fed ad alios v- 
fus. Ergotua perquifitio futilis& fupcrfliia , vc 
funtplurima in tuoTra<StatUj vtmolem libriau- 
geas, cuiufmodi funt tot inancs hiftona; fine 
exempla hiftorica cx Schenchio deprpmpta, 
q[uibus tuum librura referfifti* 


zr • 


de Vsnh laBek^ ^c. 



lOANNIS RIOLANI 


IVDICIVM NOVVM 

DE VENIS LACTEIS. 

O N equidem inuideo ^artholi- 
no earn fclicitatem, quam fe adc- 
pturn putat, cum Tecqueto^ vt lo¬ 
quitur, mortaltum felkiflmo ^ ex 
Cua hiJioria t^natomiea de J^e- 
ms La^eii. Miror inagis eius in- 
duftriam , ac indefeffum laborem in rimandis ac 
perfcrutandis cxtis Viuentium animalium , vc 
aliquid noiii inueniat, vel eorum qus vulgata 
furjt > tanquam noua, veritatem inquirar. 

ftAc "Vnum t^uodeiue paulatim frotrahit <tta» 
Jn mediumy rath^ue in ///minis eruit////r<*s. 
Qirum igimr ’Bartholinm fedulb &: curiose 
ocularis manibus indagaret j quatfunc animad- 
uerfa & defcripta i "FecquetOy deVenis lafteis, 
tarn in aniraalibus,quam inhominumcadaue- 
ribus,antefuppliciurabene paftis vt decet,ma¬ 
gnum diferimen deprebendit a feriptura 6c re¬ 
latione Nam ifiam lacunamyfiueU^^ 

ceptacul/im al) eo defiriptam , non inuenit, fed 
eius loco magnam glandulam, quam vocat %y 4 - 
/illtf/sTancreas nouum , & ei accumbentes 
B iij 




%l To. Rio Uni Judicium 
glandulas chylo cliffcrtas: Iftatp glandulam ma- 
gnam clegantcr ^ VeftUo dcfctiptam Tecfue^ | 
tus cxemit, nec cxtare voluic, vt fuum rece- n I 
ptaculurn introduccret. Rar6in brutis inucnit 
^drtkplin ^, duos tubulos ladteos afcendentes 
«d Venas fubclauias, fed vnicum, atquein bot 
mine fempec vnicum adefle affirmat, eumque fi- 
niftrum : Totumchylumad fubclauiasafcende- j 
1C per iftos canales aflcuerat, & depinxit Tec-- 
^uetm: contra “Barthelin^ tant^m dimidiatn 
chyli partem tenuiorem , eb deferri contendit. 
^ec^uetm piodidit nuliasvenulasex ladeis ad 
Hepar extendi, qujc chylum deferant: At 
tholittue plures obferuauit Venae Portae truncum 
coraitantesj qualcs Ui^hmofu* deferipfit, ac de- 
pin^it : Proinde chyli alteram dimidiam par¬ 
tem ad Hepar transferri afleucrar »atqueitaCor 
& Hepar fimul laborare ad confedlioticm fan- 
guinis, & ad iftud ofHcium fibi mutuas trader^ 
operas amice confpirare. 

Ego veto m ifta obferuationura Sc opinio- 1 
^lum vatictate Sc contrarietate > quae rei propofi- 
tae falfitatem arguit, meum Indicium interpo- 
fui, fdque iure ac metito mco,ll aeftimioBar- ' 
tholini 7 (i(>ldnfts eB Erne fit m t^aatomic^, 
Veteranusy fed inftar illius Vejanij, apud 
Poetam, mndum ^rmu 

UercuUsdd fofiem fixtiy Utet ahdttu^ agn. 
Nunc in arcnamprodir,duellum inter duosiu- 
uenes Anatcmicos,ciufdem tetatis,rnuftcoS>Si^ i 
Ja(fIco 5 Compofiturus,vel meliorcm dodlrinani 
dc iftis Venis ladeis indicaturus. 

Wotefi duhit4ri de "ieritaH rci 


de Vents laBeis i'5 

ties turn incertis exferimenta non conjentiunt, 
ait Suintilianus. Sed prius cupio fepiem prac- 
cognita veriffima fciri &notaii ab Anaromico, 
quimeas cogitarioncs attentelcger. 

1. Inprimis adrnittcndamefle circulationem 
fanguinis, fiue JFfarneienam , fiue ‘^iolaneanty 
ad confcruationem humidi ptimigenij in Cor- 
de,& reliquispartibus infixij &:ad coniinua- 
rionem rnorus Cordis. 

2. Truncum VenxCauaea iugnljs,vfquead 
os faerum diredum eflTejnullomodoin Hepate 
intercifum>quamuisfic proximus, illudque tan- 
gat. . 

3. Truncum admittere vnam , aut duas vc-t 
nas ab Hepatelonge minorcsrrunco, quse fan- 
guinem ab Hepatehauftum dcriuantirftruncum 
VenacCaua:. Fuir iddemonftratumV P^efaLiOf 
in fua t^natcme , lib. 3. ^ ‘J^olano , lib.l.tAn-- 
thropograpiia. 

4 Dein iftas duas venas poflc obftrui in me¬ 
dio Hepate, vcl in carumoftiisiuxta infertiones 
in truncum Caua:, quia nullum vilcus magis 
obftrudionibus obnoxium ,quam iecur,ex Ga- 
leno. 

f. Prarrerea, dari mutuas anaftomofes Vena- 
rum &: Arteriarum, atquc etiam Venarum in¬ 
ter fe, vt docuit Calenm , & poft cum 
Sc primus Ififpocrates indicauir. 

6. Infuper Venam Portara & Caiiam per a- 
naPomofes inter fc communicare; quod voluit 
Galenusy Sc prodrdit locis af^eElis ^caf.tSf. 

7. Poftrcmb , chyli tenuiorem portiorem 
per Venas uunci Porta > Si rami fplensci, qui 

B iiij 



£4 lo. Riolani ludicium 

in V'cntriculuminfei-uiinir,ab Hcpate tralii 8i 
exfugi, priurquaita c Vcntriculodefcendaichy- 1 
lus in intcftina} nedefic aUmenruiti Hepati in- f 
fcidum egcno & fjtnelico, quod fuit notatum i 
iTefkl'o , cap. de VetJtricub , cuius authorita's 
debet efle magnipondecis, in Mcdicina rebuf- 
que Anatomicis. 1 

At dicer aliquis, nihil rale obferuatum aba- 
liis Anatomicis, nec iftx Venae chylo refeitae > 
ipparucre. Refpondeo, quia partes iftas non in- ' 
ueftigafunr inmortuis, paulo poft paltuin lat- 
giorem diffedis; Si contingat totum Mefente- 
•tium fieri feirrhofum, vt in Steatomate vniue^ 
fall fuit fspius obferuatum /abfque Diarrhoea 
chylofa, Ycnis Mefentericis, hue ladcis tunc 
penitusoBftrudis j neceiTum eft chyUim per a- 
iiasviasadduciadHcparjatnon poteftper alias, 
qiiam per Venas, qux ab Hepate in Ventricu- 
lurn feruntur,tumquenontantumtenuiorchy- 
li portio, fed etiam crafilor el,icietur. 

■ His poficisterminis > vel hypothefibus veris: 
Nunc meam fenrentiam fuper iftis Venis ladeis 
aperiam. Laudolabores p^allai, (^on- 

ringif , Tecqueti 'BarthoUni , in Venarum 
ladearuna indagatione : fed eorum pace dixe- 
lim , verum vfum carum non funt affequuti. 
Nam intec eos rerum fcft djfcolor vfus. Non difr 
fiteor venas illas ladeas ,ccrfis temp'oribus ex- 
Rare confpicu^s , tarn Mefentcricas, qnam iho- 
tacicaSjfed efle propagincs tfunci Mefenterici < 
fuftineo, quia tr>bus aucquatuor horisa paftu ; 
ineipiunt manifeftati , dum tiirgent chylo, 
qiiein dcuchunt ad Hepar; Ali« Venae ladeae* j 


de Vents laBek 3 

inferumur in Cause truncum Emulgcnte*, 
& ad fubclauiasafccnduntjfunt ciufdeni trun-r 
ci Merenteiici fobolcs. Nam quandiu opus chy"- 
lificationis abfoluitur,Venx omnes Mefenteii- 
cx quotquot repetiuntur , ebylo diftenduntur, 
qui rapiturabHepate,perVenasMerCTrericas, 
Mnqtiam hirudines affixas inteftinis, firaiilque, 
diffunditur chylus in propagines cjufdcm rami 
Mefenrerici, qubcuinque extenditur. P.eradlo 
jfto diflributionis cbyli opere, euanefeunt Vc- 
nxlafteae , nec abo tempore compavent j quia 
fanguisreditad illasYcnasyacuas ,qui anteare- 
pulfusfuerac ,ac reuulfusyerfusfuosfontes, du¬ 
rante ilia tradlione chyli. Idcirco extin^io ani- 
malietiambenepafto, nifi celeriterconfpician- 
rur j vi aitradrice Heparis peteimte s relabiiur 
fanguisin illasVcnas Mefenterij. 

Hiiius rei expenmentum facio produce. Si 
truncus Mefentericus exfuffletur paulb poft 
mortem hominis. adhuc calens, Venx ladcae di- 
ftendunciitj manifefto indicio ipfas cum Venis 
Mefentericis Portae communicate , vel potiiis 
cafdem effe ipfas Mefentcricas. Tentanda ctiam 
perexfufflationem diftenfio Venarumladlearum 
thoracicarum , in eas introduila, tenui fiftula.; 
quod fiVenx ladese vbique non (urgefcant > an 
ideo feparatx a Mefentericis > exploranda crit 
adhuc exfufflatio in vacuis Venis la(3:eis ? 

Si quis obiiciar, ncquein trunco Ven* Portx, 
neque in truncpMefentctico ladleus liquor ap- 
paret, forfan quia ab iftis ferutatoribus partes 
iftx non fucre inueftigatx, fmonconfpiciamuE 
in iftis loci?,qui funt lati & aropU,ibiincipit 
rubefeere chylus. 


Z 6 Jo. Rhlani Iitiicmn 
Nonne confeflionc Mcdicorum &C Anatomi- 
cotum, Venae Portae rami proximi fanguificanu J 
aut faltem in illis Hepati vicinis rudimentum f 
fanguinis chylus adipifeitur, aut rinituram j ita ' 
vt chyli color oblitefcat, nec amplius compa- 
reat; ideoque cum non potucrujnt deprchendc”* 
te continuitatem chyli albefccntis , in trunco 
Mefentericoj&truncoVcnaePortXjinde chy- 1 
lum ad Hepar non deferri cxiftimarunt. | 

Maior nunc difficultas exfurgit jde illis pro- 
paginibusrami Mefentcrici ,qux in Cauam Si 
tboraccm diftribuuntur. Ad hxc refpondet 
Unus: Chylus turgefpens intra Mcfenterij va- 
Tcuk, quoquouerfum difFunditur, vbi pertin- 
gunt eiusramuli, quemadmodum mare turge- 
feens in fuo duxu, per loca expanditur, qus re- 
fluura poftea deferit, fic chylus omnes propa- 
gines Mefentcricorum ramorum inundat, vbi 
maior portio ad Hepar conftuxit, fanguis ab He- 
patcin Venas Mefarai'eas relabitur: quod fi Ve¬ 
ils ladies eflent feparats a Venis Mefaraicis, de- 
berent etiam chylo depletae, vacus & exangues 
remancre:at ill* chylo ptiuat*, confeftim re- 
plentur fanguinc , ergo commiinioncm habent 
eum Mefaraicis, vel funt ipf* Mefafaic*. 

Anfatius eflet diccte, ex Mefaraicisquafdara 
effc deftinatas chylo, quern deuchunt ad Hepar,« 
vacuas & exangues chylo exhauftas remanere, 
quia fanguinis defeenfum inhibent valuiil*, 
quas fingunt adelTe frequentesin Venis ladieis, ! 
& primus propofuit (olumhus itsfua \ 

mc> vel Mcfentericis adferipfit. 

Inftabit aliquis; nulla necelfitas chyli in Ca- 


de Vents laBets ^ ^c. 27 

infetiorepropc renes> Sc in Caoa fupcrioie 
iuxtafubclauiaSjnifiadmittatur chyli anadofis 
ad Cor. Imb jmagnanaturjeprouidentiaifti ra¬ 
mi Mefenterici ad ifta loca extenduntur,& eom- 
municant, vtinomnimodaobftrn< 3 :ione cana- 
Jis Hepatici,qui tranfmirtitfanguincm intrun--' 
cum Venae Cauae proximumHepat'- jfanguis Por-r 
ta;, (quaefola tumfungiturofficioCanxad di- 
ftributionem fanguinis ) fuppeditetfanguinena 
Caiiacjtam in abdomincjquain tboiace ad rc- 
plendam Cauam jquae rum non amplius recipit 
languinem immediate ab Hepate > fed interuen- 
tuPortae, atqueita fanguis tradudus in Capam 
inferiorem ad Cor defertur, vt ma teriam fuppe- 
diter fanguini^rteriofo conficiendo. 

Si quapraSjCuv ramusilleMcfentericusafcen- 
dit ad fubclauias. Refpondeo , vt praebeat fan- 
guinem partibusfuperioribusin ilia obftrudiio- 
ne Hepatis commcmoraia, qux fraudatentut 
ifto pabulo jquoniam in afeenfu fuo per trun- 
cum Cause, fanguis a Cordefamclico prscripe- 
retur, Sc deorfum defeenderer, contra dodri- 
nam Circulationis. 

Siquscras, curchyloturgidscreperiunturift^ 
Venae ladeae thoracicjc, quia funt propagines, 
vtdixi>rami Mefenterici ,necchylus ibi pror- 
fus inutilis, propter caufasa me commemoraras 
;» rej^<snfione adTec^uetum 
3 ^ 9 - 

Itaquemagna naturae ptouidentia communi¬ 
cant inter feVena Caua& VcnaPorra:,permu- 
tuas anaftomofes VenaruraD quas Vt/focrates 
Gale/jffs agnouerunt, vt Ci forfan fundi® 



iS to. Riolani ludicimn 
Hcpatis prorfus aboIerctur,poflit Licnelus oC, 
ficiofungi,percafdempropagincs Portae, fan- 
guincm diftribuens Venae Cauac, vcl ipfemet 
chyluspercafdempropaginesdircilc feratur ad 
Cor , ad fanguificationem , adco fait follicita 
Natura de conf€ruationehominis,vcirimauis, 
animalis in fua fpccie. 

Notabilis eft aj?udVepil'tum texfusycap.de 
Mefenterioy dcramis Vena:Caua:,quos Omen- 
to & Mefenterio diftribui Galenut credidit; 
dum k me, ivx^mtVclaims,i»dr^e^iouiiusflue- 
expetiti , refpondi eiupnodi propagines me 
adhuc latere. Debemus hoc curiofis oculis & 
inanibus Anacomicorum Vallxi, (^our 

r 'iug^, Tecqueti, ^ ISartholini ,^quibus gratia? 
ago in ca aerate proueda & infirma , quae non 
mihi permittit nunc iftos labores Anatomicos 
feduloagitate,vtolim feci; Attamen non? mi¬ 
nus agit,qui ad clauum fedet in mart guberna- 
tor,quamquimalesfcandunt, Sequiper fbros 
curficanf, ^it Tullius , lih. de Senellute. Imo 
raultb maiora & meliora facit authoritate & 
confilio. Ita feniores Medici in artis operibus 
longo vfu & exercitatione vetfati, rc<Stius fa- 
piunt, & indicant dealienislaboribuSjquam iu* 
niorcs &: inexcrcitati gloriae & laudum auidi au- 
cupes,in re Icuiffirna cxMufca elephanteni fa- 
ciunt. 

Porro, vt Modicum vfum nouarum Venaruin 
laifteaPum exponam, obfejruabis per iftas propa- 
gincs Venae Ports communicantes cum Caua, 
Pus empyicorum interdum per aluumexcerni, 
dequaviafuit dubiutum apud Authores antw 


de Venii ^ laUeis, ^c. 19 

auos Sc rccentiores. Difficultatem iftam cno- 
daut i»i^nthrofogr<*phia t cap. de “Pulmofti^ 
yt*f. 

Si laxioresfint iftx VenxladcxMefenterica:, 
ftrum chylijvel ipfemct chylus poreft pel: vri- 
nas,6cper vtcrum cxpurgari,inde fluorcs albi. 
vteririi diuturni, & curatu difficillimi > abfque 
vUa acrimonia Sc feruocc , qui vel gonorrhoea: 
fimplici tribuuntur,vclhumoribus pitihtofis e 
toco corporcad vterum confluentibus. Propter- 
ea fi mulieresfluentibus iftis humoribus ladeis 
concipianr Sc pariant, certum eft non a partibus 
genitalibus iftudvitium manarc : fed a laxitate 
iftarufn Veriarura ladearum Porta:, ac proinde 
potionibus adftringentibus. Sc aquis minerali- 
Dus vtendum efle. Sc fomeniis adftringentibus 
adparteslumbares adhibicis, npn omiffis genc- 
ralibus rcmediis, qux prxmitti debent, &fx- 
pius iterari. 

Si ladeushumor puriformis in deie(ftionibus 
obferuatur,nullo dolore colico progrcflb, lina 
febre, ad fluxiim iftius laiftci chyli putrisin intc- 
ftinaiegurgitanris caufa referridebec: Sivrinx 
ladex rcddantur, vel habeant hypoftafim la* 
fteam puriformem, nullo prxcedente dolore ia 
vifceribusj&renibusjfinevlla fufpicionc vlcc- 
tisin iftis partibus, fufpicari licet ladeum efte 
chylum effufum in emulgentes. Qui detra(Slus 
fucricfanguis,ft ia<fteusappareat,neputesfem- 
per aputredinefummavitium iftudgenitum in 
Hepate , fed ab ifto chylo deerrante in Venas 
brachij, vel pedis, vel propter Vcnxfeiftionem 
£opiofaiTi tandem attraifto. Non inficioc tarnen 


^6 to. Rtolant tucluM 
a comiptione fumma fanguinis id enafci in hi 
bribusmalignisiexdodtdna i?/*/<?»/,fcdcondi* \ 

tio morbi, vel febris difcrinien iftud iudica- i 

bit. I 

ludicium iftiid nouum,<^uod nuncptdpdno 
JP'ena Ulfeit , non deftruit j quas attuli conic- I 
(iliitai in refponfione ad fecjtietum j 5c poiTurtt 
finiai ftare,quia iftae comniiinicationes vafoa I 
rum inter Gauam 5 ^ Portam locum habenr,dunl- 
taxat, in caiU neceflicatis. Itaque difquilitio di I 
nonedinutilis* fed maximi mO- 
mcnti inMedkina‘nam fi (incfcparat«aV’enii 
Mefaraicis, confidecari debent unquam caufaij 
& Cedes morborum, Tel fcorllm j vel dmul cuni 
Venis Mefencciicis funt diuerforum alui flu- j 
xuum caufs, vt demonfttaui in refpotifione ad j 
, j^ag, 6 q%, in Encheindie Anato- 
mico , cap. de P^etitrktiU. ! 

Qudd (i'V'enjg ladex fine propagines ranli . ^ 
.Mcfentecici, riec earum cognitio 5 c indigatio e- 
tit infruduofa, nam docebit tempuscodionis j 
alimentotuminVentriculo, Scchyli difttibuen- 
di tcrapus, vfque ad Hepar, vt inde difeamus 
tempus idoneum fumendo cathartico ^ eoqiie 
fumpto,quo tempore alimentutn dari debeat, | 
nechylusdcorfumtap'tusjvelin VenasMefarai'- I 
cas > flue ladcas intrufus fiftat, aut retarder ef- 
feftum mcdicamcnti. Inde difeimus, an liceat : 
alimentis admifcerc purgantia, 5 c an faiius fue- 1 
tit mane duasdofcspmjgantesexKibere, interpo- j 
fito fpatio ttium vel quatuor hocatum , qiiitri , 
horisquatuor a paftu, alteram dolim cxbiberd , 
Qupmodo,quibul^uc viisferatue ac diftribua- 


de Vents laBek, ^c. 

tut mcdicamcnium ad Iccur, Licncrn, 8 c alias 
pactcs diffitis. Quomodo Lienis euacuationcs 
direftae fiant, cdtic«, falutares, fariguine flueti- 
tepec naremfiniftcam,interuenturatniiftiusla- 
^ei finiftrij qui iungicur iugulari externae , 65 
Lienis affedidepoficioncs in crura & tibias^pcf 
anaftomofes Yens Portx cum Gau« inferior® 
trunco. 

Iftam communioncm Vafotum fuperiorum 
notam, vel adurabratam fuille I/ippocrati , li¬ 
cet coiligerc , ex fine libri de Nntura Ofiium. 
yentt ex finijim emergens in Jfeparnon fe in- 
geriffied inppleneminferitur iuxtncaput^ii^uQd 
in ernfiitudine ipftne conJtBit yinde yetb intef- 
nas filenis partes fubit ^ipfaf^ue yenulis fan^ 
guinolentu infiar aranearum telx interteXit: 
hsc yerb totui ex omento eleuatur^ yenulU ex 
/eipfo'(anguineplenum reddens, Notategraphi- 
ce deferiptum elTe Yens Ports ramum fpleni- 
cum, quern accipete oportec pro Yena Porta. 
Subiungit. , 

yerh k capite fplenU ad fiinam aece- 
dunti perfeptum tranfuerfum penetrant^ inde 
fur(um y ^ dextra (yfimfirafub Tulmonem ex^ 
tenduntur .* autem Jangmne plena funt , 

fub tp(um ^ in ipfum corriuantur ■> panel 
funt fanguinis O* tenues a Tulmone infra finus 
Procedentes , qui naturd rarus exifiit , ytpote ab 
ipfo emul^A in forfrxnantur circa auriculaa 
ipfiua y (y in cauitates interna* djffiaunt,, Ali- 
quis hoc interpretaretur de chyli delatiotie ad 
Got, per Yenas a Porta tradudlas, Sc ad thora- 
cem afeendentes, v t proditum eft ab ffippoerate. 


5^. lo. Riolani ludtcmm , 

Cbudam hunc traditum liberS. & ingeriti,? 
confeflionc dcmeo fenfujquaiisfuetit: olim 
nunc circa Vcnas ladeas. Semper eyifttraaui 
cum Galem , & rcceritioribus Anatomicis ^ 
falio^ Ealloffio , chylum in inteftina dela- 
pfum aVenis Meiaraicis per Mefenteriiim dif- 
perfis, & inreftino affixis exTugi, ac deferri ad 
Hepai", Venasiftascum Mcfenteriodidas fuif-' 
fe laiieas a cahdorc laftis; Mefenterium lades, vc 
Ononaafticum Gtxcum interpretaturiVbi au- 
tern fair editus liber ^felUj de Venis 
non potui mutate fententiam, & noua h<jc vafa 
ladea admittcrc fcparata a Venis MefaraTcis, 
quum fcirem iftas venas poflfe veKere cbyluni 
adHepar, Scinde fangUinem reUehere ad irtte- 
ftinorum nutritionem. Q^m verbanimaduer- 
ti in epiliohs Valiti, in libro ^onrin^ij de 

fnotu fanguina , Venas ladlreas commiinicari 
trunco 6c tubulis Vena: Cauae, id mihi fufpi- 
cioncminiecit fynarlaftomoBsVenx Porr^ cuni 
Ciua,quam confticuit Verum vbi Tec^ 

^neti furculus, foboles Mefenterici rami, ex fud 
receptaculo cnaius, bcafcendens ad fubclauias 
Venas mihi innotuit, tunc non araplius dubi- 
taui dciftaVnionc, & fynanaftomofi Ven^Ca- 
UJE cum Porta, 8c occafionem dedit huic nouo 
iudicib, quod nunc audader pronuncio. Quurn 
animaduertam iftud myfterium Nature detc* 
dum.fuifle a Vefalio , quern nuncintelligo, o- 
iim a me in centra Mefente-r 

f-ij ayfojttam ejje magnam gUnduLam , 
tam inter duos renes , yhi prtma fmt 'vaforu^ 
dijin^ntio. Et cap. dc Inteftinis, F'afa Me^ 
featericOi 


de Vafis Lymfhaticis, ^c. 3 5 

Jenteric^t ^uemadmodum in duodeno , fecundum 
Ittuni cy Ilei longitudinem non dsducaminr^ 
fedyelut ex Mefenterij centra^ ex alto furjutn 
tendunt > telidque antrorfitm, id inteftiha J>er« 
tinguntt in^uanumercft fiholeyarhom radicum 
modo imylantaniur , ofculispits in internam 7*- 
teflinorum fedem hiahtia. N6hne hic Vefaliid 
depingit in ifta niagna glandoia, oy^vca eydfellim 
nouum Pancreas vocat, recepuculumchyli’a^- 
fellij 0^^ec^ueti} hh xki. glandula Mefcnteri- 
eus ramus chylum vndiquc corriuatum deducic 
ad Hcpar;IntruncoraraiMefenterici & Portari 
chylus incipit rubefeere , ex perraixtione fan- 
guinis: Nec alius truncus eftinquirendus Vdria»" 
rum ladearum. Propterea ineptar funt ifts fi- 
•brillaciquas depingit jFrghmorus,ttmc\xm Ve¬ 
nae Portx amplexantes, & ad verum Pancreas 
pertingentes, quibusfauet eas 

reddat lymphaticas. Atque ica componoomnes 
Anatomicorum de Venu laSieis diflenfiones, 
Pidur^ Vefalij decima quinti libri & vnd«« 
eima diligentcr infpiciantur,&expendantiir» ^ 


FIN I Si 


ip 



34 


to. Kiolani ludicium 



LYMPHATICA 

ANATOMICA 

THOMjE BARTHOLINI, 
Refutata a IOANNE Riolano. 

T^rVJTISSlME 7>. :Bar. 
tholine, tui Libri de r*fis Lymfh*- 
ticis dedicatio meo Nomini hono- 
rifice infcripra , me anxium j tibi- 
que deuindtum dctinet. Nefcio et* 
cnim quo me vcrtam, cloquac > an fileam ? nara 
fi in giatiarum a(5tionc & approbatione Libri 
confiftam, quae duo exigita me Infcripiio fada 
J^oldno ■ytnax 'mo Orbts i ((s^T^rhU ‘Pariftenfis 
C^natomicoy id rifum mouebit fapientibus j nec 
abfque adulatione praeftare queo, quod mori- 
bus meis aduerfatur; fi conticefcana, filentium 
rcputabitur pro ignorantia & obliuionc rei Ana- 
tomicac, aut ingenij hebetudine in hac aetate 
proueda: ciimtamenpeirDei mifericordiam, 

- non tarda ftneE^uf 

’Dthilitat "tires animi , mntkt^ue tigorem, 
Quare fi 'Bartholinus nullum agnofcit iii rebus 
Anatomicis , me P'eterano doT^torem^ tel in 
eenjendk rigidigrem , offe'rt^ue mibi getgel/ai 





de Vafs Zymphaticis y ^c. 3 y 

piot legendds fine inuidia , videtur ille me in- 
uitare, ae prouocare ad exatnen fuiLibri, quod 
taraen modefte faciam & fine inuidia: 

lamfraSiue fenioyhlandipq^ modefi'tof annis. 
Hac in re fequutus eft confilium Galea/ , de 

eo^pfceadis curand/s animi morhit. yiri 
frobi Cttifiam fermittere dehent, V/ de/uis rebus 
cognofiant y iudicent: nee quojlibet huic ne- 
gotio praficiendos ejje y cenfetGalenuSyfiedfienio- 
res inrebftihttmamsbene yerfatosyqut fine ylie 
afieEfu fincere iudicent \ Nec aduerfius ifios bo- 
mines j quoties aliquod nofirum peccatum nota- 
rinty indignari , ct’ molefieferre y/edpotiiSts eis 
gratids agere conuemt. Id fperamus ex humani- 
tate Sartbolini. Proprereanon potuiflcs , ami- 
cumacclamare maiorem, qu'am 7(iolanumy qui 
tuae tydnatomia refbrmanda occafionem dedity 
dum tuos errores Anatomicos modefie demon- 
firauity quos tacite correxifti,indicaturus alios, 
grauioresqubsinhaepoftrema refornaata anno- 
tauit* vt in quarta editionc cottedior tandem 
prodeat in lucem.Vtinamtalem amicum & cen- 
foremnadus fuifiem , quern non rccufabat 
pelles in fuis piduris. yatlausy Hornlus tui 
amici Leydenfes Medici & Anatomici, non ta¬ 
le officium amicitiae tibi prsftitete, dum edi- 
tionis curam fufeeperunt. Idcirco, fi raihi fuc- 
cenfeas ^ & irafearis , dicam cum Tirentio: 

Obfequium dmicos yyeritas odium parit. 
LubenterMteor,non poffe fatis laudari tuum in- 
defefium ftudium,&: accuratum ferutiniumAna- 
toAiicum, dum afliduc vacas & incumbis rebug 
Anatomicis rimandis; 

C i) 



^6 Jo, Riolani Judicium 

- J ecudumque reclu/tsy 

TtBor 'tht4t inkUns, Jpirantia confitlis exta\ 
Vt in viuentium animalium euifceratione ali- 
quidnoui reperias, Neque tuuseftinanis ac in- 
Utilis labor , N^am pranuiyenasUideat thora~ 
ciCdU in hominum eaddtteribus deprehendtjliy Sc 
de eareLibrum edidifti yafa Lymph*- 

tka detexijli , res 

jMa^na ,nec ingeniu inueRigata priorum , 
^ux^ue diu lataerat. 

Fateor mein ca aetatc proued:a j quam fum per 
Deigratiam aiTcquutuSjViuentium animalium 
fediones defecuilTe propter operis difficultatemi 
tutamen meprouocasad iftudexamen his ver¬ 
bis, de naturrs [i duhitxs yipfdrn ^aajo limati 
cultro excuse y 

t^ccipe mirandum-, Kouitate momhere/d^iy 
Aperto thoracc 8c ventre, non opus eft liraato 
cultro, fed vnguibus ad partium diuulfionem. 

Malotibicredere,6calijs hunc laborem re- 
linquere.quam mcinutiliter torquerc, 5c exer- 
cerc in anatorae viuentium animalium. Pro tot 
laboribus, quos fufeipisad inquirenda 8crcuc- 
landaNaturae fecreta myfteria,cuius esAmafius, 
inftar Endymionis Lunrc', repono tibi, pro re- 
muncrationc, prudens monitum confolatorium 
SenecdyMp.il. Uhri VeVita. heata: Cunofum 
nobu naturu in^nium dedit , ^ arsis fibi ac 
pttlcbriSudinis fua eonjeia , f^eliasores genuity 
perdisurafuifruldum ji tarn ma^na, Sam cLarat 
tarn fubsiliser ducia fblitudini ofienderet ; hac 
ryuiconsemplasufy ^uidTeo prajtas\ Ne sansa 
aim opordjimttjbejint, yercor,nc ‘Bartbolinm 


de V'ajis Zymphat'tcis j ^c. 371 

mihiexprobrcr, quod in buotem Endymionis, | 
fcripfir Vitnius. fumusprofeBbgraft erga 

Eos , qui Lahore cur'Aque lucent nohis in 
hac luce aperuerunt, Vel cum Seneca, iurc di- 
ccrepoffet; Omnem operam dedi^ V/ me mul- 
titudini educereml aliqua dote me notabilem . 
facerenty quid aliud quamtelis me oppo/ui^ 
maleuolentia'i 


Pro teftibus tui inuenri \^rod\^cisJumm/ 7>0-. 
Boris Olai Eyormif applaufum , cur alios Do¬ 
lores & Profcflores, ac Regios Medicos non ad- 
liibuifti, adhuiusrei fidem ccrtiorem, quos ta- 
menadduxifti in contemplationevenarum La- 
dearum in Otbepifce, & in vcnisLadeisTho- 
racicis’,Nam Olaus V'vormius tuns eft cognatiis* 
ob id tibi abblandirur > ideoque fufpedus eflc 
poteft 5 fed tibi credendum & Lyfero tuo Difci- 
pulo, quia nefcismentiri. Attamcn qui femel in 
notabili mendacio dcprehenfus fuit , femper 
prxfumiturmendaXjnec amplius fidcra mere- 
lur. 


Practer innumcras impofturas , quas afKngii 
J(iolatio, in tua Anatomia refbrmata poftre- 
mxEdicionis, duo notabilia mendacia declara- 
bo. Primum eft pag, 66. Scripferar "BarthoUnus 
in fita tAuatome , Editiouis fecunda , cap. de 
Ventrkuloy ipfum in foeminis minorem efTc, 
quam in viris: Rcpofuit 7(tolanus eiufdem efle 
magnitudinis, quia mulietes funt viris voracio- 
res, extAriJlotele'y\^cxy3px& iciunointeftinoca- 
rcrcprodidit,quia femperillis inteftina plena, 
nulla vacua , propter afliduas comeftationcs. 
Bartholinus voluitin tAnAtome reformatay ex« 
C iij 



> 3-^ lo- Jitolani ludtcium 
cufate fcminas adueifus ^riflotelem\ &:cap. dc 
Inteftin is,articulo dc ieiunoj iirid ec ‘J^iolanuntt 
qui deficcreinfeminisieiunum falso afferit, 
illit deceftum^qm’^dl'^im oculorum non ‘^ide* 
runti "^elrepletum fro ieiuno non hahuerunt. 

Attamen 7(ioUnus difcrt^ fcripfit,/'-K^. 176 :. 
fka tAntkf^ofogrnfhitt. Falfumeft raulieres ca- 
rcrc ieiuno inteftino jCtiamfi traditum ab Ari- 
ftotele, nifi propter earum cdacitatem 6 cinglu- 
uicm , nullum in eis dari vacuum inteftinum 
crcdiderit. En fublejla fides, vel potius fceleft^ 
2 ?<*y/io/w,qui vbique qusecitin fua iAnntome^ 
refbrmata^ occafionem carpendi T^olanum^wtz 
vllam poteft inucnire ,nifi malitiose ftngat ira- 
pofturas. 

1J(iolanus qui quinquaginta annis agirauit, 
ac demonftrauit Anatornica publicc,’ fempet 
trecentisjvclquadcingeptis auditoribus & fpc- 
^atoribus ftipatus, in cadaueribus plufquana 
qentcnis,aetatis fu*anno 68 .ignorauit iciunum 
inteftinum I Quispoftea fidem adhibebit men- 
daciis& \n\^o^\ix\s^artiolmi^c\mta\niQ taiq 
abfurda& falfiflima mentiri aufusfuerit. Non 
pocui commotam bilem compefcere, 

- ExcUmet iMelicerta fer^fe 

^ Erontem de rehus, 

Alterummendacium extat fag. i 54 .dumex- 
plicatvafa fpermatica pracparantia in mulieri- 
bus, lin. 14 . vbi incipit trifidus ramus, fex.li- 
neasfequentes f.*?5^/'o?/j(»otranfcripfit ,atque VE 
fuura plagium tegerer, fubiunxit, de quibus vi- 
deantur Zerhus , Eattofius ‘PlateruSi alijquc, 
qui 7(iolano mihiqueviam monftrarunt. 



de V’ajts Zymphatkis, ^c. 3 9 

Zerhus eftAnatomicus barbarus, & impro- 
bus, quern in modbus 8 c in re Anatomica paffim 
fugillat 3C reprchendit Carpus. Huius libec 
Anatomicus litteris Gothicis edittis vix proftar, 
tanquara cxolecus 82 . negledus. Falloyius ^ 
IPlaterus nihil tale fcripkrunt. 

Qj^'m verfipellis eft FarthoUnm ^ vt fuum 
furtum excufet, 8 c gloriam huius inuenti 5 ^/o- 
/rf»opraeripiar,qui primus elde re fcdpfit. 

Vides, ‘BarthoUne non poffe adulariSc 
fraudulenter tecum agere,ide6que tuum libel- 
lum Icgi fine inuidia. Curtibi inuideremdenu- 
gis Anaromicisfcribenti, puta dc Vajts Lym~ 
phaticis nuper Ha/hia in ammantihus ,fcUicet 
canihus inuentisity de iTepatisexph^uils valdd 
ridiculis, Neputes me tibi iniuriara facere in 
reprehenfionehuius infcriptionis, confule arti- 
mlum A,. Bxercitationis loi. Scaligeri aduer/its 
C^rdanum.Ciue^neampUusdicat yinumLym^ 
fhatum •, memini mih prxcepores meos^ yiros 
exa^tj?imx in henedicendo diligentiXi/eruUm 
minitari:Jt yinum amentta dif^imularem ^yuod 
ejpt temperatum , nam meracum t\>^~ 

cfficity dilutum yerb fapientes ,/3- 
liindoBi Grammatici yinum bihunt Lymphati- 
cam.lnAe collige,quid fentiendum de ifto titulo. 

In animanttbusfcrihis inueniriyafa lympha- 
t’’cay8c dumtaxat canes diffccuifti; cur vafa ladea 
fint euidentiora in canibiiSjdifces ex VefaliOylih. 

In cam bus yt yaforum per mefinterium in- 
cejjvimadinuenirepromptumefi, ita contra amb a 
^ lefenterii mebrana in iifdem dtfptculter expen- 
duntur ^uodillis macilentiuSf^uam bomini 




4© Xo. ‘R.ioUni Indicium 

ttgerk mefenterium : in homine bin<e me/enterJ^ 
ptemhrdMte inuentn funt ferquam factUi , quia 
mult A intereed^ntepinguedine^mutcem diBanty 
ad mefenterq centrum yhi prima. fit "^ajorum 
4ifirihuno{laBearum) grdnde corpus glandofum 
eje/lruitur( receptaculum Pecqueti) infigmores 
rtcprimas yiaforum diJJeBiottes ficure admodum 
^uff^ulciens. Vides, ex Vefaho^ 'xafk Lymphati- 
edi quia mefenterica, id eft pec mefenterium 
fpatfa funt»euidentiora in canibus .• Cut in aliisi 
animantibus > vitulis, agnis,ouibus, id non ex- 
plorafti’Ideoque poiTemobijcere iftam aquam 
in canibus (blis tepcriri, adhumc(ftationem cpr- 
dis, totiufque corporis, vt impediat, 8 c auertat 
jrabiero,cuifuntobnoxij canes: 5c cum fit ani¬ 
mal domefticumcanis, ad folatiumjauxiliumsSc 
fuftodiam atque venationem ferarura afiiduq 
8 c conrinuato cutfu pec fex fepterave horas,Ho- 
mini conceflus,Natura huic pecniciofo moibo 
aucrtcndo proujdit, iftarum aquarura genera- 
rionCsdefe(ftuaqux potabilis;: Adde quod,ccr- 
tisanimantibusquaedam, ex tc pag.xj. Natura 
conccffit, quae denegauit homini. Forfan Ani- 
malia hunchabent roridumhuraoremad refti- 
getium,quia nequeunt, ciimfitiunt, potare, vt 
homo. 

Noliampliusgloriari dc iftis ‘^dfuLymphatic 
f//:hac inretibi pr3cluxit8cpr^iuit\^//»«>;'»^, 
%Anglus^qui dd yetfor LdBeatperquirendas in 
Jfepate, tcymotum pulmomm inue^igandumy 
wultum infuddttki'tfque adextirpationempe* 
metotius f^eciei canumy quibus in y 'tuorum difi 
pBionibus/emper y/i*s efiy pag, 184 . Atillc 



de Vdjis Zymphatkis y ^c. ^ 41 

tdh. 2. 3. yd fa Lafhaitinumera ff’.fatl adna¬ 

ta, dr annulatim more cafreolorum yit 'ts (irca 
^^orta truncuKi contorta defcribit ac depingit, 
J^efat't ac Mefenterio ytrtmque affxa .• Tu 
non \.tiQizx,iedaquea elTe contendis, ncc huius 
inucnti Authorem , vel participem facis JZig- 
ptorum. Atquc vt id dillimules & occultcsj 
vafa haecLadea, aliter depingis 5 c defcribis , 
alterique officio deftinas : Hepati renunciasj & 
tanquatti Vifcus ignauum,c principatu corpo¬ 
ris deturbaS)iramemor tui libelli^s?^ Venh La-f 
dteii ’Thorackis 3 Sc tuje doiflrinae Anatomicsc, 
quae continetur cap- de lecore , lihello de 
pknu,, 

^ ag . 10. Vidijti F'aja b^cyari^s earn Portd 
atmuUs connexa, irn^ue eius quap tunlcam im- 
tnerfa. Nonne eadem fait opinio Ifigmori ? 
Tandem port: varia experimenpa tale iudiciura 
prefers. 

Pap, 19. Jd'enas Lymphaticaepro La^eis ha- 
ffenus reputatas , ex Hepate Itquorem expor- 
tare, nihil hkeyia infer(e,quodAe Ladleis an¬ 
ted eredidijii, circa Pfepar fac yafa fem- 
permague£e canfpicua,qu^min artuhus, pag. 
20. cap, I. Doces abundare fetofis humoribus 
corpus noftrum. de quibus Authores Medici 
Anatomici feripfere : tAtde lymphapura al- 
tum haPPenus ftlentium , ea tamen non minody 
qudm alq ferojt humores neceffaria ejl adeerpor- 
ris complementum yjum necejptriutn defli- 
nanda erai. Ergo vt corpus huraanum ft per- 
fedum & cornpletum,haec aqua neceffaria eft> 
&reponidcbec inter humorcs, qui noftrum cor- 


-4 2- lo. Riolani ludicium 
puscomponunt.Hoc inucntumtibi deberipaf- 
fim afleris, & ea de re fuperbe gloriatis, ferm^ 
io omnibus paginis lui libelli, inftar Archime- 
dis, Necamplius dicas, ojientatione 

/emper fm aliemfsmt/s , rerum mortalium fa-- 
tur (y* co/ftemptor. Ncmincm adhuc vidi glo- 
riaeSc laudum auidiorem ,■ nccaliud perfonant 
tua fcriptaAnatoraiGa,qiiara tuas inuentiones 
nouas Anatomicas. 

Veriflimcfcribis,/« Vautam f/ifyka migra- 
mk» quia quotannis Ifafhia noua monftra In 
rebus Anatomicis parit "Bartholwus , tandem- 
que inftar noui Tremetheii nouum hominem 
finger Sc fabricabir. 

Tdg. zi. cap. 4. Laudo quae fcripfifti j mi- 
rtor eft inuenti gloria , nif ad omnia animan- 
tiumgenera dijfundatur.fi^rQ tuum inuentura 
nonexplorafti in aliis animalibus, bobus,vitu- 
lis>fuibus ,agnis,ouibus,l^poribus, qu^ quotidic 
macftantur alaniis jad nutritionero hominum J 
Ergo tuum inuentura inane ac inutile, nifi re-^ 
periaturin aliis animantibusjSc inhomine;cui 
bono ifta perquifitioj 

13. Toftquam in hrutu primum tihi 
\ija fuereifta "^afa , quim^ue'^el fix cadauera 
humanafi^iomt^as tuts patuerunt , in quihua 
eculatifiimd diltgenttd mhil aquofum potutfii 
diftinguere , aut -^afa fine in artuhus , fue in 
yi/cerihus refplendefcentia , quemadmodum in 
irutu. Evgo ingenue faterisnon reperiri in ho- 
mine,nequidem corura veftigium fuperefte. 

Pag. 14. Cur inhomine mortuo npn repe- 
tiantur, varias caufas adducis j InprimU quod 



de Vafs ZymphatkiSj ^e, 
iton liceat humana fiAdauera '^iuemia aperire j 
attdmen LaEieaJuperJunt co»fpiciuntur'l(f- 

Jpondeti quid illis tunica rohujlior ampltot 
^ajiseapaeitas. Verum tibi contrarius ipag, 20. 
fctibis , Venula Lafiea in Mefcnterio multo 
Jhnt minores , aquofa iuxta Idepar crafsio^ 
res. 

*Pag. 1^. ^quc/d yenx tenuifumts '^efiiun- 
tur membranults y tells aranearum JtmilibuSi 
qua euacuato liquore translucente in totum 
tuanefcuntsfunf^erb inbomine( fi funt) mufcu- 
Iqjis artuurh ar^rafiibue ita immerfd-i'^tfkciip 
comprimantur. Ergo ex tua confeflione non 
flint in bomine ven« Lymphaticx afpedabiles> 
aique dubitas an exiftant. 

Tag.^%. N6nne rifum moucbis dodis & 
fapientibusMedicis,dum fcribis : Suntfattar 
in brutis partictda, quas homini Natura inui^ 
dit, in qu6 cenpu numeramus mufculum oculi fi* 
ptimum , os trtangulare qccipitis , caci intejlini 
amplitudinem, ofiis coccygis prolixitatem y pan- 
tticuli carnofiJitum^'^teri ceLlulasymammarum 
ybettatem , tunicant allantoidem , alia in 
e^natome occurrentia. Cur nonaddis cornua, 
belluinam faciem,&quatuor pedes ?Ifta dene- 
gauithomini Naiura vtdiftingueret abalijsani- 
mabbus, tarn in partibus extcrnis, quam inter- 
nis : Omnium partiura difcrimina in homine 
& brutis notata leges in mea sAnihropogra- 
pbia^pag.^i. 

^ag. 29. Ne videatur defipere & dccipcre, 
addit;. Sum tarn certus quam qui eertj/simus, 
aqueos nofiros duddus in komine adhuc ddite- 



44 lo- Riolani ludicmm 
fterCylaudemqueinuentionis illibatam alqsjer<>. 
uari , excitabitur , qui nojtn, objiruationi >/- 
tintdm ntAnutn in homine Jit ddditutfta^ cut tdnm 
turn debebimuSi quantum nobis ‘Pecquetus \ Er¬ 
go illeraultumtibi debet, & eiuidem felicitatis 
eftis confortes, Pecquetus in c^nibus inuenit 
tubulos ladeosThoracicos, tu in homine pri¬ 
mus diuerfos demonftrafti:Si in cadaueribus hu- 
manis non inuenifti, defpero de exiftentia dc 
eorum inuentione. 

Ta^. 31. Doces praclaro nomine in digit at a 
iHa'>pa/a^aqueayLympbatica.QmA ti Lympha- 
ticum fignificatet, iam cxpofui, ncc repctam. 

32. Nunc defcribis exortus & infertio- 
nes tuorum vaforum Lymphaticorum. Exortm 
y a forum efiab extremitpartibus/eu artubus ^ 
yifceribuiynempe HepatCy ex quo cum Porta ra¬ 
nt ts prodeunty^ejicula fellU; in artubus dparti- 
bus nutritqs emergunt; Late dijfemmantur , o* 
truncum com artubus Juo ambitm inuoluunt, 
Vaja aquofa infra feptum medium enata infe- 
runtur in receptaculum chyli , ybi tanquam in 
alueum limpidam foam lympham efundunt-, yt 
rei^o tramite ad Cor per la^eas Thoractcas de- 
ducatur, 

Vafa ifthaecLymphatica flint ex tiia figura di- 
uifa,intercifa, nec video in tuis feripris eorum 
continuitatem, quiaex te nullum truncum ha- 
benr, pag.-^Sf. Qupmodo poteft afeendere hxc 
aqua infra feptum a corpore ad receptaculum? 
fifubeatvenas, permifccbitur fanguini, at fan- 
guisnon fluit ad receptaculum chyli. 

Tag. 33. Vajd Lymphaticafupra Diapbrag- 



de Tafis Zymphaticis, ^c. 4J 
9git exdrtuhustrahunt originem, axtUaretn 
ingyediuntur iuxta iugularem externam. Ergo 
aqu2, qu3£ fluunt a partibus fiipra diaphragtna 
perrnifcentur fanguini, vt in Cor deriuentur. Er¬ 
go nulla funt vafa Lymphaticapuram aquam ad 
Cor dcfercntia. 

Tag. 54. fuhftantia efi tenuifimit^ 

feUicuU.quA difgaret eff'md a^ud,quia apfli- 
cxsturmemhranulA^enu fubiel^ity yt dt/cerni 
nequeant, etiam ^ Lynceo ■, amuUtttur/uhfi'an~ 
tiam fitmemngu. Si fubftantia vaforum efttc- 
lis arancarum fimilis, & cfFusa aqua euancfcit,vc 
nequidcm a Lyncco difccrni qucat,funtvafa ifta 
chimaerica & imaginaria, quia pise meningis 
fubftantia eft palpabilis Sc vifibilis. 

Tag. 38. Suxyaja progrediuntur ad Me- 
finterium cum Torta ram is j in glandulas inje* 
runturyid oculfs baud/atis confpicud. Si vata 
inferiora ad reccptaculum progredicntia viatn 
habent inafpedabilem, quidni adhuc ftrmius 
affirmabo tua vafa efle chimaetica? 

Tag. 41. tyiquad partibus nutriendis y fine 
JfepatCy yejtculafelliSy ^ue ab artubrn extremis 
prouenity ^ngularumpartium priuatacon- 

coPlione at^ua hxc Jeparatur ^ peculiaribus yajis 
expurganda. Ergo ifthaec aqua eft excrementitia> 
inutilis,quam natura nondebec reuocare apat- 
tibusexternisadinternas, vt Corcafruatur: cue 
aquacx Hepateflueretper ifta vafa, cum habeac 
iecur patentes vias adexpurgationemaquarum, 
fcilicct pcremulgentesvenas in renes? 

Tag. 44. Cum fangmine arteriofb ad partes 
ttutriendge per arteriarum /t/bulaa imm 'txta 



4 ^ to. tCwUni ludkium 

a^ud, fed non it^t cruoris eontapo lihera defers 
tnr, hocytili alimento k partibusfiparato , ^ 
attralioifola aqua Lineimtur. Quis credat iftam 
aquam per venas ad Cor aflurgere , dein curri 
(anguine artcriofo e Corde refluercj & poft exfu- 
dum fanguinera a partibus nutriendis, iftam 
aqiiaraillibatamrcmanerc & rediread Mcferi- 
terium. Non pores vias iftius reuerftonifi demon- 
fttare. 

Tap 46, 4.7. In Cor tanquam Oceanuni 

lympida aqu& conjluunt k partibus inferioribus 
infra T>tapbrapmaadreeeptACulum Mefenter^:^ 
indeper Thoracicat la^eas adCorptafa tboraei^ 
ta laSiea depleta chfoy remanenty flendtnte 
aqua plena. Si tubuli Jadei depleti fplendenttf 
aqua replcntur j ferofa eft chyli portio refiduai 
non aqua pura&: fincera. 

Tag. 4J. t^qua contint^a ejfe debet3 ob conth 
nuam ab/$tmptorum necefsitatem , inde omni fe¬ 
re tempore Verne Lymphatica confpicus, muneri 
ptodefunguntur. Ergofiomni tempore confpi- 
cuaTunt Lymphatieayofx^ perennis eft a- 
qux generatio, ob affiduam abfumptorum ne- 
ceflitatem,ncce(rum eft a fontc perenni mana-^ 
re:poteftne effetanta aquarumcopia invniucr- 
fo corporc, vc moueantur quodam congeneris 
Oceaniconfenfu, id eft fluxu, & refluxu inftar 
matis ? vt affetis in Epiftola* 

Vaja Lympbaticafuntmagts tonjficua in ie- 
tunityt^T longiiis aprimu ciborum horis remotis. 
Si ex te Vena Lymphatica font in iciunis magis 
confpicuae, &longius a paftu, aquae fluxus non 
eftabfoluic neceflariusjob continuam abfum- 
ptocum necefTitatem. 



de P'afs Zymphatkis ^ ^e. 47 

48. Primus "v/iis "^aforum Lymphatico-^ 
rume[tt "^tnutriendas partes onere cihi inutilt* 
4iqua leuent^x^o eft excremeniitia&iBUtilisift- 
haccaqua. Attamenfecundum vfum illi aflignas 
Cordi st\\zvc\ytydd/ku£;uinem crafsiorem diluen- 
dam^ (sue caltdierem temperandum , Jiue ad co- 
Itionem fanguints promoaendam, Jnterea chy~ 
lum in Mefenterio US^eis duPfihtts fiuxilem 
reddit. Quomodopoteft aquainferuire diluen- 
do fanguini crafliori in Corde, cum ifte fanguis 
arteriofus fit calidiftimus & tcnuiffimus \ Qui 
cx te,chylus aduehitur Cordi,per tubulos thora- 
cicos exiles, eft tenuis, & fanguini permixtus in 
venisfuperioribusad quasappellit, ideo non in- 
diget ifto fero. Quodfi refluit cum fanguinear* 
teriofo, habet eandem circulation em cum fan- 
guinc, vel emulgetut & fecernitur in tranfitu 
aortx ab artctiis emulgentibus.ltaque iftius aquae 
teceptaculum erit Mefenterij lacuna ,vbi cbylus 
cxtc coaceruatur,cum fit ifthxcaqua calida in- 
ftarfanguinis,cuipermixta eft,ncc lecreta, non 
poteft calidum fanguinem temperate, multb mi¬ 
nus promouere fanguinis codionem, qux dc- 
pcndet a feruore Cordis. Diccte debueras pro- 
raouerc fanguinis motum in circulatione > quia 
fluxilior redditur eius pctmixtione : Sed tuns 
chylusfaduseftfluxiliorin receptaculo Mefen- 
terij ex iftius aqux confluxu. 48. Jforum 
"^ajorum cognitio multotum in corpore ucctden- 
tlum caufam reddit expeditiorem , inde copiofi 
fudores erumpunt. At fine iftis vafis poflunt ef- 
fluerepcr habitum corporis difFufi. Si folum 
Hcpateffcc fons & fcaturigo aqux,hoc confir- 



48 lo. 'R.iolani ludicium 

maretopinionem Fernelif^ qui fudores dumia2 
xac emanare fcribit ab Hepate naturalitcr hu- 
mido,ab exfucco, quale eft hydi-opicoru,nullutii 
fudorem elici, & ftuftra promoueri: Nam e* 
pumicepotiusoleum extraheres,quam fudorem 
cx corpore hydroplcoaquis immerfo. t^dperi- 
card urn transfettur^ poteftillam <t^uam au. 
gere. Atilludfcrum €x portione potiis generarj 
docuifti intuatydnatome reformata. 

Fag. i^^.Infanguinisdetrafiione infelui/e~ 
farata cernitura^ua. Eft portio potus,quidif- 
fufuscftin Venas. 

Fag.\^. Ex tCj Ifydropis generatio non ah 
Idepateprofieifcttar^fed obpruifis yenis Lymph a- 
ticis, quando liquor tenuis d partthus non fepa.^ 
ratur j oritur ZAnafarca^ quando impedito pe^ 
has tranjitu^adyenas irecogitur^ afcitem excitat,' 
Ergoabeademcaufaifti duo hydropes fedc dif- 
fercntes genetantur * vel obftru(ftis venisLym- 
phaticiSjVel earum tranfitu impedito. Iftae duas 
loquutiones idem fignificant. Attamen anafarca 
inhabitu &ambitu corporis continctur, Afcites 
inabdominc concluditur: ac'proinde aqua non 
potcftefFundiin vcntrem inAfcite. 

Fag, 50. caehe^icis hyiiropicisyelt^ 
cula enata non demonjirant iBa yaft Lympha^ 
tica. Etineptafunt, quae prefers cxcmpla de vc- 
fieulis inMefenterio Si in Hepate repertisj natn 
ex iftis vcliculis ruptis continenter Suit ferum iir 
cauitatemabdominis j Neque exarticulis corru-J 
ptis vel viceratis efftuens copiose ferofus humors 
di&us aFar 4 ceLfo,Syno[ih)d C^ljb MeliceriJi 
faepiftlme infanabilis,dcmonftrac x.'A^Vafalym* 
phatiea, 



de Vafi LymphatkU 45 ) 

\ nam fciuni totius corporis c6 dstiuatuc 

&:confluit. . . 

Tuomififti Hydrba,ftidanlinajVanolasa{]iio- 
fas> qux taragn non oftendunt tua Vafa lymphttr 
adcutem definentiai Si arrente legiiTes li- 
iruf^ iTiffocratis deglandule , dcprehendifTcs 
noftruin corpus vridiqqaque abuhdare fetofis 
humoribusjUm ihtusiquam cxtrinfccus circum- 
iiucntibus,6c iftam hUmidicatem voca- 

tii Sitibi notuscflcchic libetj iurares nonpoflc 
intcUigijfine V*iforumtuorum Lym^Bai^jcCrum 
cognitione accurate 

U* 54- lioc poftremo capitc funda- 
tncntum quxftionis, Gue noui inuenti de Vajts 
lyntphaticu continecur. ^Ad Ifey/ar^ yeied 
.. iTef atepfopUgari raihulosexilesnegarinx>n f o- 
teji^monjlrdrifemy>ergojjunt;JiUfiei nonfunt,f 
eparnildeferunt ),dtbehant aliudmmen 
dere^ alium "y^um dejtgriare'^ q^ra y^ula nonnuU 
la eirca Ifepar femper obferuaui^ haB?enufquf 
pro lafteis habui ^ iure iufio^donec aliudpir/ua- 
deret naturafauor, Qhylum adIfepar partim 
dififibdi ,partim ad (^0^ ext^/maui j iam "^erb 
quia primis mbis Haf/ptd tarn nuper lieu it ejjp 
oculat^iy 'vtquidJtntydfa ilia eXilia^yude pro- 
gredidntur, quern yfumpr<aftent inanimantthm 
diligenter euifceratii inmfiigauerifhm^ ‘^idimtis 
yafi iliaprope Ifepar fut ejjegeneris^ a conten- 
to liquore Lymphaiiea nobis diB^a^ ex Ifepate ad 
receptaeulmn ^qu'am inferredi^tdque intume-' 
fiere prope Ifepart aduerfayincultparte inani- 
riyjtmilia ^ fubflantia ^ colore > eontetf- 

tti>&y/killis, qud e^artubusy infimoyen- 


JO lo. Kiolani ludicium 

tre dliaiprmi aperuimns. Hoe inucMto^j^e , 
ttis/anguificdtioms excidittotfeculorum applau^ 
fit decantatum ffepary ^uod nefitlusipfa feru*~ 
ret amp It us. 

Huic articulo fic refpondeo. Si Vafit Lym~ 
phaticaikt Hepatefecuntur ad receptaculiim,cur 
potius aquam inferre,quim chylum aduehcre 
affcuetas ? Quia replcta fplcndentc aqua rcpc- 
tiuntuf •, non chylo,. Focfan chyli portio tenuis 
& feroraremanctiniftisvafis: { vt fupra dixifti 
inVafisladeis thoracicis rcmancreQ yafit 
lymphatkis ligatis oh/eruatumfuit y ipfa intu^ 
mefiere yerfits Ifepary inaniri y erf us receptacu- 
/wm:Q^n fluctecaflidu^ inftac foncis falicntis 
cx Hepatcaqua. 

Affeuero ifthaec experimenta fi.eri non pofTc - 
fine confufionc magna, ex larga Hatmorrnagia 
in mortuisjmulto minus in viuentibus anim^i- 
bus, ac proftlde Hepar remanebit in fua dignita- 
tc Sc poteftate,/»«i//ir Tec^ueto, Tartholinoy 
iunioribus tyduatomicu , quibus animus eft no- 
ftram Medicinam fundi tus euertere. 

Addo ex ipfo 'Bartholino y non poteft chylus 
deduct perthoracicasla(fteasadCor,quia inbo- 
minc vnicus eft du(ftus,ifque finifter, exilis Sc an- 
guftus,vt ncqueat fufficcrc toti chylo deuehen- 
do ad Cor, Ifpppdg. l^.liifi de Laiieu Thor act- 
eis, vt inconftantia hominis innorefcat. At in- 
uentis/^..^jf^w/i^^r/Vwnunc fufficit. 

Itaque fi tua P^afa lymphattca reperianturj 
funtporivcl canaliculi, per carncs difpetfi, ve- 
nisfupcricdi,qui exfugunt ferofum ianguincm 
purum, vel imputum, & in habiium corporis de* 


de V’afs Zymphatkis^ ^c. p 
(dacunt» dein per vniucrfum corpus inter adi- 
pern Sc raufculos diffufus eft Vifeofushumotife- 
cundutn longitudincm fpinx copiofiot.Proptcr- 
ca y i^r^r//A4f voluit per partes pofticstk (pinx 
fteriftuxiones^capite manantes. Yel ifta vafa 
repeciunturduntaxatincanibus, quos diftecuic 
IBartholmm^ Ipfe conqueritur quod natura mub 
ta dedericaniraantibus,qux denegauit homini-* 
bus, o purer caudatus eflcydum prolixam coc- 
cygeminuidetanimantibus,quidni etiam cor¬ 
nua dt quibuseleganter difleruityve fit cornu tusj 
Iftorum vafarum cognitio prorfus eft inutilis» 
perquifitio inepta, ncc ad bene medendum quid* 
quam confertemqiutnenti. 

jS. Sed Lyraphatici erroris extremum eft> 
funus ptoclamatumiferrimi lecoris, nunedefti- 
nati ad bilero,cui creptueft ofiftciu fanguifican- 
di i Tec^ueto, conficmatum<i ^-«^‘/<^o//»o,,qui 
monumento inlcribit ridiculu* 
SjtodJkmeJp hQminismn fanus iuret Ote- 
Jies. Contra te pugnabunt pro lecore omnes 
Academix, 6C nullos Medicos, antiqute Ua* 
dii c?' artis, yt lo^«itHr Virgiliust inuenics, qui 
tibijfaueantySc tuaspartes fequantur. Per tuatti 
Anaromen non tft aultus Jsomo t fed imrainut; 
tus, principe corporis partcotbatus. 

Ego verb,qui meum iecur mihi falutiferum ha- 
denus expcrcus fum. ex detradio^p fanguinis, 
quam fexies velfeptiesin annoadimtto, partira 
ad minuctidam dyfpnoeam , partim ad ipfam 
auertendam, & mei fanguinis infpedionem vc 
vitiaius corrigatut, cogor Hepatis dignitateraSC 



lo. Kiolani ludidum 

principatumtuccii quern inmca 8^ 

conttxTec^uetum fuftioui. 

Qiiifquisigitur lecori iftud officium fanguifi* 
Candi ^imit, deftruit noftiam Medidnam, ic 
nouam conderc debet ab ipfis fundametitis,<juip- 
pe ridicula foret noftra Anatome, Phyfiologia, 
Pathologia & Therapcutica morborum > fi ie- 
cucfucritparsignaua,nec araplius fungatur of¬ 
ficio fanguificandi. 

HocpofitoSc conceffbj rcliquorum vifccrum 
fundioneseutrtunturradquid Lien inferticet fi 
non trahitabHepatc fanguincm crafliorcm, an 
aquam cliciet > fed nullam agnofcit "Burtho. 
littM practer earn, qua in j^afis Lymfhitticit 
(ontinetur: inde fequerur confufio notabilis in 
partibusvitalibus &: animalibus. Sed maior,ex 
affiduo rcfluxu* fordium vniuerfi corporis ad 
Cor, ex'Bartholinopag. 89. t^nutomia re/br- 
fnafa-t vtinueniant viam ex purgationis 

perarterias ad rcncspcremulgentes,per c^Iiacam 
ad intcftina, ficex permixtione fordium impu- 
lifllmarum condiecur chy lus in cordc. Horribilis 
&abominanda hacchrematofis in corde,& me- 
dendi mcthodus inaudita& impoflibilis. Nun* 
quam ty 4 riBoteles minatur iecori deftrudio- 
nemfuiofficij, nam pracparari voluit in Hepate 
fanguinem,perficiin corde, atquc diaphragma 
aduerfum c^di ftatuit.ne culin* fordibus offen- 
deretur, tantum abeft vt in corde culinam fieri 
crediderir. Deinceps impoftores Medici, & ar- 
tis fux prorfus ignari, fi repetant caufasinfiniro* 
fura morborum a lecore male affcdo , per in- 


de T^ajts Lymphaticis^ ^c. ^ 

tempcric'^jSc obftru<ftiones,& fui vicinia& con- 
tagc alias partes afficcrc & offenderc i Ac proin- 
dc ad cam partem fuaremcdia inept^ dirigercnr, 
vt ipfilecori aliifque partibus medcantur.D&*, 
fenfioncm Hepatisleges tn me a 7 (e(p9nJ$one ad 
Tecquetum^ GuijyArtum.Q%\\\dtc & artificiose 
^Artholinus fuum LibeUum Lympidticum ho* 
norifice 7 (ioldno infcripfir, vc ipfum quoque 
reddercc Lynifk*tkum t id eft fui inuenti fau- 
torem,conlortem, atquc dodis, cum ipjfo ridicu- 
lumexponeretj fihiulquc opera Anatoraica vno 
i<ftu &C aftenfu errorit Lymphatki deftrueret. 
Melioremilli mcntemprecor, mcam quantum 
potcrofanam & integramferuabo, nec aliorum 
ineptiisvnquamfauebojnedeme fama loqua^ 
tur, quod olim de Antifihene di(Jlum > inferno- 
fetefiiit : Namqui laudat errantcm ,cr- 

rorem confirmat,&quiadulaturad ertorcm al- 
licit, contrajquicrranti comiter monftrat viam, 
is de lumine fuo aliud accendit > quod credo me 
fecifle inhacrefponfioncquamhumanitcr exCi- 
pict 'Bdrtholinue : eum non defiftam redamarc, 
ob exin1iameruditionem>& ardentiffimum ar¬ 
ris Anatomies ftudium: tyimdntium irdy amo- 
ritredinte^dtio eSiy interim ei gratias ago pro 
dedicatione fui libri j ft per littcras ca de re me 
confuluilTct , codem modo ei referipfiffem ; 
fed quia feripro publico exquirit meum iu- 
dicium , non potui, nec detui, aliter refpon- 
derequam feripto publico. Excufotamcn cum 
f^rifiotele feriptionispromptitudinem. Vene- 
Vdthne mdgisy tcmeritdtu ohie^ione di-. 

D iij 


54 lo. 'Rxolant ludieium ie VaJiSy ^c. 
gn* eH^ fromftitudo ilia yji quit propter Tki- 
lojophta fitim > etiam parttas iHjkfficientias a- 
mat , de quihus maximat habemus difftculta^ 
tes. Kec utflum efl Itmiliter omnes inttepare^ 
fid Ytdendum^ £40 paSio fe babeat ^ms in tre- 
dcnde. 


Si 



HEPATIS FVNERATI 


& Rcfufcitati Querimonia, 
ad Medicos Parificnfcs. 

IRI PERCELEBRES, 

Non VOS latet c^uaraplures 
nondum exanimes ad funus 
elatos rcuixifrej&: conqoeftos 
fuiflede impia corporum funerationc. Liceat 
mihi apud vos laudis artu , vt lo- 

qaarcum 7 ^#;^ 7 ^,conqueri,de iniquoiudicio 
aducrfus meani poteftatcra non beneexa«iina- 
tampronunciato»in hac VrbeParifienfi aiuucne 
Tecqueto, lemcrario& imprudenti iudicc, qui 
Medicos veftti ordinisConfiliarios, & facinoris 
fautorcs, ac fideiufrdies3<lfciuit,*r«/r«/- Hefar 
inutile igmhile membrutHy e cor fore refeitu. 

denduntyfud diguitate O* fotefiatefangui^can- 
di Q^oliandum, *b %Adamo tiMO y/que dd hunc 
diem homines fraudulento officio decefiffe , ac 
froinde exterminandunSy obliutoneferfetuM 

fefelienAum , 'tel ad Vtle mimSderium Jordes bi^ 
liofas colligendirelegandttm ae de^inanduntyne, 
demceps pro parte principerefutetur; In Haf- 
nienil. Academia 'Battbolmm adhuc iuuenis 
D iiij 




Mepatisfmeratiy^refufcitati 
Anatomicvis, inconfultisaliis Medicis, iftud lu- 
dicium confiimauit, pof^ decantatai- ^ ce^ 
lebratat exeijuiM,nnbi (anquam funerato Efu 
taphium w/crtppt. Solum teftem producit tyiri- 
fiotepm^ nil talc vnquam efFitum,niihi iam du- 
durai'uinam minitarum fuilTc. Alter Parificnfis 
Dodor, quia Patricius, audader teftatur in Tee- 
q»etum i^riBotelis mimum ntigrajfi , vt me 
condemnarec fine Accufarore. Nunc cx ifta fe- 
pultura refurcrens, prouoco ad Medicos Pari- 
fienfes aequiflimos indices, & coram anteftor 
Ttequetum , ‘Bartholinum , eorum fautores 
Jeffartosj meam litem difeepraturum. Omnium 
Medicorum,&: Arufpicum confeillone fum ca¬ 
put Extorum, naturalis faealtaiis fedes, ex me 
reliqua vifeera dependent, Priraogenituram non 
cedam cordi, quod fui primordium obtiner a 
guttafanguineainoup latente tconfimilis eft in 
^nimalibus exortus, corcufculum palpitat , 
quia animatura a fanguine.T eftem appello Ifaf- 
»e<</w,quifanguinem,ortum U motum infun- 
dere Cordi affirmat. Cordi permixtum eft lecu- 
fcuUim,& feparatum laborat, pro Corde, San- 
guinem Sc Spiritus ci fubmifliftrando, cum nul- 
1 am recipiatmateciam,nifiabHepate, imbplu- 
rcs partes mco fanguine folo nutrio,quamCor ar- 
teriofo e meo finu deprompto viuificat;vt in- 
figni tabula demonftrauit VeptUus.k^ hoc opus, 
poftideo fabricam internam exquifite accom- 
modatam \ ctenim chylum exceptum diftribuo 
quoquouerfum pec meam fubftantiam. vt con- 
tadu & fotu conuertara in fanguincm, quera 
poftea tefundo Cordi vicino, quod alioqui breui 


Qj^rim. ad Medicos Parif. 57 
petiret,nifi contincnterei opitularer, reftau- 
rationem humidi primtgcnit,&fui niptus con- 
feruationera. Admiflum fanguiriem Cor mo- 
mento tranfmittit in arterias, calore & fpiritu 
dumtaxat audtiore imptsegnatum, Natura nos 
confociauit infeparabili confortio , vt mutua 
nobis tradetcmus officia, per varias Anaftomo- 
ffesVaforum^in diuerfislocisconftitutas. Eadem 
Matura in corporis conformatione fanguinem 
maternum per Vmbilicalem Venam ad Hepar 
affiducdirigit> priufquam ad Corperueniat, vc 
eum ipfi prarpararem, iftamque gratiam afnc rc- 
ciperec. Ex me fanitas & iatcgritaspartium cor¬ 
poris depcndet j fi vita hominf contingit optima* 
lecoris virtuti tribuenda eft j Vt Hepar valetjita 
tcliquum corpus, vt mihi male affcdo fuccutra- 
Eur, mea incommoda in facie patefacio, & Cor- 
di communico. Qualis color Hepatis, tabs in 
vultuefflorefcit,quinctiampulfus index & in- 
ternuntiuseft mcae scgritudinis. Olim in Aru- 
fpicinaExtifpicijprima parsfemperfuit Hepar, 
cuius confidctatio cajteris Vifccribus pracpol- 
lef.. 

NoninuidcoCordi fuam dignitatem, mqdb 
mea mihi confcruetur, Id a vobis expe(fto,Medi- 
ci Parifienfes,vt meo officio principali fanguifi- 
candi recuperato, a vobis redintegratum fuifle 
gloriari queamjVeftrofolemnidecreto. Id mi¬ 
hi ft denegatum fueritjpraeualebunt Tecqueti y?- 
Stibiales, vel potius Stygiales Medici, 
qui ftio Stil»iOj liuc ^Vj^Qinfirumento DUholiy 
iuxtn Cyprianumyvc^t^vn & hominum ruinam,& 
cxci^iuminteye fyngiapha conivitarunt. NnU 



5 8 Hefatts fun. & ref. S^er. ad. Med. P. 
lumenim Vencnum mminocentius ipfoftibio^ 
quo meafubftantia attetitutSc laceratur, vite- 
ftantur omnes periti & cordati Medici Gerraa- 
nijltali.Hifpanij Angli,qui eiusmaleficiura 
iamdudum expert! funt. Hoc prohibete nefas, 

6 aveftra Schola tatem aucrtUepeflem. 


FINIS. 




ANIMADVERSIONES 

SEC VNDv5, 

A D 

■ANATOMIAM 

REFORMATAM 

THOM^ BARTHOLIN!. 

Aethm lOANNE RIOZANO. 


r|‘rrn|niTp 

8 9 


PARISHS, 

Apud Viduam Mathvrini Dvpvis-, 
via lacobata, fub figno Coronae Aurex. 

M. D(T LIII. 

Cum 7 riuitegio 



PRiEFATIO. 


8 V B E N T E R. tbftinuiflem a fecun* 
dis Animaducrfionibus, in ttrtUm 
EJhionem ^Andtomia Thima Ear* 
tkoliniy quiafuitrr/»m<i#/<« cx cmen- 
dationc quam ei ptzferipfi » nifi fpe mea fru- 
fttatus fuilTem. Cdtn cnim ab eo expedatcm pa- 
j;em gratiarum adionem^ pro ifta circumlicione> 
quam rcfercbatPraxiteles Nieije pidori,quan- 
doeiuscabulis manumadmouilTet'j pro ifto be- 
neuolcntix officio, hoc lucri ab eo retuli,odium, 
Nam illeingr£^s,a,cmagis indigna^s/me acer^ 
bius quam ant* inledatus eft. 

In \i\cEditiof9e vbicumque occa- 

fionem bene vel male carpendi nadus eft,nulUm 
prstcrmitt'it, ncc ideo ci fuccenfeo, vel irafcori 
imb gtatias refero, qualcs T>D. Eameo ^ SU- 
gelio^ Anatomicis&Medicis dodiffimis reddi^ 
di. Parcotamen iuueni, & irato, qui gloriamaf- 
fedat adeptae peritia in rebus Anatomicis,8C 
alios omnes ftbi infewores reputat ac defpicit: 
Ncc contentus iftis ineptis reprehenfionibus adS 
uetfus 5^/o/*ff«/»,fuos etiam Difcipulos conui- 
tijs, Sc cauillationibus armauit>&inftruxit in 
fuo CoffegtQ ^natomita^ (^edtus fs Autborcra 


PRj^FATIO. 

agrtofdt)?**^. ii4« ttfom*n ) vc 

inrultarent T^ioUno. 

Fateorcquidcm inliac ztare iviucnili,quje vix 
excedit ^5. annum , vi przfe fert effigies libro 
ptzmiffia , ®<«r/>So///z«»i»,fedulam rebus Anato- 
micis dedureopetam,atqueeius,conatus laudo, 
&ad perfequendum exhortor; Sed ipfum ami¬ 
ce moncbo, cum Hippocr3te,»^;'<<«» "^itamejji 
hreuim^ urtem Ungam ; neque Hippocraiem et- 
iamfenempcrucnifTcadfincm arris, vc ipfc in¬ 
genue fatetur/» Ef ifidti. Propterea fi ambitio- 
sc dcfidcras nontantum videri, fed effie fummus 
Anatom icus, Seperfedus Medicus,totum tc do- 
bes tradere Mcdicins. Magna ingenia aait^ 
^uamplus ^uAtn in 'fnotminuerunt^ 'xnQ^xx Se¬ 
neca 

Thtfibus intentmm'tn^refiadjingula/infua. 

Scire 'veReplus qu 'am conueniat, intem^eran- 
tia pgrium ^.-referente Sene^. Polymatbiam 
profireris, de humanioribus litwris, 5c dc rebus 
facriscommentaris, nunquam vidi Medicos in 
aUisfcicntiisoccupatos, 5c feripturientes perfe- 
fciuiffejSc feliciter cxcrcuiflcMcdicina,quani 
ignocabant: imotuus ipfe Tarensy alioqui Vic 
<cuditus,poftquam in lucem edidiflet fuas In- 
fiitutiones ^natomicasy forfan pectzfus tzdii 8C 
Iaboris,quz fuftincre conuenit inMcdicina e- 
sdifeenda 6c exercenda, feint urn dedit Theologi¬ 
ze* Profeffioni. Non improbo quas atcribuis 
laudes tuo Parenti: pictatis officium id a re po- 
ftulabat, inter quamplures, iftas eximias col¬ 
legia Longum/Sh^et^mmum texere Catalcgumy 


PX^^ATIO. 

ipti nihUfecaloprofmarum Uterefunt pafth fi- 
Imtiii ‘P^rensju/Jtdty^uiplurtbus ante te de- 
:Qmmzm ignarisqui cum fc- 
quebantur , pkcebac Methodus fcribcndi fatijB 
perfpicua. 

p^anetateinctedihili^parique yeritate in fhi 
amorem o* l*»dem eruditespellexit.t^ on agno- 
fco vatietatem incrcdibilem , parcmquc vecita- 
tcra> imb multa abfurda &falfa. 

Sues tMagifiros non tarn feijptutm ejf , ^uam 
fkperauit. Iniuriamfacis omnibus Anatomicis, 
tui Parentis ptsceptoribus •, Id non cxptimic 
PraefatiotJfi Parentis. 

Qmnes ^natomidy poM turn prip/efty 
^artholianofucco yicfitaruntrLx^Q pinguiotcs 
fadi mulcum debent tuo Parent! j ego ifto fucco 
nonfui adipatus. 

7(eliquas partes ^natomia non tarn omtftty 
i^Hant ai^s reliquit. Ergo multum debent tuo Pa¬ 
rent!, Anatomici,quod noluerit laudcm com- 
plct*Anatomi* fibi attribuerc & abforbere. 

Cultrum fuot^ue commodamt d'tJfeSiionibus. 

Hunc articulum non poffura probate. Nam 
culler eft lanionura , non Anatomicorum in- 
ftrumentutp. Non diffiteor tamen Parentem 
tuum,fuuin cultrum comtnodalTe difl'edionibus. 
Nam qui peregrinantur, debent temper fecum 
geftate cultrum, non tarn ad defenfionem, quam 
adfedionem ciboruminhofpitijs, vbi taro fin- 
gulisconuiuis cultrum feparatum prxbcnt. Foe¬ 
hn ifte culler ad mundationetn odium perada 
Anatomccommodatus infetui)!. 


pzm:patio. 

Qmd autem Filius pracftiterit, poftca eharrai: 
'Mult 4 t 4 diecitireMfspr.opietate in Tarentem 
antiqait udiuthorK manu priits pgndtU. Id im- 
petite fecifti: quia ( Vdjtbus ) retinuifti, & cr- 
rorcs tui Patris non cmendafti. Textum "Parea- 
tu ohfoletnminterpoUuityfuumquefecit y tot am 
adnxtufit fdeni examinatum j maiori yeriutu 
fiducidy^udmin yerhdPkrentis /»/>**/?,Idque 
prudenter, (i vcrum elTet. Nouum optis inpu^ 
hlkum protrudit, omnihas qudntuhi confiditi 
pldciturum rerum pondere ^ yarietate , quia 
panfperraiam & confufionem magnam return 
Anatdmicarum continet. InnumeroPprxfidntet 
firos Ct* If Croat fpeltatoresy ej- auditoresfe ha- 
hutfe eydnatomifit dsmonjirantem , ^uin etiami 
7 (egem tpfum inter/uiffigloriatur. 

Non equidem inuidco, miror raagis. Quisau- 
fit dcinccpsPattern8cFiliumignorantiz 8cim- 
peritiz accufarc ? SoLm T^oUnut $ ytrum^ut 
tranfuerfit linedfignauit, ideoque reprehenfionc 
dignus, quod in hac iertia Edttione refbrtnatd 
Filius conatus eft oftendere. Ego veto contd, 
ciusimpofturaSjScignorantias detegerc, 8c ma- 
nifeftasreddetc fufeepi. Poft iftas emendationes 
potetit in quartaBditione fubftituete, pro rc^- 
{otmMu refrmdtiorem 'i 8 c nifi ci'ga ^(ioUnumi 
Tartholinut poftcagtatusfueritjforfan huius li- 
bri ledores pro ifta corredtione, ’J^oUnum lau- 
dabunt, 8c hoe przmio contentus erit. 

Valde mihi difplicet hieaniculus tuz Przfa- 
tionis: igjiorahatjfeipfutn homodefacie fH coH^ 
fciMy (>* externum tantiim , yelut ymhram pi- 
Earn 


TRJEFATIO. 

sdmirabMHr , ^tnte^uttm referAt9 feffoX 
rumcUu^ro rtnenihui cirddtis creuiffet an-^ 
dacU i V/ mortHum odijfenty qetS yiuum mjce^ 
rentyidquod d Jimijs , ct^nihfesy fmbtcf^ue , Aijf 
4HmdUbui«lim eui/ierdtU chm fruftrd im- 
fetrdjjentyadhominemtandem diuerterunty in 
$00 homing refftus ^ttgrendum, 

— Grande netas, & fxua mortcpiandurar 
TSTecfueroi corampofulo Mede^ trucidet > 
t^ut humana ^alam co(j^uat exta nefarius 
t^treus, 

Confiftc qiisfo in Anatome cadauerum hu- 
raanorum, qux non eft fatis explouta in qui- 
bufdam locis , defideras exerdtium nouum, 
indicabo tibi ’fpinam hominis ftifl«^andam, vc ‘ 
inuenias neradtum origines.&tradudioncs, quae 
non func adhuc pcrfedc cojgnita&V.quamuis a- 
liquid ea .dc re obferuacm: Si qnjeas id prac- 
ftare U denaonftrarc , tuum labofcm praefer- 
rcm tuis oGcnpationibusin rainutlii»inueftigan- 
dis ViuentitwH anirnaliura ffciS^Padhuc vafo- 
ruin,Mufculorutn, Ofliam dodrinana igno¬ 
res. ^ 

Crede mihi, haec Anatome viuentium Ani-’ 
malium fimilis eft Lanienac viuentium anima- 
lium, qualera cxercent Lanij i Iftis operationi- 
bus audaciores faifti, non dubitancViuentes ho¬ 
mines leui dc caufa iugulare j fic Anatomici 
viuentium animalium difledionibus affuefadi 
facile viuentes adhuc Homines moribundos 
clanculum » tanquam liaorcnos aperirent, vt 
ea j quae in animalibus viuentibus quserunt, in 



PRjEFATIO. 

homimbuJinucnianr,Proptcr€aiftamAfjacoraem 

nimis curiofamotli,&eius fcrutatores 5c feda- 
torcs. Cel/bi teipjb referente.p<tg^ Ntbil 
fiultiuSi quurnqu4le quidqueyiuo Ifothine 
t4le extfiimau ejjlmprienteimb mortuo^ 



wi^mm 



ANIMADVERSIONES 
SECV.NDA, . 

AisiATdMIAM REFORMATAi^ 

T H d M iE B A R T H O LIN I . ! 


Dmifio Veimis Inferiom. 


A G, lo. In hoc capite mult^ edr^ 
rexir, Anoi^itus a Riolano, noluit ta- 
EI cbrtigere ippirif Cf* prtcQrdm 

diet HypQchondria^ quod non pot eft 
vlia authotirate probate j hffi-addiii- 
cat3i««/!5/»»«?,qui ita loquutus eft. Alitet iftas 
voces explicas ai7»' c^m agis ele diaphrag- 
■tnate., , 'I'i . 

Pag. io,J^entrut Infer'mitl^dn fitperier 
pdchondriumdicitur^debuit addere L^terAus 
ncc fatis eft dicere» (^uniUgitithttn itiftriorthm 
Coft4rutn J^fciMum^o^viiydo nothis Coftis cora- 
ptehenfum eft. Rctinuit adhuc inter e:dntinen- 
tes communes, numeratur Tunica Commundf^ 
cuiuis Mufctdopropria \cilm tamcn fit error ctaf- 
fiffimus, vt poftcadocebo, 

S’.agAi. inenumetatione partiumConrenta*. 
I'umad Hxmawfiafaciunc p^cna^atfa^ ettmrd^ 


Animaduerfiones fecund^, 

Meliks dixiflec cum propaginibus. Ad- 
.d i t lienem cum Vufe IreuiiCf^ ffem orrhmdihus^ 
Vas iftud tidiculura eft, & fub vena Porta conti- 
netuTs Pro Hazmorrhoidibus, dicere debuiti;^^- 
^ IfiimorrhdidaUa , quia Hxmorrhois vel eft 
Morbu^'^^Sycip.iottia. Guriadiunxip 
Cocliacam,&omi^ j^rranijTtuncumCoeliacae? 

DcbebaD;mdodte rdlei, & Pdnem, quamuis 
fint pcnduli, extra periioni^i ambitum eiedi, per- 
ainere,ad Partes inrprn^ gcnitalcSjCop^q?tasu j<a- 
tioheVilfdtum fj[>'erftialticdi^um & fetfimtrqbbd 
aPartibUs intcrmslemanat. ' M T 

Pag. 13. Qi^dam defumpfit ex Riolano,& ta-* 
men innpj(ninato,iquamdQ f^ribit dpjLudouico 
Bohemi* Rege, & de cxfpoliatione Cuticulae ia 
morbiS#- ’ - / - • 

iHglande noncuti, fed carni adbaci- 

, Vi-^it«tii?i!€lpotius nulla ibi Cuticula,;&d dum- 
taxatCurisJtcnuiflima immediate tegitglandu- 
laminfepatabilisjqualis appatet in margimbus 
labibrura. . - . 

Pag. ly. Jnter vfits Gutis, quamplures, annu- 
mcrat ineptos, ytC^drotHarttifi w manu i-^Meto- 

fcfeapt inf route^fktumu^pfiant : rtJEmfU- 

ftru t^nodyna Cuti udmo«e,tHtur i Vt ejcficeatu 
CutU funuriemihus fkccurrut , Conuuljiomhus 
JEfihpm^i rs* VulneribmXran^. Reftius di- 
xiftet, ex Cutis vario motu mentem Hominis de- 
-clararii f)r3efertim in facie. Quade re Ubgr exut 
infigais lialicus L"x^rtede Qnni, 


ad Anatom, reform, Th. Barth. ^ 

De pm^edine Ventris. 

E Ag. 17. Materiam pinguedinis Ladleum cflc 
fuccum, feu chyli pinguiorem par tern, fcti- 
pfic Cacilius Folimitr. eoqucofla nutrifii Inter 
obicAionesfatisimbecillashanc adfeit, nullum 
cffe dodum aMefcnterioad extrema: At reper- 
xx^ Tubulu Tec^uettanis, dudus funt inanifefti, 
tarn fupcrne , quam infern^, ad offium nutri- 
tioncm, fi, admittatur difttibutio chyli ex eordc, 
pcratterias. 

■ Pag 12^ t^depsglandul/u hahet copioJtJiimtM^ 
^uie'excrement* corporis infe recipiunt. Falfum, 
funt portiones pinguedinis induratx, vcl funt 
contraNaturam, veinftrumofis tales obferuan- 
tur. 

Pag. ri,. Volts manuum pedum Nalura dc- 
dit copiofam pinguedinem. Dubito an red^ di- 
catat Deiti'depingucdo ifta eft pe- 

culiaris i dura inftar membranae. 

DeVanniculo Carnofo. 

'pAg. 24.Noluitetiam monitusemendarcin- 
-i- ligneni etrorefn, in hominealiquo , fi exa^a 
Jtntfeparatio:, apparebit eum ( ide^Tanniculum 
^*rnofum)conJl*re ex quatuormembrunu dijlin~ 
Ifs^ hoc impoflibiledemonftrare, fiuefint mutub 
incumbentes & fuperftratac,vel feparatae, indiucr- 
fislocisftt*. • 


P Ag. 25, Quare intsr Menabf 4 nas communes 
abdominis, enumeras Mcmbranam Mnfca- 
lorum ptopriam ’ Maluit cum multis errarc, 
quam fuumerroremfaceii: CognitamfuilTe /^tf- 
JkliOy difieslih, 1. cdp. it. Hanc ita defcribitj^- 
te y»4 cum earnofk Memhrana ah yniuerfi ah-, 
dctmin* (fy lumhorum re^onihus, ad femora yf 
quo ademptif i t^Metf^ranJ infuper per quam, 
tenui ^ fihrofa^ qua Mujculis prater carneam 
uhducttur, y^guthus htn'emde leuiter diuuUdyfe- 
0 tpHem Mifculorumfcap^edieris.'^QViXkt n»a- 
ftifeftc declaYatuE hoec Membrana communis, 
quam omnes Anatomicl ignorarupc, nep 'Bar- 
tholmus admittcteyolait:inuenics Graphic^ de- 
fcriptam in t^Anatome Amhrof '} T4rai» Edtti0‘ 

ms. Latina (^GaUka. 

Quia Rioianus dixetat iftam Membranam 
non poflTcoriri a Perioftio, in hac Editioneaddif 
dit;(^»tf ‘Perkranio )Oftendac continuitateiti, 
quia fuum crrorem detcfiprem reddidit.Non po- 
icft; exalte fepatari in Thoracc faperiore, ac pro- 
inde eius conrinuitas oftendi in dorfo & .artu^ 
bus j funt enim tanium quatuor poramunia inre- 
gumenta,quaE vbique demonftrantut Curicula, 
Cutis, Membrana carnofaj &: adipofa, fi adcps 
adfit Abdomen habct iftam Membranam pccu- 
liatem,& tamcn coimmuncm,quia fuperrcnfa cx- 
(linrecus omnibus Mufculis. 



Ad Anatom, refqj^. Th. Bank $ 
De Mufculo. 

P Ag. If. T^olanmcontra VaUanm fcripfcrac,' 
Neruumfemperinferi in caput, flue princi- 
• pium Mufculi, vfquc ad medium Corpus, & 
Nerui Rccurrcritis rccutfum ad fuperiora in 
excmplum adduxerat. Eludit hoc ’BarthoLinHs^ 
& fuae fciiptionisimmemor/'//^. 4^0. Merui re^ 
carjto fieri cfchbat^quia Mafinli Larynps caftita 
fua hahent non/uyern'e ^fed infern^. Parum aN 
tenditadea,quae profett ad excufationcm, 
eurrunt JN^erui adconfujionem euitandam : Si r$- 
currunt Nerui ad Partes fuperiores , maiorem 
confufioncm adferunt. 

Addit, SiOf'^tura in capita primarih inten^ 
deret , reifa in Laryngem yt alios fexti parit- 
Kernospojpt deducere.kt tu Mufculos Laryn-. 
gis, Oflis Hyoidis, linguae a partibus infernis ori- 
tiftaruis, ac proindercflediNcruum Rccurrcn- 
tem, vt iftis Mufeulis infundatur. Sunt futiles 
KridicuIae rationes,quas adducis pro defenfio- 
ncOpinionis Vattek 

Bolirina Galenic nempe inferi Oferuunt in 
caput Mtifculi , Mufiulorum ntotus obfeuriores 
reddit. Id debebas dcmonftrarc, quqdea regula 
non reperiatur in Mufculo *PePioralt^ quattdeque 
in alijs Thoracit ^bdotninis Mufculu. Id 
falfim: nam PedoralisNeruos accipit aNcruis 
Brachijfub axilla tranfeuntibus. 

Cur dicis quandoque Ncruorum infertioncs 
variare , in MufeulisThoracis & Abdominis ?An 
nefeis inteicoftales Ncruosde fepropagincsfup» 
E iiij 


^nimadtt&^nes fecunda, 
peditare MufculisThoracis, & Abdominis, 8c 
ad vnamquamque digitationem Mufculi iobliqui 
defcendentis Neruum infeti, 8c altos ad tranf- 
uerfas RctSlorum interfedioncs dcferri > Exem- 
plum de Pncumaticis inftrumentis non conucnit 
huic difquifitioni,qiiia ad modulationcm fpiri- 
tus infcrnc adigitur, fiftulis ^Eneis, vel argemeis 
intrufus, vtfupernc refonent,at in Ncruis nul- 
lus L'eibnitus. 

J)e Mulculis Ahdomnis. 

I N hoccapitequintomulta correxit cdodlusi 
'I(ioUno, 

Pagina 3z. Obliqui defcendentis ortum male 
defcribis, Exte oritur ‘>rar^s princip^s tri 4 ngu~ 
larihuSifeu pinttisy iuxta ferrdtum peStoris Mu- 
fculom. Dcbebasaddere, digitatim pinnis ferra- 
ti maioris irnplexum. Addis, oritur etmmpdr- 
110. fpatio interiefto ah apice tranfuer/brum prom 
^ejjuum'^ertehrarum lumhorumiS\ intetieilum 
eft fpatium, quomodo poteftinde oriri» Nullo 
modo pattern iftamattingit,a qua diftat digiti 
latitudinc, propter Mufculum Sacrolumbum in- 
tcrietftum. 

Prxterca iftius Mufculi adhsfionem ad Co- 
ftam oflis Ilium prxtermififti, nunquam legifti 
efklium , qui te docuijpt yerum ortum ijiius 
Quodfpedacad linearacandidam, cui 
aliquando extepinguedo adiacetyt.^ concurfus 
tendinum Mufculorum Abdominis , qui ita 
coeunt ab vtraque parte , vt vidcaritut vnicara 
formarc Tunicam Abdomini obienfam. Quo- 


ad Anatom, reform. Th. Barth. 7' 

modo diftingues iftam lineam, fi defit pinguedo 
adiacens J Hxclineacollocanda eft,f VeJaUo, 
inter duos redos Mufculos, &-fenic Inceruallo. 
femper pingucdo intcriedaeft •, atque iftud in- 
teruallum aCartilagtnc xiphoide dired^ exten- 
ditur vfqueadSymphyfina offium pubis. 

Pag. 34. Ligdment* yteri rotunda in pu^en~ 
dam profe nympham non dejinunt. Sed reponc 
prope clitorida, nam nympha eft intus locata, & 
contadusjfiue approximatio iftorum ligamcn- 
torum iuxta clitoridem , dum clitoris fuauitet 
atttedatur, libidinem excitant. 

Pag. 34. Nugaris dum fcribis, Coftapint quu 
tfcentes rejffelttt Linea alha. Credis aponeuro- 
iesMufcuIorum inferi ad lineam albam, quum 
circa iftamlincara albam fiat tantum conciufus, 
necpofllnt Mufculiverfusfuum principium re- 
tradifcparatimagere, fed cranes fimul compri- 
tnentes vndiquaque Abdomen. 

De Motu Ofea compacts in mo Ventre. 

P Ag. t^f.Reprehendis ^olanumy quod dixc- 
rit Ofleam compagem Offium Ilium cum 
Ofle Sacrofeorfim moueri in coniugali congref- 
fu, & corporis progtcffu in ijsj qui carent tibijs 
Sccruribus. Obijcit«»o«m‘ nAhdomen calihi & 
cafto y nee ad depeBus inP>eratos ^ufculorum 
artipciutn conjirulfumyfkdad NaturaUs aS^io- 
»«. IpfcimperiteSc maliciose,quod dixit 
lanw^t Compage OiTcajqux parte anterioreaf- 
fixum penem babct, detorquer ad motum Abdo¬ 
minis, etiamfi homo non excrceat Venerem,par- 


< Animaduerfones fecund^ y 

teshabccad id dcftinaras, necpoteft laborare ad 
procrcationem abfque mocuiftiuscompagis Of- 
ieXi quxperaccidens inferuit ad corpus mouen^ 
dum defeducrurum :Si pedes dcfedu manuum 
codem fungantur officio , quidnictiam OlTea 
compagesad motumtnincicorporis? 

Eadem pag. Male tu cr Spigeltus in eodem 
motu Mufculorum Thoratem inclinari > OJjfa 
fuhisfurjumtrahipn^ihtis. Quod eft impolfibi- 
leinam inadtioncMufculorum principium de¬ 
bet quiefccre, dum finis verfus fuum principium 
trahicur. 

An Mufeuli reBi Juntplures! 

E Ad. pag. Re<fti Mufeuli fecundum inferU 
feriptionurn miiltirudincm ftatuis cum Car^ 
po Cajferio efle plures Mufculos. Primos5^/ov 
Untta declarauit (^arfum in ea fuifte fcnicntia, 
idem proponit P'efkliua ^ fed dubifanter, Ridi- 
cul* funt rationes, quas producis,vt id adftruas, 
quod ^(loUnus refutauit in fua tAnthrofogra- 
phia, 

De Mammaria Vena. 

P Ag. 38. 1 »epte ferihisratione Mammariafah 
reEio ^tipculo decurrentis, in narium Id 
morrhagia tAidorntni a^gt cueurhiculas. Quif- 
nam poteft cfiTe Narium > & iftarum Venarum 
confenfis? Affiguntur cucutbiculx ad regioncm 
Hepatis in tali cafu,ad rctrahendum, & fiften- 
dum fanguinem'in fuo fonte, nempe Hepare. Tu 
affirmasj LiheUode Vettit LaBeis , fxpius declTe 


W Anatom, reform. Th. Sank ^ 
ijtas Venas in re£lis Mufciihs, quara adelTe. Vndo 
putrimenturn 5c Hinguinem accipicnc J Venas 
diasdebcbas nominate, loco iftarutn. 

DeVena Bpiytftrka. 

P Ag. 1%. Epigdfiricai qua afcendit return 
MufcwtuiMi mmulterihm ah ytero, in yiris d 
Cttun oritur, Tuam ignotantiam in rebus Ana- 
toraicis manifeftc'patefacis'. quis vnquam dixie 
autviditEpigaftricamabvteroenafci ? Idem de 
Hypogaftrica diccrc poffes. 'J^toUnua feripfit E- 
pigaftricsein mulieribus duplicem eiTe ramum, 3 fi 
vnumadvteruraire,ni ipfe pag. 435. Setibis ab 
Iliaco rarao exteriore Epigaftrieam oiiri, cuius 
pars prxeipua afcendit fub Mufeulis redis ad 
Mamraaiias , quibufeum iungitur. Epgq cx t« 
nonab vtetq oritur, 

Demotu Mufculorum Abdominis. 

” 1 ) A g. 3 5». Crajfd eft ignoruntU omnes Mufculo^ 
X rum fibroi in eo centra coincidetes centraliter 
comf rimerty hoc made nfud 3 (. Find exprejjb >(C 
debebat id rcfellerc,ncc vnquam meminifle iftius 
Impoftoris.quimereturcxcctationem cum TfeL 
wo»*'o Nebulonc, quern paffim nominat, &: ine- 
ptas eius opiniones producit, vt iftis nugis ipfc 
nugiuendulus fuam tAnatamiamreformntamter 
fctcirct. Nunc magna pars hominum non vtilita- 
tes quaerit, fed nouitates, tanquam amocniutes 
excogitat, & in lucem producit. 


10 


' ^nimadaerjionesfecund^', 

ProduHiones Peritonei. 

P Ag. 41. Troduliiones Peritonei didymos ^ 
Veterihres;^ocari fctibic, debuit adijcere : 
() Pereas Vafa Seminaria defcendunc 
& tccurrunt. Clarius dixiflcs,Vafa Seminaria de- 
ferentia defeendunt, & ciaculantia fupern^ rc- 
mcanr \ prope teftesproceflus hi magisexplicanr, 
fiuntquc teftium tunic*, Rediusdixiffes.' { ex- 
flicantur.) 

Sednotabis,e^ Gxlenot teftes fotmari intra 
Cauum Abdominis, inclulfos pcritonco, quod 
dumextenditur,defcenditin ferotura cum tefti- 
busibiconclufis. 

Vafa Vmbilicalia. 

B ^rthoUntte Tahata feptima. Elcgantcr rc- 
pr*fentatVafa Vmbilicalia vt extant in ci- 
dauere.‘defignauit nominibus fuis in explicatio- 
neTabulx ;quaedixeratdc Vracho correxit, cjv 
Umen non deferibit ifta V4U Vmhilicalia^ more 
itUorum tAnatomicorum. Sed Tatrem decepit 
t/aliuSy cuius errorem retinuit FUiuSy qui pr*- 
lermifitvmbilicaliaVafa,Sc poft omentum,agit 
dc Ventriculo. 

Attamenfi “Bartbolinus Filins legiiTet Feja- 
Imntyfahfinemlib. cap. 19.ex eodidiciffet quo- 
modo fit docenda Sc demonftranda Anatome, 
non pr*termiflis Vafis Vrabilicalibus; Sic ille. 
MaferieOJSiumdQ^rina,m fiudiofis proponebanty 
priuf^uam eadauer addticeretur bac de re pri- 



ad Anatom, reform. Th. Barth. ii 
mum huius noftri opertt lihrum contexuu *P:o^ejo 
incadautre integram Ofium , cartiUginumquc 
difeiflinamifiientiitm^ue aggrediehdty 
lor urn y asf* ligamentorumy frout lib. 2. defer ipf\ 
Tojlpamurn exterturum t^bdominies ddminh 
Jlrdtionem doceo ^uomodo flnt ddminiSlrandm 
Vafd ymbiUcalidyeorum^ueyfumin aduUni. 

Ergo nifi in cadauere p'oft peritoneum demon- 
ftrcntur,frufl:tadeijsinrcliquo difeurfu Anatoli 
mico agitur : ncc locus'eft in Foetus Ififioriay, 
quia non pofFunt oftendi* qualia extant ih eada** 
ucreadultihominis.! . 

Vides vr Anarotne femper kufpi- 

canda eft abOflibus, 5cijs itetum agendum 
fub finem Anatomes, tefedis MufculiS j ae de- 
monftratis, vt eorum' articiilatiOnc^ natOrales 
per ligamenta , cartikgvnes oculis deponantur. 
Miror Fejlingium prxtetmififfe Vafa VmbiUca,- 
lia infua ^natomidi - 

DeOmento. 

rp Ag. 44. C. «r/e/i 5 //»«sr,quando feripfit Vc- 
X natocibus non exftatc amentum, imellexi'c 
propter fiimmam corporis' extenuationem, 5C 
macricudinem, ex laboribus afliduis Venatianip 
conitadam. ; , 

Pag; 45 .Quando 5 ^»W»r»«iffcripfit 3 LMcisn|o- 
tio propagari Omentumj id fecit vt demonftra- 
rct continuitatem Oraenti cum Mefenterio,atq*, 
quomodo Omentu poteft fe exonerare in Mefen- 
tcrium,8Ct viciflimMefenterium portionem fon- 
dium rcfundcce in Omenti Vcnas,aut cauitaterm 


11 Animaduerfoms fecmda, 
atqui exte Omentum &Mefenterium (Int |itd^ 
pagines peritonei. Non trtauit Riolanus, quan* 
do fcripur, quattam portionera Oraenti effe Me^ 
fentericamj vt indicarct propter quatuor adhs-i 
fioneSOrrtenti in diuerfislocisipartes illas fe ft 
exonerate in O raenturh. 

Ead. pagiRcprehendis T^joUnum^ quod natu- 
ralitetparspenduk Omenti Vix femilibras pon- 
dus ejleedir: ^:Vefklius tamHn Omemuth 

^mnquelthrarumyidjtxSt^ contra Natyram, & 
prolapftm in fcroltuip j^vbi tumorem ingeiitcm 
produxerat, & ex Omentoibi prociimbente 55 
ftabulanr«i, ingentia-CA'cpmata fieri'6c pr'ogigni 
fuftineo, vitiligium vbique quairis. Numquara 
legifti quj noj;jiyit in raediocriter pin^ 

gui corpotcjvix libra?: aHtJefquilibrae pondus 
cxcedcrc,&: infelligittotarf) amplirudinemquatn. 
ignoras, dcUrcfcentemJnrpc-vencriculam & lie- 
ncm; Sic enim Ve/aUuit Omentum rnaxima fui 
parte finiftrorfumLienem verius retradaconuo-i 
lutaque fecantibus fe offer t, cius nuliani men- 
tionem facis. 

Innumerasgldndulasm Omento collocas 
inucnio glandulasy.fed tantum portiones adipis 
indurati, quas glanduks.aemulantur; djupmodo 
poteft Omentum inftar pyluinaris cbdionetn 
promouere ? Quia fupra dixifti foueie tantuni 
calorein fundi, quod faifum eft d^: perjduk O- 
menti pottionc, ftd de ea intelUgendum , qu* 
Lieni 6c Vcntriculo tntcrieda eft, & tibi ignota. 
Vcrum eft* fiport!o ilia conuoluta exteridcretur, 
bisjcquaret Abdominis longitudinemj & triple 
cxcederecportionem illam pendukm^ . 



¥td Anatom, reform, Tk Sank 
De Ventriculo. 

P Ag. 50. Tfuplex Ventrimlus in iantine ru» 
mmutnte afud Salmuthum j nlios. Dubi- 
tare licet, quomodo difpofiti fuerint duo Ven- 
-tticuli, quia non explicafti, an vc in pennatis ? An 
vt in ruminantibus aniraalibus I An eo modp, 
quem defcripfi,iiquandodupIex Vcntriculusre- 
periatur. 

. Scribud J^entricuU yalantarin aAtdne depth* 
dere rumit^ationem y quia per mtmbranam firv- 
gularem,quiduis pro arbitrio 5 c quouis tempore 
expellit, quemadmodum ille Meliten^s bibo 
nobis Virus.oinnes liquores affumptospro nutu 
reijoiebat. Idem Parifiis bis diuerfis temporibus 
ie oitcndit. Credo ipfum 5 c alios ruminantes ha*^ 
builTe oefophaaum valdc Mufculofum> eamque 
iubftantiam vfqucad interiora Ventriculi produ- 
^amifibris redis confperfam, cuius membra- 
nxcarnofsbeneficio, reuulfoac propellente dia** 
phtsgmate quicquid ingeftum factar,Vcntricit» 
lum reiecilTe. loannes Pother in IfifiorU Indtca^ 
7 (omx excHfkpAg, Ex <^AquapendentexQC\* 
tat duas Hiftorias de Hominibus Ruminantibus, 
&aliam Germani cuiufdam Sntni t'e^m deleAa* 
batur iftatuminatione,qai8 fapot^ni mellisper* 
cipiebatinruminationecibi. . . 

• Pag. 51. Stomnehue dominature^piti y proptit 
d^embrannrurn confenfum^ ya^orum eerti/^h 
morum eleuatfonem, Reftiiis d«xiflescapiti comv 
patitur,velnoeet , propter infignes Neruos Sto- 
|pachicos,quos.dcpingis: nefeio, quales finti iRi 


I4 Arimaduerfionesfecundity 

vapores certijSimiy qui indc cleuantur. 

Pag. 55. d/id Vsntrkulum in Jimfiro Utert 
fuh liiaphragmtite in^gntt formatur tauit^ 
jMemhrAnis inclufa , fartim d F'entriculo 
tim^'Diaphragnutteifartimab Omento, Itnagi- 
-natione hancfingis cauitatera valderidiculam, 8c 
■multi ca in rctedeccperunt. Aphorifmum Hip- 
pocratisj quern ciias, fum interprctatus citjf, Je 
Omento \ 8c cum huius interprctationem aliam 
aitulcric 7 «,^/Wj//^. Af.OhJeruat, Quam verif- 
fimam effe credit,ipfam examinabo.<JV;'<ySp lum- 
horum difenjionk mentionem fitcity a Medim 
baldenfts fr 4 eterita. Oritur cx tenui diJltUatione 
d capita .^f^er dorfilongitudinenii yer/us Lienura^ 
gionem confertim dejcendentc ^ ^ab loci hiduum^ 
yel triduum plerumque /uhjtflem , inueiiijphdt 
tandem yiam exonerandifi^ d reniius per yrihie 
Jluxum adapertu.iproeul dubioeapiUfrihus ofiu~ 
lit W'enaJinepari. Per iSiamyiam explicat eA- 
phorifhtam ^i^. lib. 7! ^uia tnuenir locum , ^utm 
dejtgnauit t^pborymus i hactenua ^cuuntj idL. 
hilominus tamen amplumi acfit A eeUutmenteiit 
recipiendis bumoribus yqui ne defiendant irnpe- 
dit manifejli Omentum y ttiembrand fitk 5 ^ef<r- 
ptaculum boci quafi. yelamento omtii ex parte 
ambienty reliSdo tamen biatUyp^tpfiemingredte^ 
tur commode Vena finepariy qua attenuatam pi- 
tuitam exfigit, yt dilutam per gUtiduUs renp> 
husimpofitas cum yrina y deincepf expelUty yt» 
but us loci flatus di/sipantur yper infinjilem tran- 
/firationem, 

Q^t verba tot errores obferuo in ifta obfer- 
uationc. Rhcuraatifraus illc ferofi humorij, vcl a 
Venis 



ad Anatom, reform. Tk Barth, i J 
Venis Lumbaribus, & externas partes occupar, 
inter panniculunbicarnofum Sc rrtufcalum latifli- 
nium> qui Trapczio iuniliis, vnioum integu- 
mentufn vtrimque conftiiuit, &: fpatium laxuni 
rclinquit. Inde tana facilis fluxio in dorfum 8c 
lumbos. Si Rhcurnatifmusfit internus, vel Mui^ 
culos Pfoas, & Sactolumbum j extrcmitatcs 
Mufculorum Abdominis occupatj fi fuerit paulo 
profutldiot, vel Lienetnivel Omenti pajrtera. con- 
globatam Vcntriculo&: Lieni intcrie£laip obfi- 
det ac replet: inde facilis curatio per hydrago- 
gacommcmorata, vel per Vrinas, quia Lien cx- 
purgaturper renes,fimulqueportioillaOraenti 
eonglobata, quae occupat iftum locum vacuum, 
vel per aluum , fed ramus Venae line pari def- 
ccndcnsinfraemulgentes Venas,eft dorli Mufcu- 
lis firmiter applicatus, 6c ad iftas partesdiftribui- 
ibr i Nec V ena ilia defcendens ad emulgcntes dc- 
fertur, fed infra truncura caux inlinuatur, vt fan- 
guinis regurgitationem intra Venapci Azygon, 
reuehatad truncura. 

• Pag. 59 . Ridiculumeft,ac incre4ibile, quod 
narras exOhferuationibus Sttlmuthi .^de infante, 
concede format0intra Ventricalum , pe'rq^ue 
otdeinde exc/u/o. Dchchis eludcrc hanc Hifto- 
tiam,& monerc (jonringium , de iftis abfurdis 
HiftoEi)S,qu3sretinuit inEditione, quamprocu- 
rauit, ^.TrxfttiQne\\\\i^k.x^.\^\K. Sed IBarthoU^ 
nns parum curat, anf^fum, aut Verum (it, quod 
Gxalijsdepromitj.modoiftis nugis &c fallacibu,^ 
, Hiftorijs tiktcinx. 


. Animaduerfienffs.fecunda, 

Be Inteflinis: - - 

P Ag. (tt. Vingueditte extr'mfectts ohd/tcWnfMt 
inteflifia^ intr 'mfecus mucoi DiftingiiecjalEl 
a tenuibus; ilia tantiim fimbrijs adipolis^func 
obfita&'confpcrfa, loca:Me{enterij. ad bmtic** 
€lationem, cAm adhaefeant firmiter peritonx^A 
vfqiJCadfiit^m rciiolutionis colijin imO hypoir; 
gaftno,4uxia osfacram. • . . 

Pag. <531 Ndnneridiculuseft vfiis fecundariuis 
inteftinbritm exficcatoriim, ’Vt-dolorihuscaUm^ 
¥tliip^ue intejiinorum medeantur ^ ,5£Cki 

Non mei-riinifti, quod obijcicbas^/o/rf«oi;Na-f 
turam n'ofi ad efFedus infpirai«s,fed ad Natpra^ 
les adiofi^S-partesprocreare gag-, jj. tu<e 
tomta refWrniata. -- 

Pag. (>6.V>eficereinftmmis 'iemnumyfMsk af- 
ferit T^dlaniis , ah Hits d&cidg] Ve/.Vaif/jO omi 

hrumtfsn'^fid&rutiti '^elregletftmproieiuna non 
hahuerunt. Non repetam , quae fcripfi aduerfus 
iftum artidulurin, /«ad Lymphatics 
^ygnatoMca^arthiolinh 

Pag. Q&^. Sk'utilieon-Jith^Hni-ilieoeji.,ita itm- 
num totum/eyefedem fupra ‘'imhlicum occup^tt:;. 
Nemo poteft 4(tud aenignia faluerc,nifi cx mea 
inrerpretatione: leiuniiiti sydiipat totam cegio- 
neni Vitibilidalem»huicileCfmaccumbit in toto 
cireuicu lateralifer, in Hypogafttio, vbi ma- 
iorparsinteftini iacet&confiftit. Vide quomo- 
do ieiunumpotefteflcldppiv'V-ffibilicum , id eft 
extra Cauum Abdominis, & Ileum fubVmbili- 
co;Anatomici crafta ignocantia}6cintolctabiiis. 


ad Anatdm. reform. Th. Barth. Ij 

Pag. 6 %.CoLum rent JiniSfro alltgatur , obii- 
i^uos admodum gyros habet. Tant^m circumflc.i 
dicur in S Romani modum, dein redadcfcen- 
dit ad anum fupva Os facrum. 

Pag. frujtra 'Bnuh'wo Uudem 

detrabit inaentoe yaluula colt , cum plures rent 
eandem^ yno yeldluerfo tsmfore Jine fldgio ob^ 
feruare fofimt. Gut' dctcahis laudem inuenrae 
circulationis fanguinis IdaruaoiS t tribuas Tnu^ 
/o quod confiimas etiam/» bdc reform 

tnata tAndtomtayC\\s2i\Vi\x\% moiiitusfuerisi 
/<#»<?, te id inuidiosc fcripfifle. 

Pag. 70 . intejimum non ddharei pe- 

nisyrethra, led ceniici Vedcx > inde confenfus 
redli imeftinicumvefica. 

3e MufcuUs Ani. 

P k^.yi. Mttfcali leuatorss tAni orti a Itgd^ 
mentis pubis , OJ^ fieri , ^ coxendicis ‘i 
NuUomodooriuntur ab iftis ligaraentis', fed fi 
orrus accipi debcat pro principio Scadhacdonfi 
ficma,ol-iuntur a partibusfupcenis Odis facti j Sc 
pbrrione OiTis Ilium, nec adhaerent ligsmentis 
articulacionisrfemoris j & connexionis Odium 
pubis. 

De Circulatione Sanguinis in Ventre. 

P Ag. 75. Ancircuktio fanguinis fiat inVen« 
tre inferiore, difputaui V^srueum 

Sc alios illi fauentes, idcoque non repetam quae a 
me dida funt. 


Fij 



iS Animaduerpones femnd^i 
Be Mefenterio. 

P Ag. 77, Rcprehendis 7 (tola»um^c^\x\ fcripfir* 
& demonftauit authoritatc, raiionibus & 
cxpeticntiajftrumarum in hisglandulis Mefen- 
terij fedem 5 c radicem effe.Tux obicdioncsfunc 
adeo futiles, vt icfclli non mereantuc. 

Tcibus prxcipuis refpondebo j inter firumae 
tapitft, ^ Mefenter^ gUndulas null* eB com~ 
«*«»/>. Falfura, iftam communionem deraou- 
ftraui in 7 (e/ponftoueadTecquitumtj>ag. ^ 6 ^. 

Secunda Obicdip. Omnes forentftrumoj*y 
qui*inomnibus hAgUndultt. Non fequituijnon 
intumefcunt glandulx colli, nifi vitium glandu- 
lis Melenteri j inhxreac. 

Tertia. Subulpini aliam haherent Mefenter^ 
(onformationem. Morbus Subalpinorum non cfl: 
ftciimofus, fed Bronchocele. N^fcis vtrumquc 
vitium difccrnere, & Vnde nafcatur. 

Pag. 74. An in ifta magna glandula coacerua- 
tur chylusJ Quia Vcnx Mefaraicx ibi coeunres 
in fiio progrefl'u ad inteftina feruntur quibus ap- 
plicantur, 5 c fanguinem cfFunduni, vacux re- 
poccanc chylura cx cadem glandula deprom- 
ptum, 6c fccundum earum dudum ad truncum 
Portxafcenditj Iccoriquediftribuitur •, An verb 
in ifta lacuna, fiueoblonga glandula,qualem dc- 
pingit, Vtfuliuapag. ^64. Venx funt abruprx 6c 
cxcoloconoux Venx eniergunt, references ad 
Hepar chylum ? 


ad Anatom, reform. Th. Barth. 1 $ 
DePUkcreate^dnBu yirfunpano, 

P Ag. 79. Exiftiraat dulium T^irfungianum 
lem expurgarcijiue in TancrentU coBione 
generatittn.,ltue in Liene , 'vtrum^tte enim BTe- 
^*rftthfidiAriumcenfetuf. Non capioquid hoc 
fignificct j dixit antea pag. 78. Iftum dudum 
non pertingercad Lienem, nec ab ea parte quid- 
quam expurgate', poftea fcribit, dudus ifte eft 
quafi Veficuiabiliaria Hepatisiuxta duodenum, 
vt quernvfum prxftatha:cIecon,eundcm credi- 
tur&illa prxftareLieni, nccdubitemusca derc. 
Notate iftam conttarietatem i;i cadcm pagina; 
ncfcitZ'rfy/i^c/w/iia-quidfcribat in rebus AnatOr- 
micis. ' , ; 

Pag 80. Laudat T^olanum dc inuento dodi^"- 
fiino iftius canalis Vtipun^ani, & addit non fo- 
lum vomitUjfed ctiamperaluum ptolici bcnc- 
ficio raedicamentorum Cholagog^rt, feruentem 
abile intempcriem&c. 

Pag. 8a. TAncreatit aff^eBui diffidliores funt 
CHrAtu.,q$iol6npusJ'eTAncreat ^ medicAminum 
femouit intfA '^fi/cera frofUnde immefjum. 
imbfacilius bilisin eocolledaexpurgatur, quia 
medicaraentum c Ventriculo prolapfum , proli- 
dtadfebilera. Ignoras fitum pattium & com- 
rnunicationes interfe. 

Omijfa Vena Borta. 

P Ag. cad- Panctcati fuccedere debet deferi- 
ptio Sc demonfttatio Ven^ Port* cum fui$> 
F iij 


20 u4ntMaiuer^omsfimnd£f 
propaglnibus ordine difTeftionis & demonftra^ 
tionis partium. Saltern monere dcb(||cras reuer- 
tendam tScad Lihrumnium de Veauy^hi de- 
fftiptio Venae Portae repaitur. 

De Vem JLaHeis ad Hepar. 

"^ Ag. 8}. Keatfi LalJsas ttd Hepar d^rri 
^ doceSy^t fecuadumf^rtium IfepAtis dmeVn 
JitatemytAmT^Afprum trmmhAbeAmus wferiio^ 
ppmbA^KtiMd(/tdetAtAm tamen inficia- 
tis. in t^apejiremts librU AnAtpmifu, 

B Ag. lAepAr tnembrAttdcingliur tefiuiy 
td ab AkeVA p^tnArmn memhrandy a 

petdpnAO oirigipeM hAbet. In bAcyefimU att&k 
Inntfiy a^ue/eydi^itibfAt ^ydropSy tefteTUtero. 
Supina rei Anatomies & Medics ignorantia i 
Yens Cans truncus non oritur ab Hcpate, nec 
abeoegredifet^TrunCus Yens Ports in Hepa- 
»is.centro formatur, quorriodo membrana ejn- 
gciis Hepar 'potsftoriri a Membrana. V^narum? 
Rfidius djxiflej iperitonso fuceingente dia- 
phragraa, &reliolut,o fupraHcpar iftam mem- 
bcanamprQpagari..,Qnotnodp hydrops ab iftis 
veficulis procreatur, ciVn (it hydwps,feuftratiq 
fanguificationis, qu? dependet ab Hepatis itsf- 
inteniperatyvel mdtinqyati ? Vedcul^ 
fui)r fi{rurxHepktis,per quas exftillac ferum m 
Cauiutcm’Ab^^^ijninis. ^ . 

in al'p 



ad Anatom, nfom. Th. Banh. vi 

'fHomiranu Hefatxs mn Jikel inuenit:. Nefcio 
vfei collocct iftas alias megibranas, an foris, vel 
ititiiS 3 Si intus, nulliefuht,neque foris .vllac «x-' 
tint, praeterillampcculiarem membranamj quia 
comtniinialterli &fecundarit caret; v \ - 
'-Pag.‘86. lueprc ■rcprchendit 
rri a 4 rgaiti en ta, quar recita r> pro vjaoihQbit.v qood 
Vepam Vttibilicil'em efle cOntendicJiStefaiaanfi-. 
Nifl miliubsi Wa^Mmus fingerecmehdacia, 
'iRhilhaberet, qiiod'poffctarroderci.'Scrtpfit 
htirtivnicum cCe ligameetum n^agnurn ,adii«> 
■itcfls 6c fufpendebs Hepar Diapiiragmati, illod- 
quefclTe membrananpi a Diaphragmate'fupra He- 
paEfeudhKam.iAltefcuinn aiteire ligameirtua cas- 
tilagine xiphoi'de enamm,quod VenaVnibilica- 
liSjfubit &ambo rfijelknt ac fufpendpnrextre- 
mam’partcm Hepatis, nc comprimat pondere 
^fuoVemnculura.' O /f* ’ 

Anaftomofs'W'onis Portie'-^i^aua. ■■ 

- Ag.. 88 ; < Repx^henidit 7 (jolknl^mt^ !(|ue»d ng- 
A' gatiti An aft op ofe a. Ven X GauJe- ^fPoftae i i n- 
tra iMepat: ipfctaroen pag. 89. fatetiitiaffis dili- 
^ gcna:a:iinqiiircntciyifq*uam appawi^kj(©tirfmfi 
ifoUe vfm tivecic'itt-H’epatc bubulio?£2bhiui3fla9. 

Error injignis inCirculdtione fangumts. 

0{htitte infgnem txforim in 'Medj- 
" Xr iM^^teriA fexxansnon txPdrtaitdMe- 

^^f^epiumdtdufifm.y'it ifM^cimsiredtttim^ fid 

F iiij 



i 1 ’ 'jiMmad^erfom f^Ctinda, . 

ex 'tnde Coy tranjiens, pey arteriai coeUaeas 
fdndituy^exinde jf>er^aluum^^elpey duChts hii- 
iiftriosad inte^tHuw. Ergo bilis acruginofa, a- 
:trabilis». & cortuptiflimi humorcs ab Hepate 
traducunturin Gor, indcper pvilmoncs feiuntur 
ad V cntriculum finiftrum, vc in aortam deiitien- 
tut, indc per coeliacain arteriam in aluum Ac-* 
,que| naturalis via ex "Sartholirio cxpur- 

gandi fordesimpuriffimas Hepatis. Vi Pbarin::'! 
per dudlos bilarios ad inteftinum prottudit'uij 
idcoqueGor eric cloaca corpoiis, per quod trant- 
fire debcntfprdesnon tanium Hepatis,fed ctiam 
reliquorum vifcerum, vt per arterias.in.aluum 
deferantur. Abfurditates iftaefunt into'lerabiles. 

De Vahulain trme&Cauie. ^ - 

P Ag. 50. Quod fcribis de d^aluula teperta 
intro, truncum Cottafuppojttum FCtpati,no- 
tatiofls^di^ngmeft, dc q,g^ai^m pridcm ;tnpnue- 
rant Qorplus Stephonus, ^ Syluius^ tc ab iftis 
■ ego defaatpfi. NefcioaW'in homine repertaf^ur, 

- cerium eilin bobus inueniti, in coitu-fiue ynio- 
ne tamiHepatici cum trunco Cauae, vt'obfiftat 
refluehti fiinguini, quod Obferuatione dignum, 
vt rcgteiTiis^WgainisSf Huraorumex trunco ad 
Hepar dignofoatur: id ad praxim multuip.eon- 
ducic. 

•' ■ • . Error infi^s. ''-v 

P Ag. P4.' Non poiTum caperc , quontodofi- 
rum. d. fanguine in ortuhua fegregotum , O* 
' hine/tr yreverts adyeJtc 4 mjyndepoJ}ca yriMt$ 


dd Anatom, reform, 'fh. Barth. 15, 

gtJcutem exit perfadoresinfenjihile^^ut 

tranj^irationes. Dormitabas dum hsc fctibe- 
bas? Nam vrina in vcfica Golleda, debet per Pe- 
nena effluere,nifi duftus intercipiantur ^ Natu- 
raliter non poteft exYefica Vrina transferri ad 
curem, &perrudoreseffluerc; 

Meatus ChoMocm. 

si ad ipiuni finemCholidocus mea^ 
tutinfiritur^ deieS^iones pmperiilio/as ohti^ 
nentytSf^ridicutitur mytiiUMf rA-m. Qinim ic- 
iuni finisfit longcdiffimiIis?a>Ve{icula feUea, & 
in V rabiHcali regione conttneatur,quomodo iftc 
meatux' poreft hue deferri, intra inteftinoturn 
-volumina colum intejflinum fspiffime tangit 
Veficulanii 8c ab ea tingitur fimili colore, quod 
poteft fluidarti allium redderc. 

Pag; j 06. Non inuenio in tua ^natomia te^ 
formata}r^panfionem ad partes contra 7 (iolani 
opinioncm, de Lienisvftiope. Tuum ingenium 
eft adeo occupatum in variis fcriptutjs, vt non 
inemineri&rerum prsecedentium ,apud teadhuc 
rctinesiftasteiponfiones. 

Ornifia V'ena Cauce deferiptio ordine 
' , diJfeBiomt. 

P Ag. 105). Ordinefcdionis 5 c demonftcatior 
nis, antequam alias partes aggredfatur "Par^ 
t&olinue^Athchzt exponereTriincumVena:Ca- 
uaedefeendentis 8c propagines, quod non fecit, 
8c in hoc manifeftc declarat fuam ignorantiara 


^4 . . . - 

inEnclieirifi Anatomica, faltem le^torem fuiitti 
reraiffiffet ad talem paginara Uhri 'de Tents ', 
Namiidiculumeftpoft adminiftratam omnium 
partium Anatamcn, dc Vena Caua,tVena Porta, 
Aorta defcendente ttaftafe, ciim iiequcant de- 
monftrarinififuo loco Bs.otdine, . 


-'jbeRenihm: 

P Ag^iiy. Sl fccuerisRencs fecCindiim longi- 
tudtnem, num^jaa-ra carunculas potuifti de- 
ptehenderc, & perLtc oftendere fpeiS^toribus. In 
hoc ariiculo tuathj'miperitiam deelaras. Quo- 
inodo ifta operatioficri debeat* ise'7(tola* 
H»^cap. de 'J^ni&as : ^ dh Bujtaihhiih, de 
nihus, Parentem tuuni, 6c te dbeepy: 
impudentcE in C&Me^io tuo tut D.it^ 

cipuli conttriiantur 6c infuliahtfjAdicxj- 

tm iVtOttem Pfacceptoris dicunt j Gitm fecatitur 
^[^ni^iy^e*ntttrctti»fttearuncniit'i^^^. mvd^ 
iii(ie '-/kednt!iiy~’^'}ftci»ndo atia^Jnefita iner 

V . \ V '-j'Or) r •:/ 

• l?ag. itS.Nugas jprofersdum a^istiktriira he^. 
uedi^o T^num. Nefcio vndc bqtonontiea ctepir 
fcatusfueris;addis inhaepoftreraa Editione, ied 
peteswjnculas tanttJiW explicat, vi po$;-j^enaidi- 
xnis foraminibus petuias. Ad quid tu adij cis no- 
uam explicationen} > Si pec catunculas perflmt 
"ferum,' ergo funt perfowtae, j O ; < t ,> { T 



Aiuttom. refoTM. Th. Bdrth, if 
Be Capfuli^s At/abdiaris. 

P Ag. 120. Semper quamdiu viuet T 4 rtloJi- 
m/s, pugriabic pro Capfulis tAtrabiliar^s 
tainquam pro ^ris Sc fodsjquiafunt introdudlaE 
ab eiusPareiite,& Filius creditv^alde aiidarn, Sc 
lociiplcratanl Anatpmen iftamm inuentionc SC 
ViCcc((ionc.F^fefur mfaetu ipfis T^enesferenda- 
^i/itre-, meIdKcbelt€9 ahttHda/iti qu/ihi 

fetinetur. Qnqd mirumycur not) fluit ad Vefi: 
cam *pec Renes •, Si fiiccus, A ter SC vere melan-t 
cbolicusininteftinis foetus contifteatur, qui di- 
eitur Meconivtn, quo'dediti in lucem infantes 
excernunti non poteft in iftis Veficulis contine- 
ri. In tidultu ifiA.Qipfula m*/pps ar^antur, mi- 
norepque/unt, e'rgO inutiles. R3tiones,quas pro- 
ferr, funt ridiculs, quia in adultis eft prouentiis 
vberior melancholix dXxx. Sed refpondet 'Bar~ 
tholmus excernitur oh yohar Naiurx, 

pdrtim fe^m exficcatur, ^ d T^nihus ytdiun- 
£iis comprimuntur^. Ergo xnon fapil^ bilis atra 
expurgabitur, quia yix non font Uberae,8c rna- 
teria craffior. Mir^tur quQmod&.Riolanus'iWP- 
luit \idere cauitatempq^x multa pijd 

(^apiatxmprejpt- : F i gu r a v ari % inxqp a 1 i^fr oa a-^ 

pi.fefte demon.fttat efte glandulamy qiix iq.fetij 
vfumhabetyinaduko amittit.-namex teeius fi- 
gura mode eft quadrata, moda oblonga, fubin- 
de triangularis, rarius orbicularis > quia rarb- 
eamdem figi\ranj, feruar, vt ipfe'dectarafti. , f 
„ Multiim labpratinvfu probando iftarnmCa- 
pfiilarumy fed.qviK pxcogitauitdunt abfurd^j 


16 ^nmaduerjtones fecmda, 

Vcrcris jcgri fomnia , quibiis teccnfendis, Bc 
cxaminandis nolo immorari, quia poft multa 
verba , quae duas paginas implent, concludii. 
Of time coniecerit , oftimus yates efio, V- 
Jus adhtic ignordttis eft. Mihi placcnt rationes 
^/^- 5 «iorfjimprobantis iftas Capfulas,hunc non 
pores recufare, quoniam appellafti feriftorem 
dccuratumin iyinatomktsjibro deVenu La- 
i^eit. 

1. Atra bilis bumor eft prxtet Naturam. 
Necin corporebene difpofito reperirur. 3,Ne- 
quepro eo conceptaculum praeparauit Natura, 
quiaNaturaad vfus contra Naturam non prae¬ 
parauit, nequedeftinauit partes, inquit "Bdriho- 
4.Nonpo{runta Lienc haurire,quia non 
rccipiunt ab eo Venas, neqtie arterias. j.Nec 
Kumor ifte Arrabiliariuspotcft ad cmiilgcntes re- 
fluere, nifi tranfeat per Hepar. 6. Nechabentca- 
pacitarcra proportionatam contihehdo humori 
Atrabiliatio in ijs , qui ifto humor^vexantur. 
7. Quia non repetitur nifi in morbons corpori- 
bus. Vt J^eslingiust Gerntauus faueret 'Bartho- 
lino,Ddno, quern videbat auditorem afllduum 
& Difcipulum,in gratiam Filij,&: memoriam 
Parentis,contra^am menrem, iftarum Capfu- 
lanim mentionem fecit,eafquc depinxit,qna- 
leshic repraefentanturdifledx, forma rotunda, 

De Valuulis Vretemm. 

T^Ag. utf. Valde fetorquetin cxcufando erro- 
**• re, quern coxtixax^xt^inVdluulis dsiahus^quas 
\onJditmt in extremitate Vrettrum, Si Icgifles 


ad Anatom, reform. Th. Barth. 2,7 

J^efahum i produxifTes huius rci Auiho- 

tein. 

De Vejica. 

T)Ag.i}o.Non.p'oteft Vcfica in viuis Canibus 
J- .pertundi, refedis omnibus AbdorainUMu- 
fculis, vtleuirecpeccufaefFundat vrinam, addi- 
ftans,quia Vefica fuperiedacft inteftiniSjSc pro- 
xima dorib diftat a fuminej ergo falfum eft expc- 
rimentum Valid, Et 11 tenuitcr pertundarur,ef- 
fluat vrina riuulose, vt fanguis e Vena j id non 
probat Mufculofam Veficam. 

Pag. 151. Non funt Lethalia Vepca yulnerd^ 
•^tfutasi quia ratione Membranae carnofae dura a 
noftrisChirurgisLithocomis kteraliter acutiffi- 
mo fcalpello aperitur, ad cmittendam vrinam 
in ifchuria, quando catheter non poteft penetra¬ 
te Veficam, quamplurcs euadunt mortis pcricu- 
lum, fi mature fiat iftxc operatio. 

De Spermatids. 

P Ag. 1J2. Quando Filius voluit addere aliud 
de fuo, fxpehallucinatur;»'»//'-< TunieamVe~ 
narum Spsrmaticarum arteria ita cofuUntur ^ 
ijuap ynnm ejjfet Vos, conneliuntur JSiem- 

branJla feritonao enata. Ergo habent commu- 
nem Tunieam,quaecaprcolos connedit, & ob- 
uoluit. ty 4 deofuntiPaSaf* tmfUcitdyyt otulus 
accuratior dtpernere ne^ueat Venam ah arte^ 
rid. Sc tamen ab iftis Capreolis redit fanguis ex 
ic. per Venas Spermaticas adCauam- If<tcVa. 
ptjtcintorta/eruntur interperitonai duplieatum 



2,8 Ammaherfones fecimJU ^ 

f^m,^ iMttfcttlttm Cremaflerem \ Ergo habetlfc 
Mcrabranam a Peritonso, priufquam ferantur 
pereiusdiiplicicaccmad. teftcs. Sed non po{funi 
probare cum Mufculo Cremafiere , nifi ipfimi 
cximas,quia Pei'itoncei procefFijiiforis incumbitj 

cum eoad teftcs defccndic. 

Pag. 154. Ridiculus eft iftc vfus Vcnatum 
Spermaticarum,/ii!»^« w/» a tefiium uumtiorne, 
c^femmts generat 'ione fuperflumn reuehere ad 
emulgentem finijiram^ ^ ad^Venam Cauam, 
Quomodo id fieri potcft, cum antea dixeris ifta 
Vafa.adeo implicita ciTe, vt oculus accuratior 
ncqucatcfifcernere Venam ab artcria:fals6 afic- 
ris, aydrtefiaa Sfermaticas maiorei ejp Venii 
Spermatkfi^c^KXi obferuemus quotidic contras 
rium, VenxqueSpermaticasin fuo progreffu nu- 
triuntPfoasMurculos,6c prodiuftiones carno-i 
fas Peritonxij ipfumque Peritoneum vcrfus re- 
nes. Deinde in mulieribus null* funr Artcris 
Spetraaticas^trunco Aorte prodeuntes, fed ra¬ 
mi hypogaftrice arreriae afcfendunr ad Teftes 
Muliebresjquod confirmauit Harueus^ Lib. di 
Generathne aydnhnalium. 

Be Teftibus. 

T)Ag-ijy. In alijs. Editionibus pretermiferai 
J- Epididymidas,Qpx\^ ignorabat: quas d 7 (io~ 
lano monitus in ifta Editione rcformata addi- 
dit. 

Pag. IJ7. Notationemdc erythroide Tunica 
oorrexitjVt ctiam Greraafteris tradudionempet 
proccflum Petitonjtu 


j:nafoM. reform. Th. Barth. 

Pag. 141.. Confenfus Cordis cum Teftibus 
'Caufasjin .fecunda Edition? fe ignouate fatctuc. 

iudijCauit. At ills nunc caufam lepctic 
Venit di'^u (id efi Spermatim) ad Cor re^ 
pte 4 ntihm > q**ia, circulatiomm in Trflibds de.- 
fendintm.^mcYcms Spesmaticas ad.Go.r, re- 
mcare aiTerit, quae antea dffeebant ad Cauam. 
Quam futilis eft ifta tatiocinatio I applicari re-, 
media cordtalta. X'ejiihusy^uemadtnodum extre-. 
mis manuumy ytyis cordials re/rt^erans ad 

(yr p^mml<tt..xh'a pet-.Vetias Spermaticas ? Ati 
'^txti.us|>?t tfuncuna cruralcm Cauae ad inguina 
lisfunicitijasdxciirric.'?" ■ , • 

Pagi 141. lam capite lu plcxum Vaforuta 
jSpccmaliico.riJm iuxta Teftes, mtauit \oearicer- 
pHi'^aricof^4Cpampini/ormeypyramidalei at 
ir/?of4f//4^2(3vPairaftatis ifthaecnomina attribuit, 
quin etiara Epididymidas appellat, cum tamea 
prxcedenti eaptte dixerit'Epididymida fepara- 
.turn corpus cfle, fupcapQfitum T efti. Ncfeit ifta- 
rura partium ftrud:urara .& v.eram appellatio- 

JBCm.,.; , 1 

Exiftimat iftas partes ejpe contin.uas'ymmpo 
F'afaprxpdrantta, paraftam , Vafa defe-. 

remiay & pro VAtio tantum oificio S£ fitu > varii 
ijsimpofita fuifte nQmina.:;^^ parajlatau eft 
fimenpsrficere ahfoluerecpi a Te^htis aece* 
• AHt paraftatae funt Yafa varicofa 'pampinw 
formia, pyramidalia,pracpofita Tcftibus> quo^, 
inodopoltunt femen aWoluereSc pcrfioecc’.prsB* 
parare concedo; Nammedturn fimpliciter dicun^ 
turVafa eiaeulatoriay' 4 elj^*fdSpermatica ds- 
femen d TeMsbust c** corporihtti 


'5® 'Anmaduirpones fccmda, 
yaricofis ad Vejicula^ feminariat diferunt. At 
capite de Te^iJ>usy fciipfic vfum Tcftium cfft 
calore & vi feminifica femen conficeie, vt pluri- 
bus piobai: Ergo Vafa ilia varicdfa nonpolTunt 
femen perficere abfoluerc j quia prxccdunc 
Teftes ,atque id verum eft ex prifcorum & re- 
centiorum dodcina jcx feric & fitupattium. 

Be Profiatk'yVeJiculis femindrp. 

T) Ag. 1 45 . Pa/a deferentiafuferVfeteres deda- 
J- cuntury?!rf»p^f inteflmoadVe^ca coll& 
ytrimquediUtantur, Imb longl diftarit ab vre- 
teribusj&ftdilatancurfuper intcftirloivt Vefi- 
culas fcminarias conftituant, hse non poftllnt 
clTc fitac inter Veficae vtinariac & redi intcftini 
ligamenta ad latera Vaforum deferentium ,quu 
funt dilatationcs ipforum Vafotum defcren- 
tiumj definentium ad iftas Veficulas fcminarias} 
funt affixx & adhxtentes Mcmbranx Peritonxii 
qux Peritonxum conftituiti cum Mufculis & 
tranfuetfoligamentojab vnoOIfe Ifchijadaliud 
cxportedo. 

Reprehendit 'l^oUnum^ quoddixeritfemcti 
in iftislociscontentum [qui funt extra Cauum 
Abdominis, velut antrum feparatum ] corru- 
ptum fuis malignis vaporibus Vitos non tarn 
malcafficerc, ac Mulieres. Ob^cit^Vena farfum 
patent: At femen in Vafis illis defercntibus, pro- 
ftatis 5 c veficulis feminarijs continetur, qux non 
funt Venx: femen miilicbrc eft benignius Viri* 
!i, quia eft aquofum, tiec tarn facile putiefcit> 
niii fuetit extra tubam efFufum in c^acitaiem. 

Abdominis, 


ad Knatm. reform. Th. Barth. 51 
Abdominis, vtruraque magnas turbas excitat* 
Sc fuum virus momcnto & longiflim^ ciacula- 
tur, VC docuit T^oUnut: Ted omnia rcdt^ fcri- 
pcadifpliccnt 

Pag. 144. Toridilatati pyojtatmn propria fe* 
des/iintgonorrhoex. i Ergo femerl in ijscontirie' 
turj<juod inficiaris/;#^, 14^. Attamen comprcfli 
proftatae cffundunc femin.ilein humorem,can- 
didum, &crafTim: nec in Teftibus taaatam femi* 
niscopiam inucnit ITefaLtas-, quam in proftatis; 
In capite dt Tene., quater infigniter crrauccaci 
quodemendauitj ex corredionc l^olani, 

lL)e Vajts Spermatids Mulkrisi 

T)Ag. ij'4.Iin.24.Vbi incipic trifidus ramus. 

Sex iftas lineas ex 7 (iolam tranfcripfic, ac vt 
fuum plagium tegcretj fubiunxit, de quihui v<- 
deantur 2 erbuiy FallopiusUterus.y al^quty 
^ui T^iolano ,mihi^ue ‘^.am demonjlraruittFiznc 
iniuriam tadam, cum infigni menda- 

cio, declaraui tn 7 (e/utatione Lihdli de Fafi 
Lymphaticisi, 

De TeflihttS Femineis. 

P I Ag. 155. Nefcioquomodo fieri pofiSt, V/ 7V- 
ftes feminei ob caloris augmentum ab anno 
decimoquarto contrahantury antea albo fucco di- 
/Untt.^x^^Q fiint minorcsin adulcis, quam Vir-* 
ginibus, quod eft falfum, quia in Virginibus pu- 
betibusfunicxfucciacfGrmcexficcau, non au-* 
^ G 



Animaduerjiones fecund^ ^ 
gentur & dilatantiir, nifi jcftu, vel ceftro Vcnc; 
lisintumefcant. 

De Tuba Vteri. 

P Ag. 5<3 0. Cafut vj.fecu7td<f Editionis fic ex- 
orditur. 2>e Vajisjfimtn deferentibus nulius 
4 tdhuc 4uthor^mdfiam'verifubL{CQ fcrtpto frn-i 
didit^ytpatetex fequentibua.ln tertia Editiono 
mutauithutic fuperbum articulum,& modeftius 
egiCGumrccentioribus Anatomieis-, & quamuis 
monitus , iftud caput fermc totum ex 
cotrexeritj non potcft tamen temperare a fuggil- 
lationc in rebuffutilibus, yt gloriam dctrahat 
5^/o/<#;yff,quumtribiiit inepto Ahatomi- 
co id, de quo nuraquam loquutus eft. 

Pag. 158. Tuba Eteri occht/tOyCX Fttllop^ fen- 
teniia ( quam fro fua, 'tenditat , illo pofterior 
'E^olanusy ipfe non gloriatur, fed liber^ 

profiteturjferediusdcfcripfinre illam vteri Tu*» 
bam, quara fecit Fallopius.) 

Nihil poteft inuenire in ‘7(iolani fcriptis,quod 
arrodat, nifi falfa fingat, nec Yifa 7(ioUno alia 
Ytayperquasfemen Yrilepotueritintrare intu- 
iam , adformandum fxtum , qudm anfraEttoJi 
Estforum duEus. Ipfe reponlt ( fed in yiua y?- 
tnen majculum Jfiritibus faecundum facile iliac 
trahipoteraty per dilatatos duEus. Vcrum eft 
quodillc fcribitjfcd affingit3^»o4/»oid, de quo 
nuraquam fomniauit, vt pec anfraduofos dudu s 
extra vtcrumlocates,femen virile deferaturad 
Tubam, quod eft impoffibile. 

Pag. Uj. Mihi eft ignatuSjSi: alijs Medicis 


ad Anatom, reform. Th. Barth. 

'Mondelltis £htrurgHs*f4riJitnjis. Ftngis nomig 
iiahominum>quinumquan:iexateiunc. 

Connexiq p^ieri falfa^ 

*1^r On potefi cotlum yteri OjSi Jkcro adna/cii 
JlN quia fubiedum habet redum intcftinura. 
Burntus "tteri no7t fed libci eft, quia, 

inoucri debuit. At pagm* j^r«ecedenti 
In medio locatus eft vterus ad nullum irifclinana 
latus. ., . • 

Pag. id^ 4 . Siligamerita inferiorarotunda deA 
cenduht ad clitorida&: femora, matrix 

tnouetur trahitur^ autfaltemfirmer 

tar^ iy roboretur inoneribusferendUjCirfellen-- 
do faetu. Id repetit paulo poft dum yFum iftorum 
ligamentorum defcribic. 

Additctiam impedite afcenfuni Vteri ad fu-J 
perioraj quod verumeft fed vfus iftelonge dif* 
finiilis aprsece^enti. Adiunxic ligamentum ro* 
tundun\vfquead genua dcfcendit:Poftca in in^^ 
ternifemoris membrartam txcnrnt.'Hcic tidicu-a 
lum, defcendcre ad.genu, 8c fuperne redirej, 

p^aja Vter'u, / 

P Ag>itf5. ^\P^afa Vteri tempoiregefiathnU 
(tdeo turgentfanguinei. yt emulgentium am^ 
plitfidinem , 'tel Caua aut tAorta medium in- 
duanti quisnoii tidety 8c agnofeit fahguinent^ 
iftum non redire per Venas ad Cor, fed ibi rema-. 
nerc ad nutritioncm foetus-, ergo ceftat circulati®*^ 
fanguuaisiniftisVcfiiSjtemporcgeftaltionisi ‘ 




^4 Am’maherjiomsfecundit^ 

Cornua Vm't. 

P I Ag. 171. Cornua Vteri tumefdS^a mdZ 

gis ohrrant , quam J^ierus , >/ fuj^iedtur 
'J(iolanttg^ alUgatafunt fuu memhrdTtulis, ^ m 
g^^omeftfemen ej^undere ngfueunt , interdufis 
y^s. Cornua Vteri funt illae Tubae feminales 
quae iaxc adhaerent ligaraSntis latis 8c 
laxis Vterimobilibus .-PolTunt femen cffunderc* 
quia extremitates funt dumtaxat occlufae fimr 
brijs in fe fe concidentibus: Orgafmus reminis 
poteft vias iiftas referarc, fed nullam 'Bnrtioli^ 
nus praetcrmifitoccafion^m pungendi 5 c velli- 
candi T^toUnum'. bene vel tnale^nibil refert. 

TDe Vtero. 

P Ag. 173. Fundus Vteri fupra os puhu Jttus 
eft^ yt ihi diUtari^ueat. Ego contra dico fi- 
tum eiTefupra os facrunaj 8c afeendete fupra os 
pubis in grauidiSjVtibi dilatari queat. 

Pag. 174. ‘I(arijSime JHulieribus Vterfts hi- 
fartitusyficutin hrutu yCKt^Sio tamcn talem re- 
pertum fuifie in ijs,quae geftarunt fcctum extra 
capacitatem Vteri,in illis fuitVterus bicornis, 
& femen ex cauitatc V teri rcpfiife ad cornua 
reor. 

VAg,\y^.Exmemhramseorru£;atis hoc orifi- 
eiuntyytVterusmaximeconftaty e^uA expheatd 
in mmenfum dilatari queunt, Qnafi verb Vte- 
lusfitpliciscontextus, Scfimiliter orificium in¬ 
ternum Vteri. Quod eft falftflimum : quoraodq 


ddAnatm.refom.Th. Barth. ^ 

fiat iftadilatatio cum ccaflTicic, cxpofui in tyin* 

trofo^r^phftt. 

P a g. 18 3 , /» medio fojfa tipp4rent ^U4tuor Cni 
runcuU jtatimpoftalia*. Nullar funt praecedcn- 
te&»necillas expofui.Clariiis fitum cxpofuifles.* 
vna eft anterior, vel potiu:* in ambitu foraminis 
meatus vrinarij; fecundahtiicoppofita efipojte-. 
r/o/'jrcponc,^/>?^«or,dux rctiqua: fupt col- 
laietalfs. 

Pag. i87.0rtum ligamentorum clitoridiscot-- 
i:exit,& plurimaex "/(ioUno depromftt. 

189. Reprehenfus-^ quod illi impo- 

neret, dcleuit Lincas iftas : Foramen inter hat 
ttlar medium ohferu 4 Utt 7 (tolanm^alteram mum 
gnam rimt partem in Firginihus te^uare , qux 
omnia crant falfiflima, 

De Feetu. 

P Ag. 191* Quxproponit diferimina partium 
in Fmtu itx ^(iolano^ funt deprompta Ith, 
6. de Foetu Ifumano^fuhfinem^ 

Pag. 195 Vnicaplacenta in , qua gemellos» 
pluref've Foetus geflant Diftingiie : gemciti 
eiufdemfexus> habent eandem placcntam com- 
munemj quidiuerfifuntfexuSjbabent fuampro- 
piiam. 

Pag. 19 ^.I>ijbirode ifta obferuatione, quod 
in Vafts Vterinis mfltus fangiiinis fit diucrfui> 
feru ando moiw^eireuiationis JFfarueiana, 

Pag. 198. Parsfanguinis per arrcriaslliacas re- 
grcdituradplacentam. Diccredebueras inFcetU 
per Vmbilicalcsarteriascaatas abliiacis.* 

G iij 



De Mamma, 


P \g. iTo.Inhoc capiteduosnotabileserrori^ 
correxitraonitus-^ T^tolatto. Dein raonitu? 
fucrat vt cmedaret ctrorem quem adfcribit Hol- 
lecioduplicem papillam in Vtero Mammae lac 
jreddcrc :rctinuit Vterum pro Mamma. 

Pag. zii. Veriurdium CordU f^uram amula,-- 
^artt^fere ntdgnitud'tHcm.Xva 6 fuperat'ampli- 
tudinem Cordis. 

Pag.iiz. Qi^xrit an chylus feratur ad Mara- 
jnasjad generationem ladis,& quomodo, Exi- 
ftimat per tubulos chylidochos IPecqueti ; At illi 
rcperiuntur in Viris^vt in Mulieribus. Dum fc 
lorquercc Gmf^artus\r\ pcrquirendis vijs, orai- 
fitVenasMamraarias, internam & externam ad 
deduccndumhunc chylum ad Mammas. Dum- 
taxat mcntionem facitThoracicarum Venarum; 

Ti& Diaphragmat&, 

■pfAg. 117. Falfum eft pulmonem inpcripneu- 
monialxfum noninferrcdeliriumddnotauit 
Jd'ippoeratesy & quotidie obfcruamus. 

Pag.ziS. Debueras nominate Authorcm qui 
yocauit Diaphragma Cin^um^ 8 C explicate quo- 
modo duplex Diaphragma exiftat. (^aecumquc 
ab alijs dicuntur an vera V|jlfalfa, non expcndk. 

Pag. izo. t^d caydis tBus fufi'mendos fart 
JSferuoJk "Didphragmatis fortu ejp non debuiti 
p*^icdtuy 7 (ioUnf 0 , ^uia macro cordis in 
hucnonalliditWpidmferitpe^us ^or,(uM 



adAnatom.yefom.Th. Barth. 57 

ift/yfloleeriptur,Y>ec\AXim fatisdilucidS quo- 
modo fierce Cordis niotus,/« mean^nthrofogra- 
fhiayCf* lt^. de circulatt 07 ie fanguittu. fateot 
Corferirepedusinfuafyftokjfsd bafi fua cum 
cminente Aorta, quaj medium Cordibafis in fua 
occupat. Duos infigneserrorescorrexit in Dia- 
phragmate, monitus^ 

Pag. 111. Nec iftcpre Galenus rifum fardo- 
niumtribuit Mufculo latoquadrato,quia ad la- 
bra peruenit, totamque faciem obuoluit vfquc ad 
aiuriculas,frontem,&: tu id ignoras. Non pofllint 
Nerui Diaphragrnatis,qui oriuntur inter quar- 
tam & quintain vertebram colli Neruulos fuper- 
nerecurrentesadfaciem tranfmitrere. In caftra- 
tionetifuseftconuulfiuusjfimilis ridui canino, 
& dependet a Neruo fexrac coniugationis, qui 
petreptans totum Peritonaeum j vfque ad imum 
hypogaftrium, traducitur per proceflum Perito- 
nxi ad tcfticulos, quem aliquoties obferuaui j vt 
notauit 

Ead. pag. Foram'ma patentia Hiaphragmatis 
admittiunt ex wferionbus trdnptum Faporum 
erdJftQrumi cum fanguine, erue tranfirc polTunt 
per fubftantiam carn®am Diaphragmatis, ac per 
ilia foramina quae funt fttide occlufa. 

Pag. Maleexplicat motfs Diapbragraa- 
tis. I»injjpirationetenditur’Diaphragtna^ inex^ 
piratione remittitur^idex diJJeBion'thus yiuis 
didicit.jntejtina afeenduHt in inppiratione ^ deB 
cendunt in expirdtione \ in infpirdtiene dtldtd- 
tur Thoraxi inexpiratione conjtringitur yqudn- 
do fitligines expelluntur s pulmones detu^ 
mefeunt^ ynde ihi eleuaturVidphragmay htc de- 



AmmaduerfioMf fecund^ i 

^r/W/tf>*.Diaphragrnatis vera adio eft fin cofl 
poris tcnfio, qua fit per contradioncm •, dmn ab« 
brcuiaturi&ad redam lineam accedit, ex in- 
curuo fit redum, adducitque dcorfum nothas 
coftas, vnam aut alteram'veram coftam-, tum- 
que defcendir. Relaxatio Diaphragmaris, eft 
quies, dum futfum afccndiM'euulfum aMedia- 
ftinoj quod fuerat infernc rctradtim, &: exten- 
furajin tenfioneOiaphcagmatis. Inifta Tenfio- 
rc dilatatur Thorax, quia longior.&: amplioc 
ledditur infecne,tumque compelluntur deorfum 
inteftina. In relaxatione conftringifur Thorax 
afcenfuDiaphragmatis, tumque afcendunt in¬ 
teftina.Tenfio ilia fit in infpiratione pulmoni- 
bus amplificatisi Relaxatio in cxpiratione- de- 
lumefcentibus, quando per vulnera Diaphrag-, 
matis inteftina fubeunt Thoracem, id accidie 
in dilatatione Diaphragmatis defeendentis,tum¬ 
que inteftina quae funt in perpetuo motu, pec 
foramen ingrediuntur cauitateraThoraciSjquod 
mihi non femcl obferuatum ; denique vt verbo 
abfoluam motiones Diaphragmatis in libcra,fa-. 
cili & naturali Refpiratione,fiant quafi fluxu 5£ 
refluxu, feu afeenfu &: defeenfu Icui huius par¬ 
tis, cum leui tenfione, in infpiratione naturali., 
Incoadamcdiq|ri iftae motiones a me corume^ 
moratac fiunt eduntur, 

De Mediajiim^ 

T)Ag. Ivfediajtimcauitate i ^uam tf/& 

negaty 7 (ioUnus ei obijeit ipfum admittere 
Mediaftinicauitatem,/« humores coUgun- 



Anatom, reform. Th. Barth. 55) 

turi futre/cunt^i^perfbrato^ermjinemxi$ 
tducuntur. t^dtque in &ac duplicatura ^ JtyuL 
nus anterius infliliumpenetretyfatis tutum «■/?, 
q^uod tydnatomes imperitus lethale pronunciaret, 
Ita cxpofuit Xartholinust vt fatisfiac 7 (iolano 
ci contrario. Hsc intelligenda funt, nam ma- 
iorem in quo Cor perpctuo mobile eft fitum, ne¬ 
mo fanusnegauerit. SiibiungiCj in hac cauitace 
ma^re,fiuc in bacduplicirate, fi vulnus ante- 
riusinfliiftum penetrer, addjdir ( Icuiter illxfo 
corde fubfidente ) fads rutum eft. Nunc vult 
vulnus cfTeleue.vt Cor fubfidat & remoueat fe 
ab idu.Qiialesfunt iftajnug^.vtregat fuam igno- 
rantiam. Vt agnofeas iftam cauitatem accurate 
deferiptam^ge Vefalium capiude Medialiim • 
Iftum Authorem pro iudicc non pores recufare. 

De Thymo. 

P Ag. zzS.Noluit agnofeere fuum errorem la 
otigihationc gladulacThymi, quam obftinatS 
defendit in /uoCollepo tydn/ttomico \ finolueric 
cedcrc rationi, legat tydnatomidSalomonis ty 4 l- 
hertii 1 . Editionis. Negat ehuUire ftngninem in 
efferuefeentia fangutnis in hoc loco : cum 
tamcn fit ibi diuifio trunci Cauac', in fubclauias, 
& exortus iugulariumj ceruicaliumanteriorum* 
fimulque Aortxafeendentis diftributio. 

Nullus eft in vniuetfo corporelocus,adquem 
fanguismaiorc copia confluat, ac proinde fer- 
uor ibi adefie poteft. Atquc vt fanguis maioro 
copia effundatur in iugulatis animalibus, porcis* 
bobus.lanij fuprajfternura cultrura profundi adi- 



4 fl Jirnmaduerfiones fecmi^e^ 

gunt ‘.hoc loco apcrtovniuem corporis fangui- 
iiem momenro exhauriunt,e Capite, Thorace,8£ 
Ventre inleriore. Addunt Difcipuli:///.*>/VS^/o- 
latius i GaUuTlymum tfigouCi siro tv? 9«- 
FrelTute d’vn Veau, quihus frt al^s 
tirridere /oltt. Sarcafmus ridiculus , & dignus 
1 B 4 rtholmOi qui vitulo fimilis eft. 

7 )e Pericardio. ^ 

P Ag. x\^.InfecunddEdUiene{civ^it^%lperi^ 
cardium centra Diaphragmatit ctdhdrer* m 
homine^ dtfidre in canihus non in bone 

dcleuit incpte quod eft veriflimum deboue^o^xx 
fcriptum * 

Pag. i3r. Ridiculus es, dura obftinate conren- 
dis hie alibiEdito libro , quern non vidi, ncc 
legij ex Utere (^brifii perfhjfo effluxijp qaidem 
aqtiam ((St* sfed ijlam aquam conclu- 

Jamfui^ein cauitateTboractt, c^inde manafiy 
non autem ex pericardia. Hxc aqua^cx te colleifta 
crat in cauitate Thoracis;at ilia duplex Mediafti- 
no feparata, & naturalitcr grauitate fua defeendit 
aqua , incurabirque Diaphragmatis lateribus, 
vcrfusnothascoftas. Idebquequando latus Sal- 
uatorif noflri lancea perforatum fuit, non po- 
tuit effluere, nifi latcraliter verfus imas coftas la¬ 
tus apertum fuerit,vt nos folemus in Paracen- 
tefi Thoracis; An in vtraque cauitate, vel al- 
tcrutra contineretur aqua,nefcis,& qua quan¬ 
titate j nam nifi in dextra cauitate ad feiquili- 
bram,aut libras duascontineatur aqua, peifo- 
uto latere in veriscoftis,vtfa(ftum fuit in Sal- 



"M Anatom, reform. Th.Bartf}, 41 

9i4tore pernego in corpore rcfto, quale 

crat Corprts Chrifli cruci appenfum, aquam ef- 
fluerc polTe, in cauitatc collcdum, quia fanum 
eratChfifti corpus, nec hydrope pulmonum la- 
borabat^ 

Propterca Citius eft credere miraculofiim fuif- 
fe iftud efHuuium aquae & fanguinis e Chrifti 
latere,quam inepte philofophari,vt tu fecifti, 
contra doeftrinam Patrum Prifeorum Ecclefio: 
vereChriftianae. 

Tie Corde. 

T)Ag. 235. (yr morhoi pati cerium eft. Sea^uU 

lottgiusa remedus dift/ti ^perTerre aque non 
pefte'.lxxio^ pec circulationcm fanguinis reme¬ 
dia citb & farpius eb peruenire pofllint. Sed ibi 
remanerc& Cotquiefcere ncquir. 

Pag. 2 53. A pulmonibus vndique cingitur.Imb 
non poteft cingi, nifi lateralitet propter adhae- 
fionem, quam habet cum centro nerueo Dia-' 
phragmatis, & fterno,ratione Pericardij, & Me- 
diaftini cauitatis. 

Pag. ead, Motus Cordis magis in finiftro la¬ 
tere petfentitur,^w/rf inpuiftro eius T^eniricult 
fpiritus yitalis coutiueiur: quia mucro Cordis ft- 
niftram fpeE^at, fuh Uuapapilla., yt 'Diaphrag- 
matt cedat. Quomodocedere poteft Diaphrag- 
mati, cum fit reuulfum, 8c quafi affixum ad Dia- 
phragmatis centrum? 

Pag. ReprehenditRioIanum, quoddla^e- 
fit Coronariam J^enamadipireparandodicatam 
efte^ per nutritionem , qma adeps a yaporlhati 



41 Anhnaduerjtones fecmic^, 

Cordtt^/tne 've»is poteft^etierari. Attamctt fta- 
tuisVenam Coronariarareducercfanguinem cx 
nutritions fupcrfluum in Venam Cauam. Qnis 
Ynqtiam credidit cx vapotibus adipem generari, 
multo minus in cotde? 

Pag. 1'9. In plurimis obferiiatum fait Cor pi- 
lis refertu.TakCor fCermogenes’^etori 
cuius ingenium praecox ipfum ad dcmcntiam re- 
degit. Coreius eratftupendx magnirudinis,/<r- 
Ste (^alio T^hodigino. Praeterea, m Leonida , eje 
IPlutarcbo , inparallelis , in Lyptndro Lace- 
damonio; in Cnne iu 4 texnndri Magni, Cot 
fimiliter hirfutum deprehenruro fuit. Nonnulli 
Recentiores in qiiibuidam larronibus infignibus 
teftanturfehoc vidiiTe. t^matus Lufttanus ^in 
fuu Centur^s Medicis: Marcus t^ntenius 

Muretusy lih. 12 . J^ariarum lelftonum , cap. 10 . 
mrrat ciim Venerijs cfTctj fumptum effe capitis- 
fupplicium denobili quodamlatrone,qui cum 
acarnificediflecaretur, corde admodum pilofo 
repertus eft.Addit,roboris& aftutiac cfle id at- 
gumentum. 

Pilus ifte fupra Cordis fupeificiem pullulat 
contra naturamj eftque morbus organicus non 
innoxius, quia potcft incomm'odarc adionibus 
Cordis> molem eius amplificando , atque fibcr- 
larcmmorusimpediendo intra Pericardium. 

Pilus ifte Cordis procreatur, vel ex fer'-fibu- 
morisinPericardio contenricrafl'amenro Cordi 
adhaerente, vel ex calidi Cordis fuliginofts ex- 
crementis condenfatis Sc agglutinatisCordi. V- 
troque modo Cor ifto ambitu Sc amidu pilofo 
circuradatura, (anum cfle non poteft. 



dd Anaiom. Reform. Th. Barth, 

Mernini me legilTeapud ffieronjmamMon-- 
tuumy in Theraj^i^infantium ^ ijs acerbifliinos 
dolors s in dotfo cxcitari interdum, quibusdiil 
cruciantur cum eiaculatu perpetuo, tandemquc 
conuulfiombus Epilepticis intercut,dum Medici 
curam adhibentad fedindosiftos cruciatusi fi ni¬ 
hil prpftciant reraediaVencriadhibic3,ad fci(Sl:io- 
nes & focus dorfi dcueniendum putat,vt Pili fub- 
cutaneiecumpant,quibuseuulfis,dolor euanefeit. 

Dubito an ifti Pili lint indices aliorum in 
Cords enatotumjVel a Corde materia iftoruni 
pilorum in dorfum tranfi-nilla fuerit. Elegantec 
T^odgmus , Itb. 4. Lttiionum %^nti<i^uarumf 
C4tp, \6. feribit. Periti naturalium rifu id exci- 
piuntjfibulofumopinatiin Corde pilos enafeij 
cum ego plufquam cencenacadauera fufpeforum 
ficarioruiti audaciflimorum dilTecuerirn , nuf- 
quam tale Cor hitfatum a me deptehenfuni 
£uic, nec ab alijsvifum fuilTs raemini, atque in 
calidiflimo Corde pilos fruticare vix credide- 
rim,quiacalidi{fima 5 ^acidillima tellus ftecilis 
eft, nec alias herbas producit. 

, Pag 140. Corpotiuspro iauamine attrieulis 
ddiungt , V/ yinhus pollens mdiorihus tturicuU- 
rumd fel^um/uppledt.kic^z hicvfus fecunda- 
rius Cordis a tc defignatusj qui ridiculus cft,quia 
numquam defcciftcauriculas vifum fuit. 

Pag. 143. Syftole motus proprius Qirdis , 
nnturalisAi<*flole accidentariua ejl. Sed nulla po- 
teft efte fyftoleCordis nifi prarcelferit diaftolc,pcc 
quam rccipituc fanguis, pet fui dilatationcm, er¬ 
go diaftolc eft seque propriqs motus Cordis, at- 
^uefyftoU. 



44 Anmaduerjiones fecmda ^ 

Pag.24(^. tudhfcjjo mucroneyittiCordts'y iel 
per medium diJfeBo Corde , in contraBionihut 
Jtngulisproflmtfiinguis donee Corptnum , ij^uod 
/ape yidtfii. QmA hoc fignificat’poteft ne fa- 
num efle Gor per niediura dtffedum i 
Pag. 249, Reprehendit 7 (io/ttnum, quod di- 
xerit bahm Cordis rcuelli verfus mucroncirt. 
Negat ille &obijcit j quod ‘J(ioUnm/cripferii 
^i^n/orti nsxu Vajis adnatarhy ineptam ejpiy 
yt ad conum reducatur. Id nunquam afletuit 
bafis ehim mobilisefti proprer molli- 
liem & auriculas, qux reuelli debent,vt euo- 
mant fuum fangaiitem •, atque cum truncus cause 
fitpatentiflimusSc valdHaxus iuxta Cor, facile 
poteft reuelli. 

Pag. 250. t^nterior (ordis faciesyerjits fier^ 
ttnmattoll.tur pr^icipue circa bafimy nam peBus 
iajisferity yhi pulfisfentitur, quia pars \lla,fk^ 
blatd eBJiernoque yicinior , maxim'e autem ni 
fnifiro latere peBori fentitur pulfuSy quia ibi¬ 
dem t^orta orif dam. Acque baec t^ 7 (iolatti 
opinio, contra onines Ahatoniicos, quara prd 
tuaptoduxifti. Contrariuni feripfifti,/**^. 220* 
cum agis dc centro Diaphragmatis, quod Cor 
mucronc fuo non tangit. 

Pag. 251. /anguine continuo mouetur Cor 
inftar rota molendinariaperpetuo infultuaqud^ 
rum agitata , quo intereeptoxejjat. Iftam com- 
parationemdefumpfifticx5^/W<«»o, qui primus 
dixit, hanc clTcverara caufam motus coutinui in 
Corde per circulationem fanguinis afliduam* 
Pag.2<>4. CurolIIculain finiftroCordisVen- 
triculo reperiautur, raiiones profett ineptifli- 


iid Jnatom. reform. Tk Bank 4f 

mas; \titur hoc defe^ftt Ndturtt ttd tardiorem 
tnotuwptngmms imitandum ^acceleraftdu,fuut 
^um inieih U^o/ke'tliiis tahuhtur.,'^elnefangui^ 
totusgrHmefcat ipcutmsilitrcuU Umones ha-^ 
tilloa^itdMt/kn^uinemyne mgrumos concrejcat. 
At os Cordis eft immobile,firmiter infixum, nec 
aliud eft quam radix Aortae indurata in fenibus. 

Pag. z(j 7. Mihi valde placet demonftratio 
Tttrtholim de fcpto Cordis petuio. Q^muis 
contrarium fcripferit Vefalmsid'merfis in loctty 
Sc ab eo iftam opinionem deprompferat (olum., 
hits, eius tyiuditor ^ T^ifiifulus. 

Pag. z 68 . T^enehentes arteriit t^orta 0 » 
na arterh/ai’^aluulisgaudentSigmoideisfeuMi^ 
tralibus. Acramcn, fag. lyi. tydrterU Ve0w~ 
fatrihuUduas yalaulas ^uteiunffa mitram J?- 
j^ifcQgalem r^^y^^Alncogitanter ifta fcripfifti. 

Pag. ztf( 5 . Prudentcr moncs ex (^ei/o., nihil 
fiultins, qndm^uaU quid^ueytuo tfomine 
tale exifiimare ej^e moriente , imb mortuo. Id 
obijcioaduerfus tuam fupputationem de circa- 
latofanguine per Cordis Ventriculos^ (y de tua 
uinatomia \iaentiam ammaliafn,x\\m\s curio- 
fam:& qu^cumquedixifti dcmotuCordisinani- 
malibus viuentibus, ex alioram relatione^ 
tua ohferuatione^ falfa efle credo, 

Pag. Z74. Non intelligoquidveliSjCtim agis 
devfu vnionis Vaforum Cordis in Feetu. 

Foetu eiiam %mperfe 0 opofltertiam n»enfem mo- 
uetur^ yt Quatejlantur ^ emhryoties j Credo te 
intclligere tertiura diem , pro tertio menfe, 
nam oua poft tcriium diem micarecectum eft, 
cx z^rifiotele^ alioram ob/lruatioa^ 



4^ jinimaduerjiones fecm^d^ 

Duhitationes Vepdy de Corde» 

M Vlta pi'oponit ’SanhoUttm in Hlftoria. 

Cordis* qus credit effe noua j ptacceden* 
tibus Anatomicis indidi &C ignorataj vt igituj 
illi hanc crcdulicat^fn adimam, decerpfi eje Ve^ 
y*i(/#o,ei incognita 74^. 

Ipfc Vefalius dwbitat de tranfiitu fanguinis 
per medium feptum Cordis > ab eo deprompfit 
fuarn dodrinam eius 'Difcipulus, 

, Venaehabent vbiqac comites arterias* atque 
Venae communicant inter fc, 5 c inter arterias* 
quod variis in locis demonftrauit. Dubitat an 
folius natiui caloris gratia tantae artetiae Ven- 
triculojlnteftinis, Lienique infertae fuerint; quia 
credit ctiam Arterias deterre chylum ad Hepac 
&Lienera. 

Membranulas intra VenasGonfl:ituit,quae im- 
petum fluentis fanguinis impediant variis in lo- 
cis :intelligic Valuulas. 

Mutuus eft fluxus & reduxus fanguinis per Ve- 
nas & Arterias. Nonne fubolfccit iftam eircu- 
lationem fanguinis adeocelebratam ? 

Valuula: Cordis non funt adeo occlufacj v£ 
impediant regreftlim materierum. 

Aures Cotde viuo,per tranfuerfum diifedoi 
ScCoidismotu prorfus quiefeentej adhuc mo- 
uentur & palpitant. 

InFcctibusSc nupernatis tamgrandes occur* 
j^untjVifintaduIcisaequales. 
pcxiro Cordis Ventriculo aperto , Corni- 
hilorainus 


ad Anatom, reform. Th. Barth. 47 
hilominus mouetur, apertc^ finiftro Cor ceflar, 
temanente motia auricularum. 

ExfectoCorde animal adhucviuit, & ligads 
Valis Cordis, ac exempto Corde canes & teles 
cucurrilfe vidit Vefalius, 

Situbuluraintra arfperara arteriam intrudas,' 
& infuffl juerisj pulmones inflanti«:> Cor 
bile rcfargit, raotus fuos pukhc^ cxcrcet. 
1/tec adminijirtttio illej huiufmodi 

^u* optime pulfunm MaturAm^ Medicina CAn.^ 
didAtis froponere foleo. 

Dubitai de adlione Lienis, nec audet quid 
feiitiac pronuntiare, ratipnc lubftantia:j quam 
aliter defcribic cotra dodrinam Anatomicorum., 
Cryftallinura humorem non putat effe praeci- 
pnam oculi partem, & ab eo videndi facultateni 
dependere. 

De Tsferuis Bulmonum. 

P Ag. iSi. T^olAnus. dixerat a Stomachicoruni 
Neruorum implexu fub Pulmonibus Ner-. 
uulos deferri ad Pulmones. €ditio-' 
reprehendit Iftam reprehenfio- 

nem deleuit, 5 c addidir ,/9 ex fexta pari 

plures intus dtjjfeminatos ; Nonne ftomachici 
flint portiones fexti paris Neruorum ? Altera' 
portio intraThoracemcpnftituit Neruos rccur- 
tentes,quo^ debebat nominate, vcl ftomachk 
cos, ciim lint arabo portiones le^ti paris iuxe^ 
cUuiculam bifidi. 


'n 


4 ? Animaduerfones fecmda. 

Be Larynge» 

P Ag. 195. Vera eft Riolani cxprobratio,quia tu 
monitus, Mufculocuna ongines & infertior- 
nes correxifti, & quaeclam adexcufationemad- 
didifti. Nolofniftis corrcdiunibus defignandis 
immorari : cutiofus Ledor, c^\/ecundam cv 
tertUnt annotabit,ex y« 
tiiufquc comparationc. 

Pag. 296. QriCQiAisinfldrannuliTurcicitotdm 
JLdryngemambit. \wlq eft intrufaTyroidi catci- 
lagini. Addis, eSibafisreliquarum cdriildginum^ 
^uare immohiln , quod verum eft. 

At pa'g.294. Vt cuitaret reprehcnlioncm Mu- 
lculi,quem impcritc vocat, Tyrocricoideu, quia 
noninfetitur in Cricoidcm ,addit > trahitannu- 
larcm ad cartilaginem fcutifonnem leuiter, quia 
fecme immobilis j Ergo leuiter mouetut. 

Ridicula Vefcnla. 

'T) Ag. 197. Noluitcortigcrc de Vcficulis, qujt 
X adftantamygdalisjin quibusfimiaecaftaneas 
nuces rccondunt, & Gallic^ vocantur des 
jgys. l^ioldnus notauit, quid in homine locum tc- 
neat iftarum V eficularura t^nttboyograyhidf 
C^im nulla: fintVeficulae. 

Mufculi Oefophagij 

P Ag. 500. Mufculos Oefophagi ex 7 (toldtt 9 
coctcxitj dc appellaciones lecinuit, quas tti; 



ad Anatom, reform. Th. Barth. 49 
\i\XiXSpigelio., Vesliitgio, Attamen in quarto 
Mufculo inuerccundcrctinuit hac verba : Ori~ 
tar communiter a mento.^fed iuxta recent tores , d 
eapittsfa^eriorit tnfimo loco ; nec fudttgtoriarit 
pdejcripjtjfe Mufculoscefophttgt^ qm abalqs Jtc- 
CO pedepratereuntur. Cura igicur tacite agnof- 
cerec iftum Cephalopharyngeum rcitius defcrip* 
fiiTequam antea,|^uas lineas deleuit inhacEdi- 
tione. Ific Mufculus eSil^ in caius fabnca omnes 
errant^ rerum ant ^gnorant^aut majlicatio- 

ni tribuunty lingutt motioni. 

De Pills. 

F Ag. ?oj. Mihi valde fufpedla eft Hiftoria 
.Amhropj Tartei,^^ increracnto Pilotum pec 
viginti quatuoc annos j poft tonfurani diueifts 
temporious fadlaraiNam rcfciui ab antiquis Me- 
dicisj qui familiariter hominis ingenium noue- 
rantjfapius Medicis& Chirurgis impofuifTe: 
Non eft verifimilcinhornine mortuo Pilos cref- 
cere & pullulare j defedu caloris, & materia 
conuenlentis. 

Pag. 504. Dura explicac, cur potids boraines 
caluefcantin fincipite, redte caufam affignauic. 
Voluit emendate fecundam Ediiioncm , & ali- 
quid immutare,& turbauit fcnfum :*nam pin- 
guedo& mufculifunc in occipitio, in icmpori- 
bus defunc. Vide fi aliquis fenfus extac hi tuis ver¬ 
bis, uam aatpinguedojtcut in occipitio tempo- 
ribusjdeo ibi cute quajt tefiaced redditd ^ capilii 
decidunt. Nok) figiliatim annotate,quae ex j^/o- 
Uno depropap fifti, mibi fgfficit monuiflc^ 

Hij 


JO Aniniaduerjtones fecmdai 
De Cerebro. 

P Ag. 308. Pi'oduftionem pericranij a dura 
Meningc cx T^ioUno mutuacus es, fuppreflb 
nomine. 

Pag. 309, CeyehrimotuSi qmconftMdidfiole ^ 
fyfiale ejcte^ meiudicc,pertinet ad ducam Me- 
ningem.qustotaconfperfa eftarterijs a caroti- 
dibusad verticem afccndentibus, vt fuum fan- 
guinera effandant in finus, rupta vel difcifla hac 
Membrana: Verusmotus Cerebri, fit per eleua- 
tioncm Sc deprefilonem totius fubftantiae, ad cx- 
cipicndosfpiritus intraVentriculos, Sc corapel- 
lendosin fpinalem raedullam. Propterea dura 
meninxfuturis affixa eft, Sc incra Cerebrum in 
duas partes diuifum defcendit ,vfque ad corpus 
caliofum, vt Cerebrum fufpendat Sc fuftineat. 

In raagna capitis contufione percufto fortitcc 
capite,ift 3 E conexiones laxari vel diffolui poftunt, 
tura^ Cerebri /moles non poteft poftea attolli, 
quod diligenter notandum inpercuffionibusca¬ 
pitis. Repetitiftum motum Cerebri,3x1.^ 
313. SuftinuitinCerebro contineri fpiritus ani- 
malespto fcnfu, in fpinali medulla, alios pro 
motu. Quod eftprorfus falfum. Vnus idcmquc 
fpiritus in iftis locis continctut deriuatus a Cere¬ 
bro. ~ 

Pag. Venty'mlusqaartumheo ftamituy^ 
ytJit locus geneyationrs^ eUboyationts dnimei- 

lium(Jiyituum\in eoeuim locoejijitun 
^uearcaje in pmaes Neyuos fpiyitum attimalerH 
efundcft^ofsit. Idtepedtpagina fcquenti. Scd 


ai Anatom, reform. Th.Bfrth. 

non admirto fupeifluum anin.alem fpiritom 
conferuaii Scretineri in toto Cerebro ranqtiam 
ptomptuario jdebetab eo loco rcfluea-e. Fateor 
equidem fpiritum animalcm difFufum elTe per 
totum Cerebrum non tanquam in prom'ptuario^ 
quodeft inVentriculis anterioribus Cerebri, Si: 
aliis eauitatibus fuperioribas intra finrj«'dur 3 C 
Meningis, quia Cerebri fubftantia mollis Sc ce- 
reanon eft permeabilisj Sc rranfpirabilis, 

Pag. f, \ 3 . mtrdhile ahejp tnemini. Hoc 
iropombilei nam totius Cerebri ftrudiira per- 
uerteretur jEx ipfo iftuis rctis vfus 

eft, fiatprim apraparatiopro gen^atioue an%- 
tnalisfipiritus. J 

Pag. ead. "fiete ntirahile adhajtm Cerebri ean- 
dem collocat ^fiiolanuanempe propaginem cbo- 
roidii plexrtSiqui anteriores P'etJtrtculesperre~ 
ptat. Impoftuta. Scripfi plexum choroidem deft-; 
cendere ad bafim Cerebri, fed numquam efle 
retemirabiledixi. 

Pag'.eid-Glandulam pituitariam vnicamde- 
feribit, paginafiepuenti.^ glandulas.duas con- 
ftituit,quod inuentum eft cum quatuor 

canaliculischoanac. 

Pag. 337. Laudo refutationcm Cartefij iy a- 
liorum., aujeonJirLtuuntnidulumanima in(fiona- 
rio : Addo Conarium effe amplius Sc maius in 
pueris,Sc in brutis, quae non ratiocinanrur. Er¬ 
go nouitss haec prorfus reijeienda. 

P3g.339.Iftainflatiocarbtidum in collo, fieri 
poteft commode in ijsqui non fucre laqueo 
ftrangulati j nam Vala in parte fuperiore colli 
iuxta caput, funt plerumque abruptajSc fumma 
Hiij 


5ft 'Animaduerjtones fecund^ i 

dextcritatcopus eft in. refecanda calua,nc diita 
mcninx rcfcindatur.Id fsptus cxcqUatus fum, vc 
demonftrarem diftanciamdurs meningis a Ce- 
rcbro. 

Pag. ead. Kecalsre/uerlty quotiesmuafecdH- 
M datur occafiOy toties in parte Jiilionem 
immutare\Jtcemmfiet '<tt femper ali^uid offera- 
tur^ (juodprius ttiohferuatumy aut negleffum^ aut 
mnfatis d'tftmfle ftterit animaduerfum. In ad- 
miniftratione AnatortiicaCercbri,non potcft vna 
pars fecavijintacfta altera,propterea ambae debent 
adminifttari, tuaqueadmonitio eft inutilis. 

De Oculo. 

P Ag. 540. Oculifiti fonrin anrris ofleis Te^ 
rioBio fucciniftis. Falfum eft, interim nota- 
bis &: antrum Oculi, flue orbiram interiorem,&: 
palati Offa , & cauitates aurium, & internam 
caluarix fupei ficiem carerc Perioftio. 

Pag. 541. Quxreprehenditdc orbicular! Muf- 
culo palpebrarum vel potiiis “Sucre- 

#/Wjhaufic ex 7 (tolano. Arque fuftineo 
& meam opinionem veri (fimam, inuito 'Bartho- 
lino.'Tsx nones adeooculatifllmus,&expertilli- 
mus, vt tibi credatui; Non pores rccufarc Vefa- 
lium, qui duos conftituit orru & progreflu & a- 
(ftione differentes, cap.^Mh.t Ille docct quomo- 
dofitintelligendapalpebraretorca, apudAl^/'O- 
cratemjihis Prafaghrum , cuius Oraculi gra¬ 
tia non ofeitanrer palpebrarum Mufculosa ftu- 
diofiiobferuari vult. 

Pag. 345. Mufculusattpllem pdpehrpm fitpe* 


ai, Anatom, r^om. Th. Sank j’j 

tiorem circa Neruum opticum exertus, ten^ 
dine in falpehra extrema dejtnk. Debebas alt- 
ter explicare. OritMt a parte profunda orbitae iux- 
taforamen opticum olTeiim, & MufculoattoU 
lenti 0''uhim fuperrenfus definit in extrema pal- 
pebrar.Tu numquam iftum Mufculum dilBecui- 
fti,necvidifti infiiofitu. 

Pag. ^44- Alti/culi Oetdoramhumanoruni (ex 
funt.,Jtti omnes tntra caLuaria cauitatem , OTer- 
uumopticum comifantes. Scio orbitam clTe cal- 
uarixeaniratemexternam. Debebasdicerc enaf- 
ci a profunda parte orbits. Addis .,horttm tendi~ 
nes omnes limul ad eorneam iunl^; fah ^adnata 
conjittuunt tunicam innominatam. At obliquus 
minor eft externus& oblique fitus, nec eb per- 
tingir. Neque tendo Trochlearis Mufeuli fiuc 
obliqui maioris non cotnitantur Neruum Opti¬ 
cum , fed tantum quatuor redi perueniunr ad 
corncam. Poftea in enumeratione rede ipfosde- 
feribis, Temper tamen tibi contrarius. 

Pig 34V. In fiftula lacrymali curanda pet 
vftionem.Chirurgi longe recedunt ab ifta cartila- 
gine annularijquseft infra glandulam lacryma- 
lcm,propterea inutilis tuaadmonitio,cum nurq- 
quam videris iftam operationem. 

Pag. 347. Pupillscircuitum non efle fepara- 
bilcm Plempius exiftimauir, quern fcquuius eft 
^artholinus. Sed plerafque rationes,quaspro- 
fert T^iolanus^ non eft aflequutus. Nam cufpi- 
de fcilpelli ambitus Vues tradus, orbicul.itim 
diuellirur, fine laceratione, in bouis oculo ebul- 
lito feparatus cernitur. Prstetea fibras habet 
pcculiatcs, & motun). 

Hiiij 



54 Anmaiuerjtoneifecmia^ ’ 

Pag.?5o. Ineptcaddis vitream tunicam,^«rfi 
•^itreurit humerem 'fefiit , »e diffluat , ^ i cry^ 
fiallinofe^arat i eadcm prxftat Retina, fine am- 
phibliftroideSjideoque non eft Opus tua vitrei 
tunica imaginaria. 

Omififti in Oculo fpiritum Vifiuum infitum, 
qualiseftin aure, & ifte fpititus implec formats 
que cum humoribus rotunditatcra Oculi,in Me- 
dicina magnae confiderationis. 

Canali k Concha ad Palati latera. 

T) Ag. 5 exlgum cartilapn&fus ah orn 

Coeha^ iuxta late ra af of hypospterygoides. ad 
Talatumahicns'^aluulddonatus efii quant ta- 
men negatreperiri ‘piolanust'^eteranusinre 
natomted do^oy.lxQmcu^ ifta dixie, fed mcrito 
meo deifta pai-teMedicinatpo(rumgloriari,rin- 
gente, Sc inuidente 'Bartholino ^ qui numquam 
vidit &: inepte deferipfit iftum canalcm, cum 
apopbyfis pterygoides fit in bafi Cerebri extra 
Conebara, quomodo poteft efle-ille dudus in 
Concha iuxta latera iftius apophyfis ? Q^o fi¬ 
ne ifta valuula non explicat, nam ifte meatus 
femperpatete debet, Sc per eum portio Nerui 
auditorijtraducitur. 

Ex te Nicotianacfiimum orehauftumquidam 
redduntper aurcsjofcitandojintcrdqm aet affa- 
timhauftusfertiir ad Concham,&: fufiuros pa- 
rit per aliquot boras, donee difcuftlis fuerir. Pet 
tnafticatoiia depletut auris, furdi ore apecto au- 
diunt. 


ad Anatom, reform. Th. Barth, jy 

"Nad Mufculi. 

P Ag. 55S.NafiM ufculoscum CafTcrio multi- 
plicas inacilitcr ;vis videri.peritus Anato- 
mictisln iftis rainutiis, cum tamcn in grandio- 
ribus Mufcuns appareas valde imperitus, 

De Ldto Mufculo Colli 

P Ag. 3^1. Latus tile ^ufcuius fuh cotti cute 
iacetis , quem yeteres k cute non diJlinxe-; 
runt. Nunquam legifti Galeni librnm df Dijfe- 
dliotte Mu/culorum, nam ipfiim feculiari caftt* 
defcribitj/w^/o lihrt. Et hie primus > Galenat 
in fpafmo Cynico conuelUcur : cxrendi per fa- 
ciemnotat. Atttamcn fag. xn. Unea 2. ad la¬ 
bia non peruenirc feribit. 

Pag. 3^2.SerLii aptid pellibus vincie- 

bantur ne fpuerent, aur loquerentur,fi?/?i? 
eellino: debebas exponere , quomodo pellibus 
vinciebantur,an in vcntrcj vel in ore. 


Lahiorum Mufculi. ' 

T)'^g.3^i. 361.365. Lahiorum Mufculos imfe.- 
rite deferihis^ ac imprimis illos qui ftmthuccis 
Cv lahifs communes. ^uaJratus extenditur Ju- 
pra yQ(«Vwifiitaeft,nulli alij Mufculi funtper- 
quirendi,fedMufculus ifte proutvariis partibus 
adherer,mouebir Nafum,labia: fed peritiorcs A- 
natomici inuenere Mufculos feparatos, labiis 
deftinatosj.qui non funt portioncs Mufculi la- 



5^ Anhnaduerfiones fecunda a 
iiflimi,quiamento affi^itut, & lateralitcr ver- 
fusautcsproicnditur, ptoptcrca remouendus \ 
Mufculis labiorumquadratusjfed admittendus 
buccinator: alius in Centro huiugobferuatusnon 
tcperitur,commentum eftCiflerij. 

Maledefcribis Mufculos labiorum proprios, 
quia duos affignas labro fuperiori a?tolledo,nul¬ 
lum dcprimendo.lnferius labrum vnum parmo- 
uet paruuin,qiiumtamen duplex adeffe debear, 
vtfurfum erigatur, dcorfum deprimatur •, fecun- 
dum parlabiorumquod vocas communej non 
pored: iftasaftiones obire. 

Pag. 5^}. Mufculos maxillae inferioris, more 
Sptgel^ J^esltn^ , tx T^olano tranfcribis, 
mutaiis quibufdam verbis ad tegcndura plagiu. 

De Gargareone. 

P I Ag. 5/? 8 . Ligdmentaduo Uta 'ttrimque Gay^ 
gureonem conneS^entta defcrilit '^oUtiuSf 
^uilegimeretur. Hoc in loco dumtaxat ^ioU- 
num leftione dignum iudicafti, 5 c ligamenta ilia 
bomo habcr pro veficulis fimiarum,quas iribuifti 
fupra homini. 

"De Ojje Hyoide. ^ 

P Ag. ;^9. Of Tfyoidesmohile eB ohJcurt<> »e 
V /putat VallcusperpetuoguU incumheret, 
<9* ittt cihortem itnpedi'et deglutltionem. Imo 
Latyngis & Pharyngis afeenfu & dcfcenfu mo- 
uetorin deglutitione .• Nam linguxbafis eft, 5 C 
UisThycoidis cartilaginis adncditur. 



4idAnatm.refom.Th.Barth. ^ j 7 
Tie Linyia. 

P Ag. 370. Franulum in plurimU recens natU 
adeo totam Lwgu*m alligati'^tdiuelli ohjie- 
tricum ^ngue ( ^uodtamen perniciofum ^nec ^^d- 
^nitte7tdum')autCh'trurgifcalpeU6foleAtittefilP^io^^ 
ni (p'fittura lequelit impedimento Jit ^ li~ 
here yolui t$e moueri queat. Caterum imperits 
omnihut indiff'erenter infantihus interfecant» 
quum ex mi lie, qttihus reman fit i'^ix ynus halbu- 
tiat. Fallax eft tua experientia, & tuum confi- 
liurn improuidum,faniis eftprolongatum iftud 
frainulum mature refciudere quam rclinquere. 
Nam fucceflu tempons,fcptimo velocftauo an¬ 
no adeocraflefcit &obfirmatur carni linguae in- 
trufum,vtpoftea difficile feparcrur, remanente 
balbutie. Quod tamen cum modeiationc fieri 
deber,nifi eniraid eflet ligamcntum,lf^gua ni- 
mium aliquando retrorfum in fe colligeretur, 
nec facile cxerta intro traherctur, neque fedem 
obrincrctlbabilem Sc tutam,vtqu2c vndiquceffet 
foluta> ex Vefalio. 

Pag. ^yi.LinguamncgatefleMufculum quia 
fibras non babet: eleganter proroe refpondebit 
Vefaltus , conflatur lingua ex duobus mufeu- 
lofiscorporibus, qux id rarum atquc peculiarc 
obtinent, quum cacteri corporis Mufeuli vnicum 
fibrarum genus,aut rcdum,aut tranfuerfum,aut 
obliquum dumtaxat obtincant. Haec tamen 
corpora obliquas,tranfuerfas rcdtafque fibras fi- 
mul adepta mibi videniur, quae inuicem adco 
cocunc commifeenturque , vt in his fibrarum 


'T 


58 Animaduerfionesfecmda, ^ 

aliqiftd genus fedtione aflcqui ptope modum 
fit impoffibile •, imo M'lfculofa bxc corpora , *^1 

quidpiamnon abfimile fubftvntise Cordis, inca . I 
fibrarum diuerfarum commixtione adipifcun- | 

tur. Potefnc rccufare F^/Jf/^iudicium? • 

• Cur Manus dextra agtlior. 1 

P Ag. SU(trit eurmdnus dextra agiiloft ! 

(^admotumpromptior\ Tjlas caafa* aj?fgnat, | 

^uia in dextro latere homini ejl Vena fine pari ^ 1 

^uafort^ in ambidextru gemina efi. Vet quia 
truncus artexia fiubclauius dexter , e^ amplior 
quam finifier^ C di ligenter confiderantihus contra 
T^elanunty quamquam non adeo magna fit dfi- 
fierentia^ necejje debuerat. ) Non potcft abfti- 
nerea leprehenfione Riolani, quern tameii hie 
cxcufat,.^rroris fui confedione. j 

j)e Mufcults Scapula. . j 

P Ag^ 38 1, Quae feripferat de Mufculo cora- * 
coideo correxit, monitus a i(iolanoy Sf me- | 
lius reftituir. , ' . 

Pag. 385. Leuatorls "VyV <?y?, Scaptilam a 7 itror- 
fu 7 n trahere ^ attollere. Reprehendit T^olanusj 1 

quod non poteftantrorfura trahere,quia diredle 
trahit-.adde quod interieda clauicula impedit 
motum Scapulae in anteriora. Idcirco addidic 
attollere Scdpulam cum braebio, monitus d 7 (jo- 1 

lano, Sedhoc inutile ad excujfationcm. 


itd Anatom, reform. Th. Barth, 


Be Sacrokmho, 

P Ag.j8|. Reprehenfus fuerat) quod vfuni 5 C 
adionem Sacrolumbi ignorai'et, redius cx- 
pofuit ex 5 ^io/rf»o fupprcflb nomine, 5 ctribuic 
J^eslingio Spigelioy qui dodlrinam Mufculo- 
rum ex l^oUna cranferipfere. 

Pag. 38 j. Motus capitis correxit edodus ^ 
J^olano. 

Be Mom Zumborum, 

P Ag. 387. De Mufculis*dorll,.addidit 0 * 
Lumhorum, Dubitat adhuc dc motu Lum- 
borum, Sciftius compagis OiTeae, &C infeientec 
longiffimum paradiunxit Mufculis doifi,quod 
eft Sacrolumbus Mufculus, quern deferipfit inter 
Mufculos Thoracis. 

Be Mufculis Cuhiti^ Manus. 

P Ag. 390. NtT^toUno prxripiat laudem An- 
gonaei Mufculi,coniungit ‘j^olanum0»yes. 
lingium. 

Pag. 591. Pronatores radij non pronant ma¬ 
nual,^ed radium quia manus fequitur reuolu- 
tioncm radij. KXugxfant.,quAfrofertduohus 
furuis zMufeuLis J CafSerio re^ertii injlexu Cu- 
hiti. Correxit monitus,fed addit ad excufatio- 
titxa,fe'fid!jje Mu/iu'ttm triangnUrem in mttf- 
ettlbfo homines fummo cubito & dclinen- 

tetn circa medium eiufdcm Oflis. Quis vnquam 


€o Ammaduerftones fecmda y 
vidir,vel audiuu Mufculurain eodem ofTcjOt- 
tum, & infectioncm habere ? 

In deferiptione Mufculorum carpi & digito- 
runi, quxcumque addidit, pag. 395. ^ 394, 
fupra fccundam Edicionetn i Tunc defumpu 

I^ouus Pfoas ridicuks. 

P Ag. 395, RidicuU infectio & vfus iftiusMuf- 
culi noui Pfoacyinuenti a Bariholino , qui 
Jvtufculo maiofi ‘Pfo&fub idcet) inpritur in fitpe- 
tiorern 0/sis Ilij marginem poPerim , ybi Ilinei 
interni eftortus^ "^f/upineret os Ila erel/um , nc 
nitmumftante homine ejpt oner's. 

Sed quaefo cuinam parti poteft efle oneri os 
Ilium jan lumbis, vel femorij cui innitiiur J Ergo 
fufpenfa tenetur offea compages Ilium J Quis 
non rideat iftius Mufeuli vfum affignacum in- 
cogitantera^<(fr/W(»<?,vtaliquidnoui profer¬ 
ret 3 i^/o 4 *»o incognitum 
Pag. 35 > 7 . Mufculos tibiae correxit, & multi 
adiunxit ex 7(iolano. 


T)Ag. 404* Circulationis fanguinis apud an- 
tiquos obfcvira extant veftigia,vt ipfe demon- 
itun ty lib.de Lstce animaltum y & poftea 
laus ^(iolanus deducunt. Ergo exipfo de- 
prompfere, Antequamlibrum edidiflet, 

VstlUsiS fuas Epiftolas ediderat in lueem j & 


ad Anatom, reform. Th. Barth. €t 
^Unus de Circulatione fanguinis fcripfcra^ 
ergo ex ipfo non deprompfctc. 

Pag, 404. Inaentum arcuUtionis triitterdi 
^ytulo Sdrfd inficundd Editione^x^ ei 
»«icxprobrauit.Noluit mutate fententiam, SC 
iddidit ejv Seieda Sarfd id Eulgentium retu- 
lijfiy quod eft falfiflimum. 

Pag. 404 Ifepdrad folum Cer mittit fdnguU 
nem , Cor ad/bios pulmones drierias , Vfy 5 i»- 

^rd deCofde demofiJtrdium-.QXgo falfum fctipftfti 
2<»7. Cor cxpellcrc in Aortam ftnguincnl 
ilenuiorein tranfeuntem per feptum Cordis, 

De Anafiomofi Venarum tnpra He^ar. 

P Ag. 40'j. Admittit Anaftomofes Venarum 
& Arteriarum,quod vetum eft, / p </ in Ifepd^ 
tebuhulo (Si* bumano nunqudm inutnire potuii 
iftier CdUdm ^ E ortdnty quamuts d/erta Jim iit 
yiuis, ybi omntd cdlore dildtdntur. Vt/dhus vi- 
dic&fcripto confignauit; dubito an eicreden- 
dum,quiainmultisdeceptusfuit, 6c poftcritaii 
impofult. 

Pag. 409. Vbi agit de valuul.is Venae luguU- 
ris, non expofuerat qualem intelligebat,monitus 
a Riolano, internam luguiatem addidic. 

De Vents ZaBeis. 

T) Ag. 417. Scripfit T^oldnm tempore ncccffi- 
tatis in omnimoda obftrudlioneVenatumLa- 
^tearum,pcr Mefaraicas chylum deferri. Obij- 
citillc,/p^ nullo dr^umeato fUec cnitn hidm iM 



Animaduerftones fecmda^ 
innjfinayalio^uin gff'underetur/dnguiSyquod in, 
lienteria'^idereefi illisohJtrul^h.\tnx Mefen- 
tcricjE fagiintchylum inftav hirudinum 3 nec rc- 
cludi poffunt nili erofe fiievinr, vt in lienteiia in- 
teftinali&hepatica.lllis obftrudis non accidie 
iienteria,fedvitio venmculi,vel tenuiuni ime- 
ftinorum fuperiorum qua: funtlxuigata, U rela- 
xata propter intemperiem,vi retentrice debilita- 
ta. Earum obftrudio potius impedirer liente-r 
riam, alrernisvicibusfanguis & chylusdiftribui- 
turper VenasMefiii/icas,& duo liquoi‘e§ pof¬ 
funt eodem tempore traduci per eofdem tubulos 
anguftos, vt iam demonftraui fifuerint diuetfa 
trahetia: fed periftam glandulam magna in cen- 
troMefenterij fitam inter duos rcnesjquae excipit 
Vafa Mefentcrica, ab eo loco affurgunt in in- 
teftina,fuisofculisin interiorem tunicam hian- 
tia. Nonne aperuit Vafa ilia Ladea, 

caj>. de Intejimis ds Mefenterio'i 
. Pag. 418. Kegatfer Venas Mefardicas fra- 
uos ^ excrementitios humores ad intefiin* de^- 
Aerri;fedper artertoifordes ad Cor transferrin d 
Corde in ‘Palmones , dein in ^ortam per fini- 
firum F'entriculuntn tandemper caaliacam ^ 

Jde/entericas arterioi ad intejiina expurganturt 
quod eft valde abfurdum. Credo valde pecnicio- 
fum & cxitiale. 

Pag. 410. Falfum eft Fallopitm appellate ma- 
gnamglandulam Mefcnterij, ‘Pancreas :Id qui- 
dem teperi mlnJUtutfombuSn fed hie liber indi- 
gnus eft Fallopio n Sc dcfciibit verum Pancreas 
fubftratumVemricuIo. 

De 



Anatom, reform, Th, Barth, rf 

t)€ Vents Htsmorrhoxdalibus-, 

^,Ag. 416. Interna V'amorrioidalis injeritur 
-A in relit inteftini fubfiantiam t Tnemhra* 
nopt efi^ptn^inem^He re^utrebat crapiorem im 
Ltenegeniinm\ Ergo agnofcisduplicem fangui- 
nem,& in Liene crafliorcm generari. Externa 
inferitur in mupttlopm ani fubfiantiam » qui 
ftnguinem re^mrebatfuriorem in Corde elabo* 
ratunty iy per tamos arterUrum huc\tduellum. 
JnternarumptngHts ep (rajfns^ (2>» niger', extern 
narum tenuior, rubkundier. Interna yenam 
IPerta deplent \ externa deplent Venam (auam 
(plfepar^earum eudcuatio morhosfangmneos eu- 
tatCr^p'-tU ^Thoracis. Videfiifta quadrant & 
conueniunt tuaecireulationi fanguinis. 
fanguines diffecunt orcu,qualitate,colore. Aper- 
tis fponteVenis Hacmorrhoi'dalibus fanguis de- 
or(umfluit>non deberet fi furfumtemeat fera^ 
pcrexdoiStcinacirculationis. T 

De VenaCaua, 

Ag. 427.M.ale defcribisdiftributionem truii- 
X ciCaux ab Hepatc egrcdicntis. StatimdmU 
ditur infuperiorent feu afcendentem , inperio- 

rewy?*!Debebas monere truncum 
effe continuum a lugulis, vfquead facrum» 

neque ab Hepatc cmergere > docoit yefalius 
pag. 748. 5 c ante '\^{\xvs\ftAtipoteLes tpt/iretaue 
prodidere,quodplcn^ demonftraui #'» we 
tb>ropograpbia,Vs\;[^znx.it tradidifti txuncumV©*, 
I 



Animaduerjtonei. fecund^ > 
nx Cause iuxta Claues vtnmque non diftribui in 
duosramos, vt Anapomicos dcccpere Vefal^fi^ 
tua figura eft coriedior. 

JDe Cceliaca Arteria. 

I^Ag. 445. Cceliaca Arteria dicitur, mn ^uod 
^ flurimos r*mos mittat ad T^entricnlum ^ ftd 
quia vifeeribusnutritiis in ventre conclufis di- 
ftribuitur,qui mA/* nuncupatur. 

DeVena Az^ygo. 

P Ag. 418. Vena Azygos propc odauam co- 
ftamdiuiditurinduos tamos,vnus ad fini- 
ftiam fuh Diayhragmate afeendit ^ vt inferatut 
modo in cauam fupra vel infi-aeraulgcntcm. Pro 
ayiendit T, fubftituendum miror in 

praccedentibusEdicionibus ita feriptu e{re,& po- 
ftca addit fecretum rdtionefua infertio- 

na , in flsuntidis initio'.Vena Toflitu aferiri 
y^otepfubftra^o(anguiney qtii ex arterijs mi^ 

nimU '>eenulisfurfum ad Venam banc [\nx^\<^x. 
Azygon ) eratferre(>turus.'Ex^go per arterias fan- 
guis furfura fertur, contra mocum circulatorium 
fanguinis. Tu F~enam ‘Poylitts raro fecari nota^ 
fiiyfag.ifiG. 8 c tamenciusapertionem fuades. 

Pag. 4 z 8. Magna ofeitantia ^Bartbolini , qui 
negat val^julas Azygvadeo manircftasiquasnun- 
quam inquifiuit, ipfas credo me demonftrafle Si- 
mQmTaulifUQ(odegay^\ysxi erat Liitetis. Di- 
cis Fallopium eas negate, quia vidit flatum 
languincm inde regurgitancem.Y t contradiceret # 



aS, Artdtorn, Yefom. Th. Barth, 

'j^efalh qui ipfas valuulas Venarum 

cleganter defcripfic fag, ifi-j.fuA tAnatomiai, 
indecolligeieclcbcbatcxtarc,fi imfiediunt pro- 
gieflum flatus 5 c fanguinis; nap iropediunt rC- 
pentinum affluxum fanguinis ad Vcnam Aiy- 
gon, non obftant remeanii. 

Ah ab Arterp fiuant Yhmhrua ? 

P Ag. 43y. V\infiuxuMenflruorum dfertreh- 
tur arteria^^i credis,non facile fanguis fifte- 
tetur,magfi 3 e profufioncs fanguinis non aliun¬ 
de, quamabarterijsVteri in mulieribus, inVi« 
tis cx Artcrijs podicis, & narium oriuntur* 

Vena Efigafirka. 

E Ad. pag. Vena Efigafirica oritur ah lliach 
ramo , fars fracifua afeendii fuh Mu/culft 
reEit ad Mammariar^ ^uiiufcum iungunmr\er-^ 
go non ah ytero Vena 7(eEos Mufculot fetent 
tnafcitttr in mulieribus^ yt dixifii lib, i, 

JDe Arteriotoma, 

P Ag. 44T. imperite admbdifni loqueris de 
Arteriotomu; nam moneredebueras, non fc- 
eijri arrerias fccure, nifi os fubiedtunthabcanrjVt 
poft fc(flionem 6c euacuationem fanguinis fupra 
toSjCqmprirnantur forti ligatura, alioqui intra 
Carnes ilbtachium obefum 6c carnofup fucrir, 
aneutifmafuccedet.Tutbfccamur arterix fupr^^ 



Arimaii(erfom$ fecmia , 
tetnpoi:a,infrontc»in occipitcj in manu fupt* 
carpum. 

Dmijio Aorta Juperioris. 

T) Ag. 442. Truncusty^orta ThymofufPaltus'm 
-A dua 4 cttrotidesahit» Imo vnicam producit ca- 
lotidcm dextram, nam finiftra oritur a trifidadi- 
uiflone trunci infra clauiculam finiftramjncc aC* 
cc^ditadThymuni. 

2 rror notahilis,. 

T)Ag.44j. Supina ignorantia in hoc articulo. 

ArteriaEcai'otidcsfurfum afccndunt ad caput, 
jM^nUrihus internU cOnnej^dt: nam interna /T?- 
na non comitanturarterias. Parens tuus ita fcri- 
^^xtinfrima feeanda Editione ipfo viuentc, 
irec Filius in triplici Editione id correxi't. Legen- 
dum extcrnaelugulares non comitanturarterias, 
arqucVenElugnbriinternae & carotidi interic- 
iiuseft ncruus fextaeconiugationis. 

De Circulatione fanguinis. 

Circulatione fanguinis in Ab- 
domincjiam diflerui contra Jfarueum 
^/(^ff/if^w^iftanonrepetara, nec ijs refellendis 
inamocabori 



ftd Anatom, refom. Th. Barth, 
DeHeruo recurrente. 

T)Ag.4^o. CtCeruirecurrentis recurfio fieri 
hebaty^u'tet Mu feu U LaryngU fua capita ha^ 
lent nonfUperne, fed infierne. Attamcn fci'ipfifti 
Neruos non inferi in capita Mufculoium, fed in 
ventrem 6e tendonem, 6c aeque moucre, ac fi iij 
capita infer,ti fuiflent. ■ 

Secund^OfteolopaRiolani necejfarla. 

■pAg. 4%. Antequam Anatomiae ftiidiol^f ad 
^ infpedionem parcium jinternarnnj^accedat, 
debecaccurate noffe Ofteologiam aridor-um Of 
fium,vi intclligat in demoftratione Mufculofum 
Abdominis., &: reliqnarurn partium Mufeulis, 
origines §€ inferciones^qo'oniam in addisoffibus 
non poffutic articuIatrQnes pe.tfe^ke demonfttati, 
neque pattieularis ftrudura oflSum & icottncxio 
per cartiUgines, ligamepta^yidcb altera dernon- 
ftratiooflaumfubfinemAnatomes^detraiftis^Muf- 
culisefl: perneceflaria ,5c praecedente vtilior ad 
curationiOi morberum-per fr^iluTas 6c Juxatio- 
nes qui oflibus accidunt. Nulla iucundior fpe- 
c'ulatio Tf^g^/za, quam yid^ritifciundis o/fibiif, 
articulationem fcapulx cum brachio , eluf- 
dem Offis cum.vulua 6c rad.ip,.5c vttiufque Gflis 
interfe articulationestquomodo infcelpto poflis 
demonftrare ligamenta oflibus intericijlia cruen- 
ta.dequibus nihil dixifti, atque cartilagines mo^ 
biles intermedias, tibi ignotas. 

Propterca ineptc feribis, infieleto OfieolopiC 
I iij 


Anim^uerjlones fecmd^3 ' 

ttulluieji yfus^niji admemoriam fuhleuanddm, 
Nec fine priori fer/eS^je copio/citttr : iUu fin^ 

hdc ej?e poteji : Contrarium tamen fcribis pag, 
472.Exnaturalibus partim ligamcniis cum offi- 
busexficcatis,pamm artificialibus compadtum 
fccletumj quod ad Anatomen propric non fpe- 
^vi^fednaturdlisdlterdOfieolo^iaper naturttm 
eonflru^d .y fuifyme figamentis humidis ornata. 
jprgo malitiosc Sc inique reprehendis^ie 4 <»«/». 

Vie Roherk Confianftm. 

P Ag. 481, Mlrof ’Bartholinum , qnl ^olyma- 
thiam afFedtat,ignorare, quisfuerit j,8c quo 
tempore vixerit T^ohertus (fonfidniinw •, nana 
poft:crioreftjF4//o/'/o^ Columho\ncc ifti vide- 
tunc Editionem Celji,cam Scholijs (fonfiantini^ 
tr poffenc Celfum cociliarecum CorjfldntinoM.^- 
nifefto indlcio nuraquam locum iftum ColJid> 
fiatim imtiOi *Bdrtholmum legifle,quk non opus 
crat eius conciliarionc, quam prius attulit ipji 
^onfiantinm^ 

. Qmfjionei h GdkarU OMuL 

P Ag. 48J. Omifif communes futuras capi¬ 
tis. 

Pag. 49?.Ignorito{ra fpongiofa narium, & 
cnale dcfciibic, 



(g r 


' ad Anatom, reform. Th. Sarth. 6^ 
An Of a Pubis laxentur inpartuf 

P Ag. 511. Inquirit an olTa pubis laxentut in 
pai'tLi, iVo/? femfer quando f<«tf 4 S mollis (f* 
fro loci angujliaftexilis ^ luhrica yiayOjpt latius 
dijiittii zyc. Turn laxatie cartiUginis pifficit. 
Non poteft laxari cartilago inicriedajnifi difiun- 
gantur ofla. 

Qusrir an offa Pubis moueantur, non ofla fe- 
paratim > fed compages oflca ex tribus oflSbus 
Gonitruifla: moueturfupra ofla fcmoristunc im- 
naobilia. Incptx Cunt, quas attulir, obiediones. 

Cruentum ligamentum femoris^ 

P Ag.5Z3. In articulacione fcmoris om'flt It- 
gamenrum cruentum intra acetabulum in- 
leriedumoflibusjnotattim d Vefapo^c^o^ non 
poteft dignofei, nifi in altera Ofteologia> qualem 
deferipfi .• tale ligamentum reperitur in articu- 
latione’Tibiac cum femore,in ofle fcaphoidecum 
Aftragalo, in articulatione Oflis facricum Offq 
Ilium, quod apparet manifcftura in puerperis. 

TOe Paracentefi Thoracis. 

P Ag, 5i?.Ineptatua admonitio adChirurgos, 
'^tiiotentin (tpertioneTioracKt, qua fit in¬ 
ter quintam cs^fextam coSiam\ debebas clefigna*' 
re qiionfcdo erant numerandae coftx, an a claui^ 
cula, velab vltiraanothacofta. Paflim 
//o»«2*!i^^adducis: fiexadc legiflTcs, noufles 


Anhnad.fecunda^d Amt refom.^c. 
verum locum defignatum apeiiendi Thocacem 
ad cuacuandos humorcs in cius capacitate con- 
tentos, inter tertiatn U quartam, numerandp \ 
coftis infernis. 

OmiJIiones 

P Ag. jio. Ignorat figuram naturalem fpinae ad* 
mirabilcm ab Hippacrate dercriptam, nec 
potuiccotnprchenderc,quia praetermifit, inuc-* 
nret eius Icaiaem eleganter» 8c vere depidam 
apud Vefdlmmy 8c omifit diuerfam drticulatio^ 
nern duodecimx vertebrae dorfi,cum prima lum- 
borum, qua de rc plurimum gloriatur Gdlenus\ 
C^’F#/S//*yampliflime eaderefcripfir, quae eft 
ijiMcdicinamagni momenti, 

Ridiculus eft-dum refert ex obferuatione SaL 
mutiy tnfufpenps ruptatnfpinam in dorfo .-debe- 
bathocrefellete&reponerej; pofle auelli caput 
humeris, vt vidi in feminis feparatum caput I 
ccruice, a chorda tenui in prirnac vertebrae arti- 
cuIationecuracapitcdifTcda ceruicei alibi ini- 
poflibilceffringi. 


FINIS, 


THOM^ BARTHOLIN! 

POCTORIS ft PROF. REGII 

DVBIA ANATOMICA, 

DE .LACTEIS THORACICIS, 

A loANNE Riolano refoluta: 

Et demonftratum Hepatis funus im-^ 
matare medendi methodum. 

Hepiitis Funerati ^ ReJJuJikaPi , 

Vindki^, 

V D E T rpe toties eontentlonis fer- 
ram reciprocate in rebus vilibus cx- 
J^e»u La^e/i (i'enuo 
altercari, vel potius dc nugis I'ixari, 
niE quod tnterdum 7iug<£ feria du-‘ 
cunt; nam dumin iftis nugis Venarum Lai^ea- 
rum examinandis & refellendis occupatus fui, 
tandem detcxi, quod Vetcres &C Receptiores A- 
natomici quaeficrc i fcilicet admirabiles & verif- 
firaas vniones> fiue Synanaftomofcs Venarum 
Caux & Ports, atque multorum morborum cau- 
fas, antea Mcdicis indidas 5 c ignotas aperui 
Quod declaraui in iudicionouo de Vents Ld~ 
^eu. Sz^T&omas:Barthoiinusxxo\xiw\% auidiC. 



7 2. Duhia An^micd Bartholini , 
iimus>fiquis vnqaamc};titir> laudum & gloriap 
cupidiffimus auceps, pro La^eis Ve 7 i », ^ futf 
Lymphatkii-, tanquam pro aris & focis decertar, 
ctiam famx dirpendio,/»<«^. ruinam e^> de- 

Pru^ionemFdepatis-iiy dum huicfauc- 

re ftudct. ^ 

Acproinde Vctercm Medicinam deftruendo, 
perniciem humano generi intentatjexcmplo l(o~ 
hertiFludin t^ 4 nglUiF{'elmonty m'Belgio, xy‘ 

^aracelpi nuirc^iqHeterrarum. Signum borai- 
nis male animati pathognomonicum c*fl;, fafti- 
dium.tngens, & contemptus infolcns Veteris 
Medicinx cum perpetuo innouandi pruritu con- 
iun6lus5quo morbo laborat ’Bdytholtnitt. Sym¬ 
ptoms hoc confimile mihi videtuc malieribus 
grauidis,quacbonos cibos auerfantur, vtprauis 
fruanrut. 

Ad curatibnem iftorum ingeniorum prjccc- 
ptum "Piatonfs fequendum in Chdrmide ; fi velis 
curare oculum j prius cures caput; fi vis curare 
caput, oportet priiis curare corpus j fi corpus, 
prius’eures animum,id eft temperantiam aegro 
perfiiadeas: plerumqueenimy«^/<</Ar <«»/>«/ mor~ 
hki fklui cor port fuccedit. 

Si poffet ‘Bartholinm exucre iftam Philau- 
tiam ambitiofamj Sebene monentem aufculrarc, 
Ipesforet refipifeendij fed fuisopinionibus falfis 
adeo delcutatur 5 c inrolGfcit,vtderperem deeius 
curatione. Diftinguaraus igitur fanabilia inge- 
niaab infanabilibus ( quale eftingenium Far- 
tholini) qus prognofticis funt relinquenda, id 
eft fapientum iudiciis. Eleganter CnpiodorM ; //'- 
her e^ j^eculum mentis^ prodant fe tales lihrut 


k Toanne Xiolano refolutd. 7 ^ 

fuiii t4}tqu4m forices, "^idemufque eos afud Vf- 
fef4f ientes,nil nifirifkm excitare. 

Pauca funtquse dicam Scobijciam "Bartholi- 
wo, fi illaeius animus bene exceperit, conualef- 
cct.Malta hodiequxruntur,qu2e prxftat igno- 
rarc, folemufquc minutula videre, in crafsieri- 
bus t^mmaduerjtonibus 4d 

ra e^natomica ‘Banbel'tTJt dcmonftiaui. 

PergoadillaDubia Anatoraica</<? La^ 
Tbor4deu xeColuendn. Curloqueris de ro- 
ftk L4^euTboradck it) ?cnm adfitvni- 

cain homine, &: brutis a te reperta; fi velis re- 
■tradarc qux a re feripta ftjnt 5 c.depida,lcuitatem 
^ inconftantiam ingenij demonftras ; Veteris' 
segri fomnia in chartam coniicis, vt in publicum 
cmittas,quod defipientise veldeceptionis fpeci- 
men eft, . 

Pag. 4. In ifta muliere ladantc poft paftum 
ftrangulata ( qux prima eft a te difleda ) £a- 
0eum B'bordcis V4S 4gre difeernehatuy yfropteir 
nimi 4 m pinguedinefnAd in obefis potell afeen- 
fum chyli ad axillares prxpcdire. Attamen in 
3 defenterio Laliex tihi apparuerunt. 

Pag.'5. Quamuis BarthoUnua in muliere non, 
inuerierit Ladeam Venam ad vternm pertingen- 
tem, neque inCane prxgnante propeparitura, 
Ladeus liquor poteft in emulgentes, quibus funt 
aflSx^ Lades V.enx,deriuari,& per Venam fper- 
maticam deferri in locos muliebres. 

Pag. 6. In cacellis difledis fingulare notauit 
Barthelinui^'^xxizX. "^mhilicalem Vendttty yr4m 
chumpf mhilicales arterias , duos ulios funiculos 
minoreSi tenuiorej^ue , ex 'tmlUicoprogredi 



74 DuhiaAnatomtcaBanhqlmy 

Mefenterium iilltufque centrafere infigi > quoi 

ohferuatum'video <tAu^t'tOi'tiro erndde^in 
£j>i^oU ddT ec^uetr^m. 

Iftud fingularc non rede obfcruafti, nam vni*. 
cus adcftramus,; credis ilium, Sc 
teid deprehendiflcjcumantea nocura &defcri- 
pmm fueric A Vifdlio ^ pap 481- cap, de Vena 
Vmhilisali\Qp\x pojftquamVmbilicum fubijt,ra- 
mum quoqucadMefenterij centrum deducit,qui 
Ports Vens prscipuo ttunco in Mefenterium 
difperfo committitur. Hunc ramum multotics 
vidi in canibus> & ncglexi>quia non reperitur 
in foetubumanoj cuipotifsimumexadc cognof. 
cendoattentus foi. 

Pag. 8. Ingenue fateris: duffum LalHeum 
^horac'icum adaxillarem(inijiran^protenfum', 
confl^ans Jex hominum , pluriAm^ue an 'mahum 
feffio firmauit. In vnafokfemina cane bifidutn. 
femel inucnit,8c ad vtramque axillarem inl’eri. 
Ergo vnicus eftLadcusTubulus,ifquc finiftet; 
Duos tamen '^Idiftt , minares quam Ji ftlita- 
rius , more confiseto fubelauiam intret ; ita ya~ 
rifs modfs ludit Matura in Tioraeicarum pre- 
prefu. 

Hoc fi verum eft, ridiculus tui rami Ladei 
Thoracicivfus, quia -in partibus neceflariisjqua- 
lis eft^iftedudus ex tua relatione, non folet lu- 
dere Natura 5 n^m in vnico chylum dedifcentc 
debet efte reda/Via, nonambagiofa,^ Tales, lufus 
Naturae noir obferuamus in canalibus. VfcnaJ 
Ports, Caus, & Aortx, neque in lugularibus vc- 
nis, & carotidibus arterijs, neque intruncisaxik 
larium SC cruralium Vaforum. 



^ loanm lilotam njoluta, 7| 

Pag.p. Malta pollic€tur2’<#/'//§o//««^ OOttu- 
he ex ffiftorp fuis ^n^tomicis rariofi*- 
ius^breui^erctnturtM edendis. luucnis iftcA- 
natomicus fcx feptemve annorum , vult vidcri 
omnium Anatomicorumy?/V»it^/«»»^C^' exfe^ 
rienti/?imm , vt loquar in fupcrlatiuo gradu > 
quemcius ambitioefflagitat. In artibus, 
Gdletiffty duo funt praeccptorum genera jvnum 
eorum,quacperpetuamhabent vcritatemj altc- 
l*um, quae vt plurimum ita fe habcnt^ 8c tolcran- 
tur; quaerarb fiunr, ibi locum non habent. At 
hodic multi fibi placent in fcribcndis 8c obtru- 
dendisoblftuationibusratisjtanquam nouis ar* 
tium myftetijsi fed rara non funt artis. EiiTe/k* 
If as fcmpcr ifta ncglexit. Videp4g.a,6x, 

Pag. lo.Cum infiniftro latere mihi demon- 
ftrata fuifletVena Ladca Thoracica afeendens 
verfus3xillarcm,non ad earn pertingens, nSlui 
repudiate iftam Venam , fed conieduras meas 
diuinando > more Arufpicum, propofui, ^ua§ 
wntraxit'Bartbolintfs j eflentialia verba omit- 
tens, VC ridiculas redderet, quod poftca demon* 
Arabo. 

ObijcicRiolano, 'Dehehat neg*re chylam ift 
^orde trdn/mutdri j fiyaluit xntiquftm 
munus ftrtum tedium conferuare. Ita fcriplic 
7 (ioUnus ; Fotfan ifte chylus trunco Vense Cauas 
iuxta axillares infunditur, vt fanguinis portioex 
permixtione chyli crafsiorfadahaercatCordi, 8 i 
inftaefermenti inferuiatad claborationcm nout 
fanguinis atteciofi, taldque (anguis crafsior in* 
ttulus Cordis foueolis& fcrobiculis, Scfub co- 
lijiraais cacaeis aliquantifpei rcraanerc poteft. 



7i? Duhia Anaiomka Bartholini, 

Agnofcc, TatthoLi7te, tuam fuppofitioncm i 
fine impofturam. Aliud eft diccce totum chylum 
dcduci, aliu^actionera, inftar feementi, ad ela- 
bocationcm^anguinis artcriofi fadi ex Venofo 
Hepatico. 

Addit t JtJte puhlico detr 'mento ehylut 
crudttsptngmni eoEio permi^cetury ntji iUe idem 
in Cordeproximo Ladco ' 

fucco chylofonutriridixifti, i» Tii^oria 
tomicity de 'Penis Lafteis. 

Pag. n.Quid hoc fignificat? Chylusper axil- 
lares Cordi infupts ad Hepar non peruenitytii/t 
finitd circulattone. Tunc non eft an^ius chy¬ 
lus, quando redic fanguis Venae Ports ad He- 
par per eirculationera Hatueitnani. 

Pag.ead. Zam dicat mihi ingeniofxs y eur di- 
Jlrihutionis temporefan^ttis indigeat remord^'^el 
eraj^ionsfuhjiantia mixtura.Ta ignoras circus 
lationisleges 8c regulas. Diftcibutio fanguinis fit 
per arteriasadnutritionem corporis, ex dodtina 
qiietn cu feqUeris. Inartctiis non con- 
tinetUE ifta chyli portio, fed intra V enas iuxta di- 
remptum trunci Caus.in axillaribus, Sc infra 
ttuncUm Gaus inferioris iuxta criirales. ideb'que 
ratiocinatio vel conicdura?^/Wrf«/non eft ine- 
pta, ibi crafsiorem fubftantiam continexi ex chy- 
lo hue delato, vt fanguis crafsioreuadat in truri- 
co Caus,necparicclcEitateafcendat ad Cor,vc 
cxpulfus fuir a Cordc , per redum tramiwm 
trunci Aortae tam afeendentis , quam defeen- 
dentis. . 

Pag. 12. Meas conieduras iquatuor producif, 
quarum quafdam fuftineo probabiles^ ft chyli 



2Toanne!Riolanorcfolufa. 77 
portiotraducaturpct Vcnas Ladcas Thoracicas 
&Mefentencas in Cause mmcum. 

Pag. I?. Fibras fanguinisex portione chylitc- 
nuiotisCauaeinfufipotius formariquam inHe- 
patcFufpicatur5^/o/rf»«j. Mirortanto t^nato- 
tnicohtnc excidijje, CredisLymphaticum efle er- 
rofem,tibi paucis demonftrabo meam opinio- 
nem tua longe meliorem. 

In Venti‘iculoexalirnentis,quamuis difsimi^ 
libus,non poflTuntcx chylogenerari fibrac, quia 
crafsitiQS chyli ineiuscolatura dum cruditur in 
Venas MefaraicaSjpeccarnesfpongiofas > fcccr-» 
nitut Si rctinetur,abitquG in faeces :tenuiot chy- 
lus ad Hepac delatus, iblque denub defaecatus 
crafsitic fua^quae eft faex fanguinis, ad fplcnem 
ablcgaiunfanguis fic depuratuscx Hcpate in Ca- 
uam tiansfcttur, vbi fibrofum fanguinem na- 
iStus j ei permifcetur > augetque iftum fibratum 
cumulum,qui nihil eft aliud,quam craffa ma- 
taiafanguinis intraVcnas,vtapparct infangni- 
ne-edu(fto Sc manibus contre<ftato;quod extrahi- 
tur,in aqua albicat, Sc decerptatn lanamrcfert: 
fifibrofusfuentchylus,quomodo perueniet ad 
axillarespervnlcum, cumque tcn>iem tubulum 
La£teum,inteidumambagiofum, Sc adipe cir- 
cumfufoconftridum J 

^z^.^.'J^tolanus yirgetad^ Cortuhulos muos 
L<*lJ^eos def erre chylum, ejp tmf>o/sibile^ frofter 
diftantiam Cordis relhitimre ik receftacuioi (y* 
refiexoabaxilUrihus ad Cots Qondotianda hae 
nAnatomico futnmo dubitatiOi ex nondum accu- 
tateVtfis La^ets Tboradcu oru , quodfd^iu- 
rum in fofierum confidimus ^Ji ad glares annos 



7 ^ DuUa Anatomka Banholini^ 

cUram iUiusfene^fatemy yt youemua^ferdu-Kitl 
ritT>eus, 

Gratiasago V. Tarthdinoy^io ifto benigno 
voto,ei confimilc exopto, & a Deo ex anitno 
prccoi' .'Doleo ,quod mortde domictlium agre cif-^ 
Cumferty Uborib$fS quidem^ejjum^ cotiftllumque 
in publtca commoday d tuttene exantUtu y 
yix inutdentiummor/tbus amplius/uperjiesy'm 
Epiftola Liminari/Afrf’ ^natomia refbrmatXi, 

Sincere & cordate dabotibi confiliumde re* 
cuperandavaletudine, Se ad fcnedlutem produ>. 
*cenda SZ conferuanda I Modcrationem adferas 
intuisftudijs ,SC prsefertira Anatbmicis*quai la- 
botiofa funt,accutai^ dilTecando cadauera Hu¬ 
mana, & corpora viuetitium animalium. Inter- 
dura teter halitus inde exfpirat valde noxius 1 
excmplum babes Mart^uarto Slegetioy iMedi- 
CO c>* t^iiittomico eruditifsimo , cuius mortem 
prjcmaturam lugeo, 

Immodim breuii efl atnSy rar4feneE^uSi 

^iid^uid nmeSyCuf'txs nonplacutjp nimfs. 

Modumimponetuazphiiautix 6c ambitioni : 
In aetate tua iuuenili vis reformare Medicinam Sz 
Anatomen, deftruendoartis fundamenra: com- 
paratibi fenile indicium, & expeda donee tui 
frudus maturuerinr, xtac ejlfapientt^ cond'mem 
tum\ ficeuitabis inuidentium morfus, 6c fecurus 
viues» fipupdurxiftx telxdunt; hxc fi feceris, 
fperofore, vt pacato animo fi legcris iudicium 
nouum T^ioUniyde F'enrs LaBeU Mefentericis 
^Thoradetiy cum prxeedentibusconieduris, 
aduerfus Ttc^uetumy t^nimaduerfiones ttd 

tUitOpenc t/ijf«#</«»/»/«,tuisopinionibus renun- 

tiabis> 



'kToanm Kiolam refoluU. 79 

tiabis, &: Iccur reftitucs in antiquam pofleffio- 
nerrt fui officij : fed vereor ne mihi expcobreSi 
cum iniurijs * quod alter fecit apud 

tium. 

-- *Polme occidijiis kmici , 

Honfiruaft^.^ aif, cat fieextorta ^ 

Et dem^tftsper yi/» mentis gratij?imus errsfl 
•Adpenfumrsdeo. Vidit 'BarthoLinas chjLattt 
axdUr'tbus Cordi infUndi : infaait ThordcU 
cxs Ea^eas^ diltum faiiamt in tumorem ele* 

nabatar axillaris , (or re/picity ipfum^ut. 
((orfiatibsis Ct* liqaoreperfflalam immi^fo ta^ 
tkidam. Non difficeot te id vidilTe, 6c admitto 
LaCl'eam Venam vnicam, non duas: Cur inplu- 
rah norainas Ladeam Venam finiftrani, qum 
folamrepcrifthnon duas, vt ‘Pce^aetas'iLzdici 
ad axillarsm pertingence exfuffliuj potuic flatus 
adCorperuenirc,fcd quaeftio eft dc fluxu chyli 
continuoadCor. Nefcishunc tubulum Thora- 
cicum notumfuiffe /^<f/Sr//o,quemadmpdum fuic 
gUndala magaa M^fenter^ cum diflnbutione. 
Edfortm Mefhntericorumy e& modoy ^ao d tc O'* 
Tecqoeto dsfcrihantur. Sic ille, lib. 3. cap. 7. 
Mlbi perfuadeo quamuis id nunquam yiderim, 
inter dam dJlniflro Caux caudicis latere y ybi ia.. 
gulameontingity Venam depromi,qua fecundum 
finiftrum yertebrarum latas decliuis duEa , JinU 
0 ris cofiisramosofferatyatque huiu/modi Venx 
ortam j non tantum d iagulo primdm p0jj~e ^eriy 
fid pauU inferitiSy etiamagpusattefiatur,inqu 9 
tale aliqmd(emel obfiruaui. 

Credo candem efTc Venain > quae notatur d 
T^ndeleth y prxSpantifiimQ Medico KV 

.. E 




So JDuhtd Anatomica Banholim^ 

tomko MonJ^elienpi caf. 7. lih, i. de MorhUy qut 
docebat Anatomica tempore Ve- 

f<tlius*Patauij demonftrabat Anatomen. Sic ait 
y^oftde/etiuif.lnteunodM'iCquc Colli conuulfio- 
nibus, vr 8c in epilepfia j /cMte frodefl Venam 
non omnihuscognitami qua inprim^ dorp 'verte¬ 
bra conjpicitur elata : ( vbi eft infertio Ladea: 
Thoracica:) & perfummum "vertehrarum pime 
y/que ad osjacrum deorfumperreptat)<&fau- 
Ihfitpraprimam dorjt "vertebram in fpmam 'octu- 
///«AMendum extat in vltimis verbis, quia pro 
( Paulo fupra) legendum (Paulo infra) & in 
fpinam fubiens, id eft fupra fpinara fubiens. Indc 
cognofces fupra humerum finiftrum cucurbitu- 
lascriacntas affigi falutaiiter ,& fccundum lon- 
gitudincm doru finiftri iuxta fpinam , ratione 
iftius tubuli fanguinei interdum Ladei, qui cor- 
poribns vertebrarum inftratus eft. 

Pag. 1^. Cur ex inferioribus breuiusiter non 
elegerit JSTatura ad tradu^ionem cbylt ad Cor, 
noSirumnoneJiinuepigarefcrHpuloJtiis, ita na¬ 
ture placait : Laffeai enim Vcftasper intejiino- 
vum gyr^s longius deduxiti cum breuiorem "viant 
ex Ventriculo yicino ad Ifepar^ Hit conderefuif- 
fit facile , Keruum Jexti parts recurrentem fle- 
xuojo itinere ad linguam reterft, 

Meliorem rationem aflignabo. Non potuic 
fcpararicraffior chylus a tcnuiore in tarn breui 
fpatio Ventriculi ad Hepar,per Venas Portjc 
Ventriculo conceftas ;per anfradus inteftinorum 
cbylum reuolui oportuic, vc fierct commode ifta 
fcccetio,pec innuracras Venas Ladleas fugentes 
tenuiotem chylum. Neruus fexti paris lecurrcns 



a ioanne Riolano refoluta. $i 
non eft canaliSi&recurritfurriim , vc inferatur 
inMufcuIosLaryngis, Hyoidis Capitis, qui 
oriunturafterno & qlauiculis', non inferitur in 
Hnguam,qu2e,duoshabet Netuos, vnumad gii- 
ftum, altcrum ad motura. 

Pag. 17. Conjideratd hifertione ^ 
Litlfearum Thoracicarum intteitit ‘BarthoUnfis 
yiam, qaain Vena fe0ione nonnunquam l^cJen 
locofrodijt^etiamm fanis^quod in fuella iJCaf- 
uienji ohferuamt. Non meminifti quod feripfe- 
ris pag. 1 j. Neqae ad extremOs artm ob '^aluu~ 
larum impedimentum , decurrentem cruom 
riuutn chylus defeendit ^ neque ad caput per iu^a~ 
lares afeendit^propter eafdem rationes, < 

Hoc fiverum eft ex doArina tuae cifculatio- 
nis,non potuit defccndcre chylus adVenam a- 
pertam btachij.Conccdamus fluxifle, potuit ec* 
iam flucreapetta iugulari externa, quae nullas ha- 
bet valuulas tCumquc tubulus ille Ladeus in- 
feraturin axillarem iuxta iugularem exteinam, 
camque tangac, vidiftine Neapoli dum iftam 
Venam multoties Aurelius Seuerrtnus, te pra:- 
fentc aperuir, vt recitas Libello de t^npna , 
fluentem exea chylura? Vacuaro fanguine potuit 
aliqua gutta chyli effluere non immixta fanguine 
Iftud experimentum manifefte refellit,excurfum 
tui chy li per axillares a d Cor. 
i Pag. 18. Quedji in Janu fluentem cum erwore 

cbylum ob/eruauit tAlnatomicus injAgms.^ Riola- 
! nusvidit faepius in vafeulis albicantem fuperfi- 
ciem fanguiniscoriCreti. Si chylus perueniat ad 
axillares, potuit portio fluerc cum fanguine, quae 
^ ftipcrnatai : an fit a chylo>vel a put redine fan- 



8 2/ TiuhU Anatomiu Bdnholinl 3 

guinis,a«uramoLbi & conditio febris id dcnd^ 
tabit, 

Pag. ead. Intec vfusprafticos ab ipfoinucntos 
fignatofquejValdelaudatvimreftauratiuamcutti 
medicamentisalimcntis cordialibus citiffimcad 
Cor perfcrri. Huic articiilo refponfum dcdi in 
Examine Ififi^ria tAitatomiu^ de Lafieis Ve¬ 
nts, pag. 12. 

Sed quia defendit Gutfartam , cxa- 

minabo cationes. Primb longa non eft via j quia 
exaef 9 pba^,cui La^tearum Thorackarum ra¬ 
mus implantatur circa Cordis regionent , Jlatim 
peraxiLlares ad Cor raf iantur rubtilia altmen- 
ta, cordiaLia , nec ambages Me[enter^ expe- 
Eant. Nequc T'ecquetus , nec tu, in EiEorta 
tyinatomica de Vents LaCfeis Tborackis, obfeC- 
uaftisramulutncEfophago implancari,ex quo ra- 
piuncur alimenta fubcilia 5 c cordialia per axilla* 
res ad Cor tranflata: fcmel dumtaxat vldifte fcri- 
pfifti,/^/. 8.& lufum Naturae puras. Libentet 
fcirem,quomodofiat ifteraptusfiue attracftatio, 
an ab axilkri ? an a eorde ? quod nullam habet 
communionetn cum iftotubulo. Dcinde fubti- 
lia alimenta fine tranfitu per mteftina Sc rccepta- 
culum ad Cor feruntur inalterata > nec pracpa- 
rata. 

Iftc ramus ocfophago infertus nouum eft in- 
uentum 'Bartholini , ignotum Tec^ueto Sz alijs 
Anatomicis Ladlcis, de quo nullam mentionera 
fecit in ifijiarta t^natomica,de Venis LaCleis, 
Figtrientumeft Bartholihi , vc haberct vias no- 
uas, 6c faeilius rcfponderet T^ioUni obiedio-; 
nibus, 


aloame'Riolanofefohta. tj 
feqiiunturobicdiones dependent ex do- 
^rina circulationis Ifttrtteiana , quae admittic 
circulationem in ventre inferiore : T^oUnus^ 
nullam fieri demonftrauitfirmis, inexpugna- 
bilibusrationibus,aducrfus Ifarueumo^ Sle- 
gelium. 

Pag. 20. t quidquam ddlecurfer La^ieas 

Mefaratcas dkere awflius, ertthefco , t^uia cla- 
rites nohis yelut ex trifode nuper nobis loquutd 
eJiOd'Atura ex reuelatione Vxforum L^mphd^ 
ticerum. 

Ergo ‘Bartholinus eft Naturae Amafiusj inftar 
Endimionis Lunet’, quae eum introduxit in fua 
penetralia, &alijsoecultos Thefauros fuos pa- 
tefecit,quam gloriofus 'Bartholinus^ quiab ipfa 
Naturaedo(ftus& inftruiftus fuit. 

Pag 21- Reprehendit 7 (io/anam,quod dixe- 
tir, cotdialium vim e Ventriculoin Lienem mo- 
mento deduct ,, per Venas & Arterias vtrique 
communes, inde fluere per artcriam Licnalem 
fecundum longitudinem tranfuerfalem Diaphra- 
gmatis, in AorramiuxtaCor, Aliam viam indi- 
cauit i^/W<#««j.Ventricnli)srangic centrum Dia- 
phragmaiis, Ventriculi orificium fuperius intra 
Thoraccm fiibditum eft Cordi. Cum igyur no- 
ftrumcorpusfitperfpirabile, cordialia fpirituo- 
fa Sc calida momenro pofTunt communicari 
Cordi, fi non tota fubftantia, faltem qualitate 
fua, trans membrenam Ventriculi Sc Diaphrag- 
maris. Sc per orificium fuperius, ifta qualitas po- 
teft cxfpirarCjVclexhalare. 

Pag. 12. In tua yindteme re/brmdtd negafti 
confenfum & fympathum colli cum Mefemcj 
■ Kiij 



«4 Duhta Anatomka Bdrthdiini, 

liOj nunc adraittis j c^ fateris chylum foeculeiu 
turn ex iMefinterio non re^e di/popto , "vitid^ue 
Ventriculi^poJJi'^kinaiglandulat innxillts in- 
ficere. 

Pag. 24, Hoc capite quarto, profitetuc fe cau- 
fatn Tecqueti tueri, & obiedionibus 'J^oUnit 
quibus repudiauit chyli tradudionem ad Cor, 
refpondere. Non repetam raeas rationcs, fed re- 
fponfionesdunitaxat examinabo, quo liber ifte 
nii t ex cu fus cu m m ea d i fp u n d ione. 

I. Cor admittitirapurum chylum 8 c refundit 
pulmonibus. Rcfpondet !Per Lnciea^ tenuiJSi- 
ina4 yeceptaculumyTioractcas,mt/ltum ex/ugitur 
inutilis chyli. Peto quo abit, quaenam partes 
cmulgent & excipiunt ? , 

1. Impuritates bilis cxcrementitia; in chylo 
ficcxcufar. 'Bilis in chylo eSi accuratefitnguini 
fermixtayatque Qor ^pulmozjes fattguine ca- 
lidiori dehem nutririyji quod remattjk impurum 
in pulmonibus ^ in capite , tanejuam priuata 
excretnenta expurgantur. Nonne vtiliuis erat 
pulmonibus & capiti, puro Sc dcfecato fanguine 
nutriri^ Nonne excurfus ille excrcmentorum, bis 
tkvcin dierepetitus, provarijspaftibus, poteft 
Cor, pulmones Sc caput inquinareSc laedcre \ Tti 
praeterca cum chylo adiungis tuam Lympham, 
excrementumtertia: codionis poft nutritionem 
fadam, refluens cum chylo per Ladeas Thoraci- 
cas ad Cor, Sc per Venas,cum fcnguine vndiqua- 
que , Sc rcdiens ad Gotjprorefrigeratione iftius 
partis. 

^. Si bilis excrementitia ah BTepateper meatus 
mhilidochos delapfa 'ininteSlina exyeteri opinio- 



k loame Riolano refoluta. 

9te fefmifcetur chylo del^to ad IfefafiCur non. 
ferLa^eas Venas Thorackas, per mixta dedu- 
cetur'i Refpondet 7 (jolanus. Ifta bilis a fanguinc 
fecernitur in Hepatepriufquam fanguis defera- 
tur ad Cor per Venas j atque ita puriflimus fan¬ 
guis Cordididitur,bile cxcremcntitia fpoliatus, 
quam recinec chylus per Thoracicam Ladeam 
dedudlus. 

4. Quartam obieiftioneranon intelligit,nec 
appofite eirefpondet. Trauus dr imptirus thy- 
luspotefi ah jA'epate emalgeri , in fanguinem 
qualemcumq^ue "verityfeparatis fordihus. At ta¬ 
bs chylus per Ladteas ad Cor delatus noccbic 
Cordi, pulmonibuSjtotique Venofogeneri. Re- 
fponder. O^on yideo quidgrauius ex ifio fucco 
crajfopatipojfet Cor, magis quam Ifepar zprima 
enimjuccus quicumque facilius ad Cor per La~ 
f^eae Thorackas ampliores decurrit , quam per 
exiles LaCheasputatitias ad Ifepar. 

Tu nunc Venas Thorackas amplas depingis, 
quas alibi tenues clTe dixifti: duas aflignas , cum 
tant^im vnicam inueneris : tu credis in veteri 
opinione exiles Ladteas { quae tamen funt innu- 
merae ) non pofTe facilius traducere chylum, 
quam vnicam Venam tadteam. Tu ignoras di- 
fpofitionem Venarum Mcfaraicarum , ex deferi- 
pcione Vefali^ : vbi truncus Mefentericus per- 
uenitad glandulam magnam in Venas innumc- 
ras finditur & difpergitur,qux tendunt ad in- 
teftina, indereuehunt chylum ad iftam glandu¬ 
lam magnam fiuercceptaculum, ex quo truncus 
Mefentericus ad Hepar reuehit chylum, qui in 
ebtrunco incipic rubefeere, proptcre^U€ pro- 


Zindiomka BdHhollnl j 
greflitsLadlcus ad Hepat non poteft obferuarli 
led inflate ifto trunco Mefenterio omnes ift?c 
propagincs diftenduntur. 

Pag. x6.^ieUtws fitie (/amtw thylum ad 
admittitfavyytinis trafitie temferanda , O* 
fermentatione. Falfom, nuniquam dixit pro fan- 
guiniscraflStictemperanda, fed portioncra re- 
perepofle pro fermentatione cbylus afeendat 

adaxillares. 

Pag. 27. 5. E refultfordium^fi chylutn 
toft/^t/rcarunt, l>uc tra)rfire,yt calere Cordis C?' 
perfetuo motn concoquantuTy agitentur^ edo^ 
vtetiittr. Iftiscordialibiisrecreatut Cor,opinio- 
neBartholini, cuius tamenhabendam efle ratio- 
nem monet, dum mal^ fe habet corpus >ne hu- 
motum vitioinquinctur. 

Pag. eadem. <3. Incontorfionc fpins poflunt 
iftac Venae Ladlcae cfFringij quae font inftratae ver- 
tebris&contciflsplcura.Refpondct : S'mgulari 
JSTatura frouidentia ita funt diffofita La^ea^ 
yt cedere fo^intyiolentis motthus ,fcut ocfofha- 
guSt arteria magm^ ^uam comitantuTi ijfdetn dif- 
^tu It at thus ejtfojita. 

Non eft par ratio, quia oefopbagus eft corpus 
carnofum , quod diftenfionem pati poteft fine 
ruptura :arteriamagnadarifliina eft,& ratione 
Cordis furpenfi.ctiain fublimiscxtat,necincura- 
bir vertebris, nifi infra Diaphragma; ipfam non 
comitatuf intraThoracem tuus tubulus La<ftcus 
folitarius. Nedicas ampHus in plurali tubulos, 
jnififatcariste deceptumfuiftc in Hiftoria Ana- 
tomica de Vems %a0eis. Itaque Vena Ladlca 
jenuis inftrata fpinas > & tedta pleura; vela- 



a JodYiYie Rioldflo Yefolutk, %y 

fnento, poteft in contotfione fpinae effringi. 

O(flauaobie6tionullius eftmornenti,ref a me 
prolata,tii ipfam excogirafti,vttuam inconftan- 
xnvci in Vents LaEitis Ihorac'tcis cxcufares, in- 
trodudis ruis Vnjis Lytnfhnticis^ qux aquam ex 
Hepare referentia ad receptaculum 3 te coegc- 
runrmutaie fcntentianijvrreceptaculum folum 
pro loco communi agnorceres,& Lymphatka 
tua infra Diaphragma vefcrrenc aquam ad rece¬ 
ptaculum, inde ad tubulumLadeum. 

Nona obiedio 7 (ieUni, Si contingat totum 
Mcfentcrium feirrhofum fieri, iftha’c anadofis 
chyli critintercepta, &moriendum; fed in ifta 
calamitatelecur,Lien,habentVenas in Ventri- 
culum produdaSs qua- exfugunt chylum. Cum 
yideret "BdrehoUnus vrgeri ab ifta obiedione, 
cx ^P-^rrfOjadmirabilem hiftoriam refertdeftea- 
tomate prxgrandi, occupantc totum Mcfentc¬ 
rium perodo annos,fenfim accreuit, 3 tque ifta 
mulierfexagenariafuas fundiones animales,vi- 
tales & naturales habebat integras, & duobus 
tantum menfibus decubuit ledo affixa ; Hepar 
erat feirrhofum cum abfceftu, Lien putrefadus. 
Mal^ recitas bancHiftoriam. Nam extat lib.-j, 
deTumorihus^cap. z'.& odauo anno tumore 
Abdominis vexatam fuiftemale refers Q^ric 
ille. “Vicat miht ^ui V;> eji^ qua 'tia chylus ex 
yentriculo ad or^anum fangttifieationis fuerit 
ferduEEus^ aut quotnodoperoEEo annorum decur- 
fum laps omnibus in ^bdomine nutriri potue^ 
rit jptbella: res expeditiorerit exduElibus La- 
Ele'is , quamquam receptaculum fuerit corru- 
ptunty chylus Jubtilior ex oefopbago^ (Vnjfumptd 


Duhia AnatomicaBartholini^ 
liquid* , fer ramulum LaSteum ex Thordcieis 
deriudtunt ^ axilldti infanduntur^ Jicqne infe- 
riorihus Lalfeis interceptis yiu fufimeri potefi, 

Ineptiffima ha:c refponfio, 5 c videris cxcogi- 
talTe iftum ranculiim crfophago diftributum, an- 
teatibiindidura & ignoramra,vt poffes refpon- 
dere huic difHcillimje obieAioni, quae deftruic 
tuum tubulum Ladeum Thoracicum* Redius 
dixifles, quamdiu intcgtas habuii fundioncs ani- 
malc5j vitales, & naturalcs, leciir Licnem pcc 
Venas Ventriculoinfertas fuxifTc & rapuiffs te- 
nuiorcmchyliportioncmjvcin fanguincni mu- 
tarct,atque per ramosabHepateintruncum Ca¬ 
use infertos fanguinetn dedituna fuiffc, 8 c pet 
Portae ramosalijs partibusAortacSc Cauac trun- 
ci, quia funt extra capacitatera Peritonaei locati, 
fupradorfumduplicatoPeritonaeo inclufi, libe¬ 
rum habuere fuum commeatum; At quando in- 
cepitlanguerclfabella, &IeGur deprauari, tunc 
^ccubuitduobus menfibusanteobitum,fi;C fen- 
fim Iccorc & Liene putrefeentibus occubuir. 

Pag. 51. Inuentor tubulitadei^Ptff^se/Aifjqui 
plufquam centum canes diffecuit, ad inueftiga- 
tioncm iftius canafis Ladei Thoracici, fatetur 
tmortuo duirndli di^drere P’erid^ Ldfl^eds Me- 
fenterkds (fr Ipfds Tkordcicds. Tu contrarium fu- 
cdnihusreperifipo^yO^odi fieri poteftj 
quia Vafa Mefenterica funt cuidcntiora, tefte 
J^efdliOiQ^\vci in hominc, cuius pinguedo im- 
pedit opetationetn, & in Mefcnterio Sc in Tho- 
xace obefo. Ergo non funt vifibilcs in homine. 

Pag. cad. Duxvenulacab ifta lacuna deriuata; 
ncqucunc arquiparari omnibus Vcnis Chylifceris 


a loame Riolano refoluta. 8 9 
ad derationem chyli in axillares & Coir. Refpon- 
dct 'Bartholinui :(i refie am^litudimm uofira- 
rum Thor(tcic4ruf^imetUmur^pttis funt cap aces 
fro deferendo chylo , ex J^enis chyliferis yalde 
exiLthus^qmafucceJSiuafitfeu traftie chyli feu 
fulfoy yitde Cordi fufficiens materia fuffedtta- 
tur ad fa 7 tgutnis generauo 7 tem 3 nec moram its 
Corde requiriti quiafuhitaft mutatio CT^ehris air- 
euiatio 7 iihus ferficieTtda. 

Valdemirornunc Bartholhtum Xv^^viz am- 
plitudinem duarum Vetiarum La^earuTtt Tho^ 
racicarum 3 quum in Idiftoria t^ 77 at 07 nka de 
Vettis La^eiSyVmczm depinxerit & defcripfe* 
tit, adueifus Tecqueti obfetuationem ; atque 
mitiohuius Zi^^//f,vnicam tan turn vidit inmu- 
lieceafedifTc^taimentionem facit tradionisfi¬ 
ne pulfionis chyli, nec aquofiatifta tiadio,fiue 
pulfio cxpofuit, idque tacite ptatetmifit 3 quum 
debuiflct explicate,non meehanicis inftcumen- 
tis, vt Teequetusi fed veram caufam affignare* 
nempc partes vel pelkntes chylum, vel attra- 
hentes, quia Cor diredc non poteft attrahere, la¬ 
cuna Mefenterij non poteft expellcre,ergo iVJ#- 
turaprouideTttid idgerfeitur3ad quam co7fa- 
git BarthoiiTius3 quum rationem nequir red-' 
dere. 

Chylus in Corde vnica & ccleri tranfitionc 
non claboratur, fed crebris circulationibus, er¬ 
go crudus & incodus partibus ram fuperis,quam 
inferistraditur jqualis haec nurritio cerebri to- 
tiiifque Corporis! 

Duodccima obiedio. Si in Ladeis dorfalibus 
eontingatvtramquc obfl:rui, adura eft dc vicaj. 



$ o DuUa Anatomca SdnloUnl, 

tiefcdu chyli ad Cor affluentis, & quo modd 
meatus ifti referari poffunt, fi vis liquidi medica- 
mentinon poflic eo afTurgete; Refpondet S?**#*- 
tholinus,communes La list pari incommodo one^ 
ranturAifficilior in dorfaUhus ohJtruLlio^oh Cor^ 
disyiciniam L^mpham dduentem. Chylus 
craffiflimus vel impuriffimus'poteft obftrucrc 
tubulum Ladteum Thoracicum, iftam obftru- 
dionem Cor non potefl: difcutere, quia longe 
diffitura, intotoexcurfuLaftei tubuii,Lympha 
tuanonpoteft diluerc,quia nuliamhabetimpul- 
fionem fupernc. Refpondes. 

Jnydi^ magnitudine fUo tamditf/itcco yiSiit 4 m 
lit Cor, corp&(que cochlea infiar, donee feu robo- 
renatura, feu commodismedicamentis enere le- 
uentur. Vafiula ilia LaPhea non hahent carnes 
mnfculofas acctihentes, qtiibusfoueantur,per ia- 
crementum caleris. Medicamenta per Venas iftas 
exiles afcendcre nequeunt, agunt per irriratio- 
nem, cxcretio, fiue expulfio fieri debet a parte, 
quae excipit humorem. Videant Medici exerci- 
tati, 5 c in attis operibus frequenter confirmati, 
quomodo idabfdlui queat. 

Pag. 33. Negar 5 ^/o/^»»j,vinum 8 c aquas mi- 
nenlcs per has Venas deduci, quia per Cor 5 c 
pulmones tranfitura vim vifeeribus inferrent: 
Hanc viam indicauit Vir docfiiffimus, Lferm. 
Conngiue, requutuscft!?’^e^«^/»j’, "Bartholinus 
aliam femitam oftendit. tArterifs emulgentihus 
eoniunPlA /unt I a pPe a pro aim d per renes ytd, 
yinum liberalius hnuflum, thermales a^ttas 
tltminani. Attamen, pag. 57. notst calidamfri- 
pdUm^ue largius fumptamper Ihoracicat cele- 


2 loaniie Riolano refolutd. $ i 

fher & bremfS'imi feruett 'ire ad Cor, 

Alij Anatomici veniseraulgentibus vniri Ve- 
nasLadeasdicunt. ‘BarthoUnus voluit cumar-* 
terijsemiilgentibusiftamvnioncm fieri, vt inue- 
niac viam commodiorem feruata circulationci 
Scd cum vinum &: aqu2 thermalcs non pofline 
eb peruenire pet intcftina, cur non deciirrunc 
potiusadanum \ Quid iftas aquas minerales, SC 
vinum largius hauftum cogit ireinVenas La- 
deasjlmpulforcm velattradorem nondum de* 
clarafti. 

NunGcap.4. Sc vltimo pro conclufione 
florat m'feriam dCe^atis , exe^uiat elim d 
^ecfueto imqmh intentatas , ^niftrum tanti 
yj/cem fatnm madidu oculis intuetur^ necpotefi 
eifuccurrere contra yeritatem. OCon duhitat 
plures Anatomieos illiHsdcfenJtoninunc renun^ 
dataros : ifUs annumerat 7 (jolanum , ^ui ytjt$ 
Lymphaticis cauptm Hepatisftt deprturus. 

Si tibi confentirera 6c fufFragarer,in hac jcta- 
te fenili repuerafcerem, ^uia pueri , ex Ifippa- 
crate ^ Cor Ifeparyocani. Qi^m fubdolus es, 
proditor Sc verfipcllis vecerator, miferias Hepa- 
tisdeploras, 5 cci dedecus iftud procurafti, in- 
trodudis tuis F'en/if Lympbaticis, Obijciet tibi 
id a te inconfiderat^ fadum : adfpice eius fub- 
ftantiamrubicundamforis 5 cintus, a Licne di- 
ucrfam, quia fanguincra elaborat ad nutritionem 
corporis, Lien diuerficolor^aecem fanguinis at- 
ttahit, &: immutat ad alios vfus. 

Si deftinatum effet Hcpat bili fccerncndae SC 
coUigcnd3e,rationefellis lutci,deberccconfiraili 
Solore tingijVt Ycficiila fGUca,aeccius caro 



f % JDuhU Anatomlca BanhoUnt^ 

ret fuauitervcfca,quia biliofa, Lienis caco noti 
cfitaturvtHepar. Quo fine duplex cholidochus 
meatus in Hepate, fi bills debet afleruari infol- 
liculo ? Dices fotfan: ad expurgationem fordium 
Hepatis maior meatus cholidochus ei concefrus> 
cur Lien fordibus abundans non habuit taiem 
canalem expurgatori.um ? An qtiia cum fangui- 
neperVenasad Cor deferuntur? Cur nonfimi- 
liter fordesexHepatecum fanguine Ports tran- 
feeunte, recurruntad Cor ? 

Hepatis magnitudo , eiufquc incrementunt 
naturale paftis ficubus, dcraonftrat non efie fer- 
uilc membrum, fed principale vifeus j quippe 
truncusVens Ports sqiuliseft ttunco Caus in. 
ferioris, intra & extra Hepar duplo patentior, 8c 
amplior trunco arteris Cocliacs, etiam addita 
Mefenterica arteria. 

At fifanguisarterix Coeliacx cuius portioira- 
pcnditur& abfumitur in nutritionem omnium 
partium alainxrcgionis, exdoS^yina circulation 
nis Ifameianx, refluerec ad truncum Venx 
Ports, deberec ifte truncus efle minor arteria 
Cocliaca, cum ipfa Mefenterica. Quo fine fihde- 
recur in radices innumeras per totam fubftan* 
tiam Hepatis difpcrfasj fi truncus Ports deftina- 
tus effet ad reuchendum dumtaxat fanguinem 
per medium Hepar in truncum Caux •, Natura 
ceflante officio fanguificationis,truncum Por¬ 
ts iunxiffet duabus^enis,qux fanguinem flue 
exchyloconfedum inHepate,fiue remeantem 
an Cor,traducunt in truncum Caux. 

Si in hominenon fanguificat Hepar, in alijs 
animalibus Hepar codem officio priuabiiur, ic 



^ loanne Riolano nfoktd. 95 

cxfugendam deftinatum eric: At mul- 
ta aniraalia carent fellcj & iftum folliculum ha- 
bent valderemotum a Ieco£e,nec ei vllo modo 
communicantemi vt tArifioteles dcmonftrauit, 
& poft eum Plinius lib. lu JPCifi. Natnr. 

Bilis quae cum chylo per tubulum Laitcum 
defcrtur adCor,inde per arterias quoqubver- 
fum dedudta expargatur in renibut per emul- 
gentesy inalu oper (IxlUcam , fcripjifti , Ergo 
nullabilis ad Hepar refluere poteft, aut exigua 
quae in fanguine Venae Portae continetur ad He¬ 
par refluo. 

Sivnquam Warthelinus^zzt^iwi fiait^id in- 
^\cvx\x.inhoccapitepoftremo y pro coronide fuae 
Lympbatka dodrinac. Intcndic demonilrare, 
propter xdemptutn Ifepxti/knguific<*tio»is mu’- 
nuSy non ejje immutandam medendi methodum, 
Abfurda 3c ridicula eft hacc propofico quia falfis 
hypothcfibus innixa, ac proinde explodenda. 
tydnti^uos non morantury i^^Jiab orco reuocati 
^hentrU nofir is ^Anatomieis inducerentur y in 
xlium terrnrum erbem fe crederent delatesyplu- 
rimfiueyifis cireulatione tfaruxiyLaifeis tA- 
felli, Teequetiy Lymphaticis ‘Bartholini , du- 
iia Virfungiano , multtfque TlioUni obferuatto- 
Hibnsi damnarentfua, abrogatarum obferua- 
tionam y/olumen nobis relinquerent y antequatn 
fiygias redtrent ad "^ndas. 

Mihividerisimitari arrogantiam 3c infolcn- 
tiam *ParacelfifC^mizOdizhxt fe abinferis reuo- 
caffe LfipocratemyGalenumyAuicennamy^L alios 
antiquioresMedicos,quibus cum ad Portas inferi 
diiputauit deraonftrauitquG eoruna Medicinain 



94 DuhUAmtomlcaBanhotmi j 

effe fallaccm ac pecniclofam, quod confciTi furit* 
atque ^Medicinam laudarunt & appro-* 
barunc. N on video is Anatomicis lupca 
telem', Tfifpocratemi^ Gttlenum^T^centioreSt 
B'e/alium,Ballopt(im^u<\wzA\o%y nouas partes 
adbuc abfcondicas inueniire,ncc aliud cerebrum, 
alios oculos, aliud Cor, alios pulmoncs, noumn 
Hepar, nouiimqucLicnem, alia membra genii 
talia deprehcndiirejpartcsfiquidem omnescor¬ 
poris humani compoficiores, Sc integrantes ab 
Ifippocratey Galeno fuerc ani- 

maduerfaejScpriraiirn ab ijsdefcript3c:redpoftc- 
riores Anatomici quafdam particulas in cerebri 
ftru£luraveteribus indidas 8c ignotas obferua- 
runt,alias inPulmonum,Cordis, Hepatis,Re* 
num jpartiumquc gcnitalium fabrica, animad-* 
ucrterunt:itadecsccris partibus corporis com* 
pofltisfenticndumjin quibus recentiores Ana¬ 
tomici nouaquaidam nocarunt,autpraue fcripca 
emendarunt* 

Circulatio fanguinis prout dcfcripta eft 
««■«>, non eft adraitcenda,eam correxic T^joUnuSi 
&c vfum cirCulationis ad motus Cordis concinui 
conferuationcm neccftarium, quern ignorauit 
Ifameus demonftrauit. Ladearura Mefenteri^ 
carum 6c Thoracicarum vfus, idem ‘J^olana^ 
redius declarauit : dudus Virfungiani vfum 
primus expofuit 7(ioU»us , tefte "S^rtholmo, 
Lymphatica Vafa cum fuis capfulis 

attabiliariis 7(JeUnas reijcienda demonftrauit. 

T u hxc minutula mirabilia putas, qua: 7(joU- 
nas non putat cCTe magni momcntij Circulate 
^amtarm ledecepicin hac probatione, quam 
inftituU 



^ToanneRiolanorefokta. 

inftituis,»o» iminutariyeterem Medicinsniiin- 
trodn^is yenis LymphAticUiiy deRruHo Tde^ 

•, (Dmncstuzrationcs dependent ex 
iftacirculationejquum tamcn admittat Ifttrueni^ 
chylum perVenam Pertam dcduci adHepar, SC 
floccifaciatVena^LadteasMefcmericas .‘Tu ne- 
gaschylum ad Hepardefcrri,quoniam tuae Ye¬ 
ns Lymphatics, chi!lerics Si fidiitis difUiadem: 
id credere. 

In primis fuftinco, 8c pl'oba.ui contra 
ueum y nullam efle circulationem fanguinis in 
ventre infcriorCjinterVenamPortam Sc arteriara 
Cceliacani; Negarnusetiam fanguinem arterio- 
fum folumnuttire,fed venofura inferuirc,cum- 
que pofle defeendere per eafdera Vcnas,vfquc 
ad artus. Sanguincm tertis rcgionisnonrecur- 
rere adCer, nifi in fumma ncccflitate 6c defc- 
6tu fanguinis in maioribus canalibus Yens 
Cans Sc Aorts. Hsc tibi probanda funt, alio- 
quin falfas tuas hypothefes circuUtione IfAr- 

ttedna depromptas afleuerabo, quas deftruximee 
pores quidquam redi ftabilire dc propofita qus- 
ftionc, nifi veritatem lus cireulationis ma^iifc- 
ftedemonftraueris. Ac proinde conftantcr affir- 
mabo, contra tuas aflertioncs,5c conclufiones. 

1. Methodum antiquam receptarnque meden- 
di prorfus immutari,quod t^du^tius ,cx tuo iu- 
dicioVir doduscontendit, imo fetibit nouara 
fhyjiolopam AtholegUm Cf* TberapeuticAm 
ftabiliendam clTe, euerlo Hepatis officio, vt opus 
fit nouam Medicinam condere. 

2 . Caufas morbouum nouas, nouis ijs inuentis 
nullas certas Sc ycr^affignati pofle. 



5 ^ Duhia Anatomica. JBarthoUm, 

3 . Ab Hepatis obftrudionibus alijfquc afFc- 
^kibus non depcnderc vitia fanguinis, fi Hcpac 
non fanguificcc, quia bilis pauca & tenuis, qua 
fcgregatur in Hcpate,non poteftibiobftruitio- 
nespaterc. 

4 . Falfiflimum nihil fanguinis cx Hepate ad 
Mcfenterium deriuari, ej^circulationis princi- 
pijs,necvllumchyluma<flHepar perucnite, ex 
obfctuationibus Vafculorum viomva 
ticorum illufbrijs & incpnflimis. 

f. Vetcrum authoricatcm conftantem & fir- 
mam ptaeponcndam elte tuaecxperientijcxfallaci. 

6. Admitto quidem propter circulationcm 
fanguinis, prouc earn defcripfi,in morbotum cu- 
tationc interdura Cordis habendam cfle ratio- 
ncm, fi manifefte licfum apparear. Quapropter 
officium colligendi biletn ex fanguine Venae 
Portze tranfeuntepetHepar, ci affignatum flare 
non poteft, quia bilis perraixta chylo delate ad 
Cor,vbiin fanguincm arteriofum verfus eft^por- 
tio per Aortam afeendentem ad partes fupra 
Cor, nempe caput & artus fuperiorc defertur. 

Ifthxc bilis non poteft ex dodrina circulatio- 
nis, defeendere ad Hepat per Venas. Altera por- 
tio fanguinis per Aortam defeendentem excur- 
r?ns, partim pet emulgentes ad renes faceffit> 
partim perCoeliacam migrat in aluumjacpro- 
indeexigua portio fanguinis arteriofi cx Ccelia- 
ca arteria per Portam recurrit. Ergo nulla aut 
cxiguabiliscolligitur in Hepate :ac proindefal- 
fum iftud minifterium colligendi bilem Hcpati 
demandatum. 

Si T4rtbolinus mcas rationes aduerfus 



^ toanne i^iolaiiorefolitta. 97 

tMe/entericas ^ Tfooraciou , CO'ntrtt 

Lymph^tka Vafa diligentcr, ac pacato animo 
cxpendat, vcl retradabit fuas falfas opinioncsj 
aucdeiacepscautiorcrit in promulgandis nouis 
inuentis Anatom icisjVel expbdabit obitum 
iani^ vt pofliit dc rebus Anatomicis tarn verisi 
quara falhsj ncminc contradlcentc j triumpharci, 



MONITVM. 


LECTOREM. 


VVM eflcnt quatuor folia buius 
Editionis abfoluta , Accepi ab eru- 
ditiifirao 8c peritiflima Medico Col- 
Icga Amantiriimo 1>.Gmdone *PatinOi 
^uhia tAnatomicd tranfmiflCa ab Authore, 
cum Epiftola, qua rogar yt rep^onfum differdt 
^olanus ad VenasLalteoi^donevdfud te yide- 
irit Duhia noud i^natomka de Vents Latest , 
nuperrinte htcpromulgdtisi Mutant enim multa^ 
Honinnnfiantiaped quia alia fa a fit experientia. 
Eiue opufetdis Htodefle refpotidi:eaufam mutandi 
ntulta , prahuit nuperum quoddam meum in-- 
uentum Vaforum Lymphatieorum , quod y^o~ 
lani nomini inferipfi j quod tile in %Ana- 
tomkis Jit Veteranut , iSf* ad exatninandani 
ytritatem rigidifSimus. Vt*fa funt qua ex Jin- 
gulu partihue trferunt , Lympham pur am ad 
Cor , ^ iMeJenterium yt icon , ^ liber ipfc 
imprejfus monjlrat fCafnia 5 . t^iugufli 1655 . 

Q^oniam D* "BartholinM caufara Tecque- 



5 8 Monitum ad LeBorm. 

a •, nunc fuam (iSfc , introdudis fuis Vafti 
Lymphatku , &: eius 'I>ubU ^natomka. dire- 
«fte pugnanc aducrfus "J^iolanum • eius rationcs 
oppofitas Tecqueto rcfutareYoluit,eafquc mu- 
tilauit* vt fuo fcnfui accommodarct. Breucm 
illam Commcntationcm quam a. fcfquiasno 
fcripfi aduerfus Tecij^uetum , affuerc iftis 7>u~. 
hijs a me rcfolutis, non inutile &iniucundum, 
Lcdori iudicaui, vt plcniorem haberct<jt Fe- 
nk Lalfeu inftrudionem, nec rcpudio mcas 
primas conieduras de iftis Venis Ladeis, Si 
rscus fit afcenfus chyli ad^illarcs. 


93 



COMMENTATIO 

aducrfus nouum dc Vcnis 
Ladteis Commentum. 


ARA temporumfelicitas, innate- 
, ’^bifentire que yelu^ 
‘Iff* fentias dicere licet •, Id ni-» 
mis hodic licitum, ncque legibus 
vctitum in Religione, & Medicinaj 
tnagno Rcipublics dctritnento, dura nouis opi- 
nionibus, crroneis, ac pernici'ofis, qui’fque ad li¬ 
bitum indulget: prifca auorura noftrotum vcu 
Religiodeftruiturjatque Mcdieina vetus acvc- 
ra, tot fsculorum cxperientijs confirraata cor- 
rumpirur, nouis figmentis opinionum, & Venc- 
natispigmentis raedicamentorum, ad necandos 
Iiomines introdudis, 8c impune exhibitis. Nunc 
vtquifquc vult,fingit facitque Medicinam, li- 
bertas vnicuique conccfla dandi quidquid lubcc 
pro medicamento. lam non fanat Mcdieina, fed 
quidquid videtur fanaffe,Mcdieina eft. Imo iam 
maxima pars fcienriaccccpit effc,fanare nonpof- 
fc. Id acciditex verse Medicinx ignorantia) do- 
dijperitique Medici contempru. Nec mirum ft 
totfalfisbpinionibusconfpurcata & deformau 
fpedetur Mcdieina, vt priftmam facicm vix re-’ 
cincat/acprjefefcrat. 

L “j. 



j-© # Commentatio aduerfus nomm 

Ad euertendam hominis ftniduram fymbo- 
lamfuaraattulit7’^f^«tf/«a‘j fua do6ti‘ina noua* 
acinaudita,qu3e vetetem atquc hodiernam fiue 
noftram Medicinam fiinditiis eucriit, tam in 
Phyfioiogiaj quam Pathologiaj & Thcrapeutica. 
Qmppe fi iecur non eft amplius pars princeps, 
naturalis facultatis fcdes , fanguificationis opi- 
feXi fed vili miniftcrio addidum , nempc bills 
excrementitiae expurgationi-in Sanguine Vena 
Portje contentaf, morbi,qui in Hcpate collocan- 
tur in eius action® Ixfa, ftilicet imminuta vcl 
abolita attraftione > & retentione chyli > vel ei? 
fcuftratione fanguificationis, qualcs fiinr diar¬ 
rhoea chylofa, diarrbaia hcpatica, cachcxiajarro- 
phia,hydrops •, non amplius dependebunt ab ho- 
patc,fedexiftisyafisLaifteis nuper detedisjvcl 
ab ipfoCdrde, ^ pulmonibos. 

In iftorum moiborum commemoratornmcu-; 
ratione non amplius refpiciendum eric iecur i 
J^ecadidvifcusditigenda erunt rcmedia. 

Pfopterea nouam medendi methodum inuc- 
nirc, Sc condercneceftuni eft; Nam fi Hepar non 
fit amplius hxmatofeos officina, fruftra corru- 
pcionesmalTajfanguinejerepetuntur ab Hepate, 
fruftralaboratur in eius corrcdione, Sc expurr 
gatione* fruftra accufatur Hepar, author hydro- 
pis,ex fruftrata fanguificatione; fruftra in pro-r 
fluuio Sanguinis rdcurritur ad Hepar tanquarn 
adfontem Sanguinis, eiqucadhibentur remedia, 

Turpiter hallucinatus eft Ifippocrates cum 
fanitat'em, 5C inrcgf itatcm partium corporis, flo- 
j:enti jccori tribuit. 

Ipfemet ty4rifioteles cti^m deceptus fuit, 5C 


'ie V^is ZaBek Commentm. lof 

(Spntrafuam opinioncmfcripfit, iccur a<3 tem- 
perict^anitatcmque corporis^lurimum con- 
fetrc,quia finis eft eorumj quae funt in Sanguine, 
& ontnium vifcerum,excepto Corde,rcfertifli- 
mum. Defipiebat adhuc,cum afleruit> naturara 
excrementorum receptacula iuxta iecuc appo- 
fuifte, vt genicus Sanguis ab humoribiis excrc- 
nienticijsexpurgaictur,qui innoxic ad Cor dc- 
fecri nonpotetant. 

Dclirabat eyireteutf, quando fcripti%prodi- 
dic,quanto adfanitateintecur melius eft, lanto 
deteriusamorbis afficitur. 

SiLicnparemhabetvfum&officium cum ie- 
cote ad expurgationem mafla: fanguineas fugen- 
do aciditatem , nullatenus ad fanguificationem 
opitulabitur.Dcliraruntomnes Medici & Ana- 
iomici,quarido deadione Lienis tra(ftarunt. An 
humoriraelancholico fecernendo, velcxcipien- 
do inferuirer, an hxmatofi defedu iecinoris ma- 
lcafFe(fti autcorrupt!, anfuperfluas humiditates 
chyli etnulgeret & abforbcrct, vt voluit 
ftoteles. 

OnTnesPeripatetici,qui ex profeftb patroci- 
nanture^n/?tf/’<f/f,ftatuunt in iccore prxparari 
Sanguincm,patfici inrCorde,ibiquc vim nutri- 
tiuam, ac vitalem, atque calorcm afliimcre, co in 
loco adhuc rccodum, vt fiat vltalis. 

Decipiuntur quotidieMedici, talluntque fiios 
Kgrotantes. quum ortum,& fundamentum mor- 
botum penc omnium conftituunt in obftrudlio- 
nibus Hepatis, Lienis, Mefentcrij, Pancreatis, &C 
ad partes illas referandas remedia fua dirigunt. 

Nullum vifeus magis obftruiftionibus obnoj 
L iii) 


loi 'Commmtatio aduerfui nouum 
xiuna prodidit Galenas ^ quam Hepar, jjropret 
variam alimentftum raixniram, quibus^nfla- 
tur chylus; quinctiam propccr vaforum gxilita- 
tGm,quxinHcpatis fubftantiam diffcminantur. 
At fi iecur non amplius admittat chylum , ifthacc 
morborum caufa ceffat, Nec amplius quxicndas 
morbotum diutumorum &C contumacium Cau- 
fasinobftcudtionibusiftarumpartium iam cora- 
memoratarum. 

Ita(|uecruduSj indigcftufquc chylus ex vaciis 
eduliisconflatus, per longiflimas venas, a lumbis 
ad fubclauios tamos Venae Cauae dcdudus Cor- 
dididitur. Ac proindc Cor crit chyli cacabus, 
Cvt loquitur ille) ollaque coquinaria clabouan- 
do Sanguini deftinata , ;atque per ventriculum 
dcxirum in pulraones fuas fordes ibi relinquir, 
velfccumreuehitinvcntriculum finiftrum Cor¬ 
dis* indc in Aortam, quae prima recipict fordes, 
antequam ad venas perueniant. 

Si Sanguinis pet VenamCauam labentis bilis 
fecernitur in tenibusjfibilis Sanguinis petVenam 
Portae fluentisfepararur in iecore* vtraque bilis 
continebatur chylo, 6c fic impurus traditur in, 
Cor Sc pulmones, nec fit iftiusexcremend fccrc- 
tio, nifi poft multas reuol\itione?Sanguinis per, 
venas SCarterias. Ergo Cor & pulmones deterius 
nutriuntur quamreliquae partes corporis, quia 
prims excipiunt impurum chylum. Atque eo- 
dem Sanguine impure per carotidas artcrias 
tranfmiffo, cum fpiritu vitali cerebrum nutrie^ 
tur,cxquo fuum animalcm fpiritum cudec, 6C 
formabit ( qui debet efie puriffimus 6c fubti- 
lilfimus^quodipfi ecrebro? eiufque fun<5lioni- 


Venii LaBeis Conm^cntum. 105 
feus, tam miniftiis,quam principalibus non po- 
tcft non officere, Sc incominodare. 

Nam portio Sanguinisartcriofi,quiper truti- 
cum fuperiorem Aortx transfertur in partes fu- 
periores, ficomprehendas caput, xqualis erit al- 
teri,qui ad partes inferiores ablegatur. Ac pro- 
indein omnibus pulfationibus Cordis admilTus 
in Corde chylus 5c expulfiis cum Sanguine, cere- 
brononleucm noxam inferrepoteft. 

Traterea^ /« Hefate fktetur duplicem hilem 
contineri^ 'vnamfHhttlem meyfli '.alteram crafSio- 
rem^ permeatum"^tramque expurgari 
^er inieftina, Ac proindc inquinablt chylum, 
qui cum ifto inquinamento per Venas Ladeas 
dorfates defereturad Cor, 

Sedquorfiim in ifto Sanguine Portxciufdem 
natorxduplexbilis reperitur in Hepa'te diuerfis 
locisfecreta, Serccondira ( quod deprompfit ex 
quicauGisaftignauit in fua Antbropo- 
^raphi3,capitcdecyftifellca )ipfenon explicar. 

Si ab Hepate diarrhoea biliofa affiduc fluat per 
inteftina, chylus erit confpurcatus, biliofis, pra- 
uifquehumoribusrefertus,quiadCorafeendcnr. 

Interdum alimentum liquidum in valerudi- 
narijs , & «grotantibus non poteft in chylum 
vertiavefttticulomaleafFe<ft:o. Atramen ft iftud 
alimentufuerit fucci non il laudabilis,artrahituc 
Sc emulgctur ab Hepate cxfucco,vt queat alirao- 
niam famelicis partibusfuppeditare, tumque in 
Sanguinem qualcmcumque jrertitur. At ft ifte 
fuccus aVcnisLa5teisexfugatur, loco chyli dc- 
latus ad Cotjpericulofe nocebit Cordi & pulrao- 
nibus, totiqueartcriafo, & venorogencri. 



104 Commentdtio adtierfus nouum 

Scriptum elV*ab tAriftotele & repetitum S 
TlimOi folum Cor in corporc vitiis non mace- 
1 ,-atur, necvuxfuppliciatrahitj fi putrcdinem in- 
trafeconcipiat, nullum eft remediugi tarn po- 
.tcns,6c cfficax,quod earn poffit cluerc,aut enien- 
dare, ex Galeno. 

Itaquc non eft probabilc natutam voluifte. 
Cor principcm corporis partem fordibus obrue- 
te. Namciusgtatia funtreliqux partes corporis 
conditae. 

Cumigituraniraa multorum op^inionc habi- 
tetinCorde, Sanguis arteriofus pferhibeatut 
animatus bcncficio anim« : Qujs fanae‘mentis 
credat Cordis vifeus/olium aniraae,Solis aftrura, 
in fuoconclauiculinam corporis cxcrcere,5c om- 
nes impuritatesaluinaeregionisebtrarisferri> S 
hocitafierct,miferabilis& aerumnofa foret ho- 
minis vita, niultis incommodisobnoxia> ex (br- 
dibuschyli fupernc remeantibus. 

Si venae ifta: Ladieac fint inftratx* &firmirer 
a ffixa: vertebris lumborum, 8c dorfij cumque fine 
tenuiflimae, ac proinde frangibiles , fi luxantur 
vertebrx plurimac in cyphofi rnagna,dum vio- 
lentcr fpina inlumbis & dorfo contorqueturj 
poffimtiftae venaefimulquc receptaculum chyli 
eftringi in violencismotionibus lumborum. 

‘ Etfi fupra lumbos iacet inter duos renes & 
mufculos Pfoas, iftud Receptaculum, quid opus 
eft incitabulo per Hepatis piftillum, beneficio 
refpirationis ? quid contradionc mufculari ’Nec 
alia opus eft probafione,per mechanica artificia, 
lifolasmotus lumborum fufticic ad pellendum 
ehyliim^ quod cu ignor abas. 



dd Vents LaBeis Commentum. lof 

Qiy.muis Venal Laiteaj €xftent rcuera , non 
omnes tamen Anatomici, qui cas admittunt, in 
vfu,' Sc officio conueniunt.Nam cu¬ 

ius aurhoritatemadducis,ad alios vfus ipfas ac- 
corarnodar. Sc chylum bile infedum efTc ftatuir, 
ac in Venis Ladeis flauelcenrem rcpetiti. Quod 
refutaui in ineae AnthropographiacMantifTa jEo- 
dem tempore jFollius J^cnetm , turn tuuenis 
quandoferipfit, eandem opinioneraltalice pro-? 
pofuitj cuirefpondit paucis verbis Tartholinus 
fUus infua e^natome peund^ BditiojJtt. 

Ifarueus perkij^imm ^natomkus^ inuentor 
^ author ^ircalationis Sangtimtt per (por ^ 
VenasLadeas flocci facit^&: chylum 
per Venas MefaraicasexfugiabHepate putatj&- 
fuftiner, quod miror, cum reucra exftentj & ma- 
nifefte fpedcntiir. Hoc me dubitarc tacit dc cius 
experientiis, in viuentibus animalibus, 

Alij per canalcm Virjungi , cbylum ad pan- 
.creasdefcrtiputant,&in viuisLadco fucco rc- 
fertuminueniti, 

Ego non inutilcs eflfe cre'do Venas Ladeasj fed 
ad reuehendum cbylum ab inteftinis ad Hcpac 
condirasEuitTe. Ad Cpr verb cbylum deferre im- 
poffibile, propter diftantiam Cordis odo digito- 
rum interualloabinfertione venarum in ramos 
fubclauios (redius axillares dicerentut ;) Narn 
fi Naturae fuiflet intentio ad Cor per venam Ca- 
uam tuum tranfraittere cbylum ad Sanguinis 
confcdionem,potuitret iuxta diaphragma duo- 
rum digitorum diftanti^vel potiusdjapbragma- 
tisintcruallo, a dextro vcntriculo Cordis, Ve- 
•nas Ladeas infererc in Cauam, vt cum afeendeni 


loS Comment atlo aduerfus nouwm 

le Sanguine chylus pcrmiftus Cot ipfum adiret 
acpcnetrarct. 

Atquecum iftudRcccptaculum chyH habeat 
vicinam ac finitimam fibi Cauam in lumbis, 
potcrat in ipfum Cauac truncum chylusdei'iuan, 
cum per iftum truncum dcfccndcntem Cauar, 
Sanguis aflidue nodle dicque afccndac ad Cor, 
cxdodiiina Circulationis. 

ConringiuSy lih. de Sanguinis generatiom ty* 
motu^gag. 8 i. Notat Ladeum chylum omncm 
non lenderc inHcpar, fed portioncm ciusfta- 
tim in venamCauam tranfirefubmdc,ne qui- 
dcmomnisLadcus chylus ab Hepate coquitur, 
&c. Quia pats eiusaliquaftatim rcdain Cauam 
venam defluir,pag. uj. Q^d ab tydfelUo pri- 
mum eft obferuatum, dcin a Vallao, in i. 

Cum autem Lades vcns non habcant trun¬ 
cum vtMefenterics> ad quern confiuunt & v- 
niuntur > dcbcnt habere locum communcm, in 
quern chylum refiindant. Tabs eft glandula ilia- 
magna differta chylo, nOQcft vtricu'lus,fed fpon- 
giofum corpus, ex quo depromunt fuum chy¬ 
lum, canales ad Hepar delari> aljj duo Tecque- 
tiani ad fuperiorem truncum Causafccndentcs', 
alij in truncum inferiorem VcnxCaus infinuati. 

Nunc libereroeum indicium interponara dc 
Venis LadcisjPoft multas cogitationes & qb- 
feruationesfupereare peritior fadus, dies diet 
eru^at Yerinm,(g> nox noffi indicatJcientiam, 
vteftinScripturafacra. Q^muis cxftenrS: re- 
periantur in animalibus«benc paftis,& poft qua- 
tuor horas dperto abdominc \ non fcquitur in 
hominibus confirailcs teperiti. 


h. Venis ZaBeis Qommentum. 107 

Si rcperiuntur,credo effe furculos rami Me* 
fenterici Venae PortJC,qui tunc temporis referti 
funtchylo,quern deferunt ^d Hepar per trun- 
cum Venae Porta:} Alios verq ramos interfper- 
fosperMefcntecium, qui rubri comparent, & 
fanguineifuntjclTeramosarteriae Ctcliacae, qui 
praebent ctiam alimentum inteftinis j quando 
Venae Mefaraicac funt refertae chylo. TraduAio 
ilia forfan non durat vltra duas trefve boras, po- 
ftea remeat Sanguis per Venas Mefaraicas ad in- 
teftina. Cum aurem in viuente animali continua 
fiat attradlio chyli ab Hepatc per Venam Por- 
eamiretrahitur Sanguis intra Hepar : cum iara 
fintoppletae chylo Venae Mefcntcricae, extindo 
animali, & facilitate attradtice exoluta,relabi- 
tur Sanguis in Venas MefarSicas, tumque eua- 
nefeunt iftjc venx Ladex, propter affluxum San¬ 
guinis,qui candorem ilium deftruit. 

Ac fane venx Ladex ex inuentore ^felltOy 
& aliorum obferuatione, non funt vifibiles, nifi 
in viuenteadhuc animali, in mortuo difparent: 
Atquc ex ipfo inuentore nullum habent trun- 
cum,proptereafruftra multi laborant in trunci 
inueftigatione. 

Nec propcerea difeedendum ab antiqua do- 
drina, dc chyli anadofi; nempc, per cadem va- 
fa, diueifis temporibus, 6c altccnis, diuerfos hu^ 
mores fluere poiTe; chylum, & Sanguinem} imo 
chylum in trunco Porrx alTumcre tinduraiq 
Sanguinis, quin ctiam eodera tempore diuerfos 
bumorcs labi per eadem vafa poflibile eft> modb 
fintdiuerfatrahentia. Inteftina trahunt Sangui- 
aem pec Venas Mcfenteticas > viciffim Hepat 



10 S Commentatlo dduerjiis fioutiM 

cliylum,quamdiuiniftis vafis continebitur. Sic 
videmus in vafculo vitreo colatodo vini & aqu$* 
noftra lingua dicitur Monteuin pcceofdcm tu¬ 
bules iftius vafis., vinum afcenderc, & aquatrt 
defcendece. Obferuamus cciam pus a partibus 
fupernis petvenas & arterias finccrum excernb 
fine tindura,aut Icui Sanguinis. Flumina qux- 
dampet medium mareaquas fuas dulces tradu- 
cunr,&conferuanc. 

tyicnhicumjluiiui fuhterahere Sicanos » 

DoyU amdrafuam non mttrmifceat ynJant. 

Siquisamcquaerat quid fentiam de iftis vc- 
nisLafteisduabus nouitcr inuentis, quales de- 
{cnh\ini\it\Tec^uet 0 i refpondebo cum Tltnio^ 
emnium rerum fimtquddam in alto fecreta , t?* 
fuocui^ueCordeproHidenda. ideoque tepide ac 
trcpidemeamfententiammorc arufpicum con- 
ieduris diuinando proponam. Quia didici ex 
Philofopho,do£trinam effe (ppm/uk -rnTraroy , 3c 
do(3:am effe aliquam ignocantiam * nec leucm 
fcientise partem, feire te raulta nefeire. 

Sunt igitut iftxvenas dux Ladies ita condits* 
& dilpofitae, forfan vt Sanguini violenter fiiucnti 
intra arterias per Circulaiionem, in venis crafli- 
ties addatur, circa diremptus truhei Caus,verfus 
axillares ramos,& iuxta iliacos.Nam in iftis duo- 
bus locis truncus Cauavenas Ladeas admittin 

Partim etiam ad nutritionem diuerfarum par- 
tium corporis, qus diuerfo gaudent alimentOi 
vt offa & medulla, partim adgenerationcm Si 
reparationem adipis per vniuerfum corpus ex- 
tenfij partim etiam ad fibrofs materis produ- 
dionem in Sanguine , qus remoram addie 



^ ad Vents ZaBais Cmmmtm, lop 

Sanguini, quod eft verifimilius. 

Forfan cciam iftc chylus trunco venae Cauae 
iuxta axillatcs infunditur, vt Sanguinis portio ex 
psrmiftione chyli ccaflior fadtaj haeceat Cordi ^ 5C 
inftar fermenti calicrioris& acidioris, inferuiat 
ad claboracionem noui Sanguinis atterioft, at- 
que tabs Sanguis crafliot intrufus Cordis fouco- 
lis, 8c fcrabiculis, 8c fub columnis carncis, fiuc 
mufculofis aliquantifper remanerc poteft; fiqui- 
dem non totus Sanguis in fyftolc euacuatur, fed 
teftitacexigua portio in ijiiis locis Utitans» a me 
commemoratis. 

Aefeneoportuit Sanguinem ex diuerfis fub- 
ftantiiWonflari adnutritionemdiuerfarum par- 
tium corporis, vthaberentaliquid fibi familiare 
quod ex Sanguine vniuerfiy?! corpus peragrantc 
eligerent, ac elicerent, & in fuam fubftintiara 
verterent:Inde craftlties,5cftbrora fubftantia > 
maflae fanguineae addita, atque pituitofus hu- 
mot^ndc natus Seconeretus,Sanguini permix*>; 
cus. 

Videntut potiusSanguinis fibrae, ex illapor- 
tione chyli tenuioris fupernc 8c inferne trunco 
Cauocin’fufiformari ,quam in Hcpate,cum ibi 
ptocrectur Sanguis vniformis , nee fibrx San¬ 
guinis in vcntriculo ftngi, formarique queunt, 
quamuis id proditum fucrit ai^rr»ff//o, quia ven- 
iriculus licet neruofus, de fua' fubftantia nihil 
chyloimpettif, quiafi de cius fubftantia quoti- 
die bis terve fibrs detraherentut vel cradcren* 
tut, breui confumcrctur. itaque verifimilius eft 
ex crafta 8c pituitofa materia , qualis eft chyli 
portio tenuior, per illas Vsnas Ladcas fuper- 


11 o , Commentatio admrps nouam ^ 
ne & inferne trunco Caux intrufa, fibras api- 
fiugi. 

Atqiie dum in Sanguine edudlo per phlebo- 
tomiam, Si vafcqlis excepto, fupcificies digiti, 
minimi crailicicalbicans ap^aret > non cam apu- 
tredine Sanguinis nafcitur, quam ab ifta chyli 
portioneproflucntecum Sanguine, qux fupec^ 
natar. Quod li corrupra fuerit, exclxs & purrefa*- 
(Sis fibris, in ferum vertitur, incptum alcndo, in¬ 
deatrophia & tabes. Idcoquc Medici poft detra- 
£lum Sanguinem e pede aqux calidx immcrfo, 
diligentcr explorant lato baculo fibras Sangui¬ 
nis: quxfi appaueantjaudabilem iudicant San¬ 
guinem: fidefactint, valdc corruptum|Ponun- 
tiant. 

Forfan etiam chylus ad axillaresramosVenas 
Caux, Sc ad iliacos diftribuitur in homine, fi 
repcriantur ifti tubuli Ladei, vc Sanguini per- 
raixtus, aliraentum vifcidum glutinofura prx- 
bcant fuperne, variis glanduiis vicinis, <|tiales 
funi glandulxaxillx, iaryngis,faucium,5c fub 
mentOj&aliisin collo fecundum longitudinem 
iugulariscxtcrnx, parotidibus, quin etiam mam* 
mismulicrum. Chylus inferne pcrmiftus San¬ 
guini, nutrimentum exhibet glanduiis ingui- 
num, fupra & infra pubis ofia, fed qui canalibus 
cocrccturinMe{cnterio,alimencum prxbet in* 
sumeris glanduiis, & ipfi'Pancreati glandulo- 
fo, atquc iuxta partes illas glandulofas a me 
commcmoratas , multus adeps colligitur, cui 
rcparando videtur inferuire , vt in brachiis » 
thorace , partibus inferioribus ad nates 8c fe¬ 
mora , Abdominis adeps circurafufus, ab ifto 


<1? Vents Za&ets Commentum. w t 
chylo Mefcnterijciiam fuura oitum habere po- 
teft verfuslumbos, 

Interea nbtanda Mcfenterij fympathia mira-* 
bilis, cum collo,akillisSc mammis vpec iftos tu- 
bulosLadcosnoubs. Acproindevitiumglandu- 
larum ftumofia, non clycere folet in iftis locis,nifi 
radices egcrit in Mefenterio. Atque prudetcr Ve- 
tcres Medici, & Recentiorcs, radicem Setophu- 
larum confticu.unt inMcfcnterij glandulis, nec 
polTuntpcrfede fanari, nifi radicituseiuatur hu¬ 
mor crairus,vifcidus,ibi incuneatus.Cur potius 
circa iugularetn externam eraergunt, & adnaf- 
cuntur ifti tumotes ? quia proximior eft infcc- 
tioni tubulorumLa1fteorum,5£ partes iftas cx- 
ternas alit. » 


PratermiJJa juis locis fgnatis in'’' 

* Jerenda. 

P Ag. 3 o.lin. 4 . Dignofeitur confluxus mu- 
tuus humorum a vena Porta in Cauam, & 
viciflim aCauainPortam, per illas Anaftomo- 
fts vcnacPorix cum Caua, in cmulgentibus vc- 
eis,&intruncoCaux. Indc firvrrai«ftio no< 3 :u 
plurima,paucaraflgnificetdciciftioncm, & vice 
verfa, copiofx deiediones minuunt vrin* flu- 
xum, ex Ilippocratc. Sordesvenx Cau* per al- 
uum cxpurganturj&vicifllm in morbis illuuics 
craflaVenx Port®, per vtinascuacuatur. Itaque 
cx vniuceft) corporc, ctiaiu ccapitc, imputitts 


m Pnetermijfafuis locis 
partium fuperioruni6c inferiorura.quae in vafa 
transfercur,poteftexpurgari,vel per vrinas, vcl 
per aluum,Naturae beneficio, vel opc medica* 
mentorum,qua:polTuntviresfuas extcndcre ad 
rertiam regioncm » ac proinde in morbis non 
funt negligenda diurctici?detrado fanguinc ^ 
pedepoteft dcpleri vena Porta non cantum per 
attcriam Coeliacam in Aortam defeendenrem, 
fed etiam per venam Cauam rationc Venarum 
La£tearum,qu* in truncutn Caux inferuntur. 
An in afFe£tibus capitis fit fecanda vena pedis, 
prxferenda finiftra faphena dcxtrx,ratione Iftius 
La£tcx Thoracicx,qux pertingit ad axillarem 
finiftram, iuxra origincm iugularis externx, vc 
feruetut rcAitudoVtiforum > & fitus partium? 

Pag. 3 i|||iin. 8. Porro diligenter confideran- 
dus eft rami Mefenterici progrcffusvfque adma- 
gnam iftam gUndulamln-Centro Mefcnierij fi* 
tam,& incaReceptaculuna chyli > deinde Ve¬ 
narum Ladcarumab-ifta magnaglandula qfclon- 
ga prognatarumdjficminatio per totumMefen- 
terium, vfqueadinteftinatenuia notanda venir, 
quia iniftislocis poteft fieri obftcudio.quxim- 
pedit diftributioncm chyli: locos certb defidft- 
redifiicilc, fed cotaiedlurisid pofrumusa lcquhl 
nam fi invcnisLadeis&Receptaculo adfitob- 
ftrudio, deiediones ecunt albicantes chylofx, 
fifuerinr cineritir,inramo Mcfcnterico 5cRe- 
ceptaculo,fi deiediones appareantfubiubrxob- 
ftrudioerit in rrunco Portx; 

Pag. 46. Animadu. lin. (^.T-runcum Venx Ca- 
Ux oririi Cordc fuftince lib, 3 5c lib. 



fgnatis inferenda. 113 

Pag. 8 ^. lin. : 5 i.Non mctuischylumcruduin 
confunderc in Corde cum (anguine artcriofo,5c 
reprehendis ffarueum pag 17 . tua 
7(eformata chylum per Venas Mefarai- 
cas ad Hepar deferri crediderir, cum fanguinc 
tea tio ad Circulationcm (tccon/uttderentur 
uerfa^ concoSfa cum iuco^ti. 




ERRATA CORRIGENDA. 


Ep 'tftoia pag. (id'tn.^. finditur. 

P Ag. 1. lin. 17. /ip^quas,pag.itf.lin. \%Jege 
ergo cor, pag i 6 . lin. vlcima proqui > lege 
quaj,pag. 19.lin.ii. /e^tfprsgreflbjpag.^i.lin, 
itf. lege ivki ipfo,pag. {i. lin, penult, lege^t ,p 3 g. 
48. lin.24 poft aicire adde fi ad venas ire cogMur. 
pag. i<3.animaducrf. lin. 13. /f/tfimpcratos.pag. 
aj. Iin.i9./<jfe AdlioncproVftioncjpag. 24. lin. 
19. lege fecandac, pag.37.Mn. 15. lege Cordis in fua 
bafi occupat, pag.ead. lin. ij. pro cruc/e^xque. 
pag. 39. lin.7.A^tf in qua. pag. 41. lin. 3. lege co\~ 
leftam, pag. 67. lin. i^.lege Vlna.page 85. lin. ii. 
poft verti non j pag. 88. lin. 30. pro opera- 
tionetn, lege diftributioncm, pag.92. lin. 51. pro 
an/<?^ad, pag. 9^. lin. zz. legeLperiotes, pag, 
io8.1in.i6.pcruidenda. 



THOM^ 

BARTHOLINI 

DOCTORIS 

ET PROFESS-ORIS R£giI 

DE LACTEIS 

THORACICIS, 


In Hominc brutifque nuperrime 
obfcmatis. 


HISTOKU ANATOMJQA, 


PARISHS, 

Apud Viduam Mathvrini dv Pvis 
via laeobcajfub fignoCoronae Auteac. 


M. DC. LIII. 
Qim Trimlegio 





AYGVSTO 
DANpRVM REGl 

FREDERICO 111 

• VERB PRINCIPI, 

IN VENTVM CHYLI 
NO V VM 

NVNQVAM A CONDITO 
Homine, in Ho'minc hadtcnus 
obferuatum, 

Sequci Fortummque Jiiam hu* 
millimo findto 

luftiffimo Majcftatis illius 
Imperio 

SVBIBCTVS 

* 


THOMAS BARTHOLINVS 
DICAT, CONSECRAT. 





THOM^ BARTHOLINI 

DE LACTEIS THORACICIS. 
HISTORIA A2TAT0MICA. 


Tr^atio , Summa tralta 7 tdoram\ *. 

_ ^on omnia grandior *tas 
Nos qu&Jcimus habet, firis ventt vfus ab annts. 

Enimyero: 

Kunquam iu quirquam bene fubduda ratione ad vitam, 

Qqyi I'eSj.ztaSj vfus femper aliquid adportet noui, 

Aliquid moneat, vt ilia, qux te fcire credai^, nefcias, 

Et qux tibi piitaris prima, in experiundo vt repudies. 

Erte cx quo corporum hUroanorum 
p£ofc6lio apud maioresnofttpsconcc- 
pta primum fuit nata, nunquam ad 
ilium perfe^ionis gradum adoleuit* 
quin naturam afe lollicitatam, in fui augnientum/* ^ 
fxpius pcrtraxetit. Sapiens & vnius aetatis pertjcfa 
Natura, nobifcum ludit, vt per partes & tempb- 
rumfpiramcntaimisabfconditavifceribusfecre- 
ta pro Gumfque modulo diftribuat. Dcbemus fc- 
culis fcientiam, & pofterisfapientiafortaflisillu- 
ftrioribusmeritbinuidemus,quia necdum vni- 
uetfam a nobis cxhauftam naturam baud ignora^ 

A iij 



i Banholint 

mus, & fcrio dolemiis. Multum reft.it opctisi 
multumquc reftabir, nec vllinatopoftmillerc^ 
cula prascludetur occalio aliquid adhuc adjiqen- 
di. Nullatameovnquam xtas aut inueniendis 
natui'searcanisfelicior, aut indagandis curio fiot 
Menoftrailluxir,cuius felicitatcm caelo referi- 
musacceptam,& ocularis ferutantium manibus, 
Vij^ vmbram ex antiquisferuamus,quosiion tarn 
fcquimur quod nature inftituta aut atrernaplaci- 
ta adinuenqjnt,quam quia aerate prxeefferunr, 
Multum egerunt illi, fed tantumabeft p^regerint 
omnia, vt ignorarint potius infinita, quum maxi¬ 
ma pars illorumqux fciuecun.t,minima fit pars 
illorum qux requcfttium temporum nos docuit 
induftria.Noloin venerandx antiquitatis inui- 
diam fingula per partes rspetere, nec in fexcentis 
obferuationibustxdiofo fermonc iam Uiunc im- 
piorabor: nuperrimum chyli vas etufque per cor¬ 
pus progreflum, quo nihil vnquam aut naturx 
confultitts, aut vtilius nobis in lucem prodiit, 
certiflimxexcadaueribushuraanis brutii’que ex-- 
^eripntiafdu^um fequutus, aggrediar. 

Summa'tei circa diftributionem alimentorum 
verfatur. Alimentainore prxuia per dentes ma- 
fticatione prxparari primum , omnibus eft in 
confeftb : eadem mafticata per cefophagum in 
ventriculi capacitatem detrudi nemo cftquiam* 
bigar.In veniriculoconcoqoi, & in chylum la- 
<ftifimillimummutari,humido dtluente, acorc 
incidente, & calore fundente, ab aliis fuse eft 
probatum, & alibi a nobis. Faiftusautem hac co- 
^ioncchylus,quiain vcntriculo qui folo nutri- 
juc fanguine, morarinon debet, & in totum cor^ 



de taBeisThoracicfS. ^ 

pus eft difttibuendus j cx ventriculo deferri de-/*4 
bet, VC termino^uojad partes quae in fangui- 
nem tranfmutentjVt terminum ad quern,per vias 
inoranimotuneceflarias. Et de his diftributio- 
nis viis ferram controuerfiarum duxerc omni 
3CUO Anatomici, vt tot fenfus numeremus, quot 
capita. Quidam cnira immediate ex ventriculo 
ad terminum feu organum fanguificacionis p^- 
gredi exiftimaruntj aliis per pylorum in inieftma 
ciufqiie vafa protrudi fuit vifum. Paucis nos in 
fingulorum veritatem inquiremus,omiffis in pra;- 
fentiqua; determino ad quern dici difFufa ora- 
tione poflent. 


CAPVT II. 

Chylum non fetri intTnedUte ex 'ventriculo ad 
organum fanguificationis. 

Q Vi ex ventriculo ftatim abripi chyium, 
omiffis inteftinis,ci’cdiderunt jVarias fibi 
vias clcgcrunr. Vf. Part. c. i.perni- 

ciofapelli infetne tradidic > reliquum verb om- 
nc, quod fucritnaturavtile, vtiliusadhuc ab ip--^* 
foventricule redditura,'ye««-quae turn ad ipfum 
vcntriculum, turn ad inreftina perucniunt,diftri- 
bui. Vbivtramque tradudirionem ad Hepar ad- 
mittit&immcdiatam &: mediatana. tA^uayren. 

1.dcVentr. confcntir,fed de chylo tantum 
tenuiore, "Venaf^uegafirkas expteflius nominat. 
Carolus Tifo in Pra:f.l.de Seroja Colln'v.gafiricas 

eafdemeligit, vt 4c 'vas ireue^ per 



f ThomiS BdYthalm 

qujb ad Licnem chylum dcducit. Sed rufpe(Jtjie 
flint ornnes hac venx, quia Sanguinis funt, non 
chylivehicula.lngaft.ricisquoque valuulam lo- 
cauit Natura, qux nihil ad Licncm per lamum 
fplenicum admittit. Vas autcmbceue, quando 
Licni inferitur j defert potius acidum ex Liene 
fuccunijfxpius tamen*ex tamo fplenico oritur, 
lien® prxterito. Tijbn^ fentcntia falfa nititur 
{^ppofitione , quum lien nee chylum recipiat, 
ncc atteriofum fangUinem conficiat, ficut alibi 
probatura a nobis. Aquofiori verb chylo Galenl 

.^^»<»^Atf»<s^<!'»^^>cQnimodidres infra vias afli- 
gnabimus. 

Tores ventriculi & Hepatis vel Licnis vidni 
porofirarcs tenuiorem chylum exfiigere verofi- 
milc iudicarunt Gajfendus ^ Veslingius , aliuf- 
que Italua^ qui huius rei titulum diuulgauit j Sed 
me repugnanre, quum communis baec fuliginum 
fit via, anguftiorefque fint pori quam pro chyli 
fubftamia. Nec vllum huius ventriculi raritatis 
.indicium in Anatom® viubrum deprehendimus, 
taceo eadem via paters & fanguini ex Gaftricis 8C 
Epiploicis,.multo tenuioribus, exitum. Qms de- 
niquej prohiberet, quo minus alibi quam adHe- 
par, quam Lienem diuerteret,fiquidem ex 
1. d® Alim, ^vpfoict fijet , ^IfiTTWct (ilet y 

vntyrai. 

J^aJbrumgeHus\'^tz\^izX!t. ded- 
uat ad Licncm Cl. Conringius\. de Gen, Sang. c. 

aliquando detegendum , fed folum potulen- 
turachylum,non expedata pylori apertionc, Va- 
riis opini^onem argumentis erudite probat, dc 
quibus in 7(^ormatft ^Anatomc nuper cgimus. 



deLatieis ThoYddch, y « 

Nam fuppofitione tali nituntur j quam ipfc poft- 
modum pro candorc fuo damnauit. Pylorum 
epim nondumconcofto alimento craffiore ape-A 
riri,ehylumquepen'nteftina diftribui, quotidic 
in (edlionibns animalium hoir^inumque experi- 
ttiut, Etad viasignotasconfugetcinfraAnatomi- 
ci eft dignitatem , vbi apparent manifcfte j In 
minoricerte adhaefione Lienis, nunquam hiiiuf- 
modi V jas inucnimus,quan<jLum poft paftum po- 
tumquefucrint fufFocati. laraque fummum Vi- 
fum in aliam propendere fentcntiam certo indi- 
fio fufpicor. 


CAPVT ni. 

Ciylo "^ehendonec (^kolidochum , nec *P after eat, 
nec Mefarakas yul^ares ejje deflitiatas, 

A d inteftina qui chylum tr-anfire concc- 
dunt, quod mulrorum fuit placitum > il- 
ludqueveriflimum, ilia vafa admitttere debent 
qu 2 feu in Mefenteri®, feu inteftinis primis con- 
fpiciuntur. In primis inteftinis feu duodeno oc- 
curritChoIidoGhus porus,&: dudus Pancrcatis/* 
Virfungianus. Cholidochum , feu Chylodochum 
amat GaJJcndttt in Appar. dc Nutrit. Anim. de- 
ftinatumob fitus coraraoditatem, non tamegC' 
rendae cholerae,quam ingcrendochylo,Verum- 
cnimuero,traicdiochyli innonnullisfit anima- 
libus, cholidocho deftitutis. Imb valuula adeft 
inexitumeatus, vcl pojcius obliquus dudus in- 
greflurn prohibens > yetanfquc in diftributionc 



• lO Thorns Sartholmt, 

hacnuttitium fuccum excrcmcntis mifceri. Prac- 
t«ea obferuatUE in Mcfentcrio diftributus chy- 
lusfatiscopio{c,& tcrminum fincfquc cholido- 
chi praetcriiiTe. Nihili eft Riolani 
JV^ow^neceftitaSjobftrudistcnuibus &:Mcfeme- 
rio', nam cx iftisobftrudionibus potius mors fe- 
qiicriir& atrophia, imb in voluulo,vbi circa cob- 
cum fit obftru(Stio, expcricntiaN. FonUniy vcl 
ipfum coecum obftruitIleum,obfcruantc Ifildd- 
no^ vel plane Ue^n conuolvitur, vt in diflcdtis vi-r 
dit Fdnarolusy cur cita mors fequitur ? Cur nulla 
per Cholidochum chyli ttaiftio ? Abrceflus au- 
tcm in Mefenterio & colo , vxorcm Mengacij 
1(5, ftranguiauit apud Ldl. a Fonte in Conf. In dulitt 
valuula obftat, fiue interior intefti- 
ni tunica valuulae aemula,quxneftylum quidem 
cx inteftino admittit, nifi accedcntc vi,multb mi¬ 
nus feu bilem ex cholidochi vicinia, vt contra me 
fufpicatur Ifighmorut lib. i. Anar. Difq. part, i. 
cap. 8. fiuechylum,quod experiment©,me iudi- 
cc, impoffibili, indudus /. ’Bachiut de Cord. 
Scd.i. c. ^.defcndit. Dequa opinione vidcnda 
Mydndtomgno^t.^ 7 (eformdta. 

In Mefenterio hadenus nota occutrunt tria 
valbrum genera, ncrui, arteria: & venx. Oferui 
nullos meruerunt calculos, quia fenfui tantum 
dicati funt& obfeuro motui, ad hxc exiles funt 
in Mefenterio,abfquchumiditatc, ncc caui. 
itridt Mefdraktu exfugete chylum diftribuen- 
dumVolueruntG,*/?«»:f lib.4. Vf. Parr, cap* 17. 
fed modicum tantum, 1 . /. Anat. c. 4. 

in fano tantum ft^tu. Cactcruin 
quanqoam.6>v</^/<#/A«' in hoedis ladantibus vi* 



de ZaBekThorackk. it 
«3cm sEterias ladtc rurgidas, arteriac tamen non 
fuerunt, fed Venae Lafteae per nebulam ipfi ob--^* 
feruatac. Inarterii$enim chylus vifus nunquarn, 
ncceo munerc defungt debent, fi quidem ex cer- 
tiflimis.Circulationis demonftrationibus nutri- 
tiumfanguinem inteftinisaduehunt j nihil reue- 
huntfiue’ad Cor fxue Licnem. Igitur in 

acqui'eueriintiam a Galeni rempori- 
bus fere omnes,qui Sc ipfi, difficultatibus hinc 
indcobfiti, in varias fenrentiasfeinduntur. Qui- 
dam eas diuidunt,vt alias fangninem, chylum 
alias Tehant. In tempore alij difcriinen ^onunr, 
vt alio tempore fanguinem, chylum alio dedu- 
cant. Sunt tandem qui codem tempore eafdcm 
Sc fanguinem perferre, Sc rcueherc chylum cre- 
danr, quemadmodum in fluminibus contrarias 
fubindeferriaquas obferuamus. Sed null! ex il- 
lis Naturae inftituium vnquam funt affequuti. 
Nos tantum credimus, quantum manibus palpa- 
mus, oculifque videmus. At in Venis Mefaraicis 
nunquam vifusfuit chyluSjfiuedilutus, fiuepu- 
rus, fedconftansfemperSc in omnibus fanguis, 
ReuchendiveroexHepatefanguinisofficio, mi- * 
fere excideruntvenxjfiquidcm Scligaturx in vi-"^ 
uis Sc valuularum fitus demonftrent per eas re- 
duci fanguinis reliquias ad Hepar, nihilque re- 
raeare. N.ec cum credimus , neceffitatis 

tempore in omnimoda obftruAione Ladcatum* 
hac chylum perfcttiXclTabit, potius,vtdi( 5 tum, 
nuttitio. Sc atrophia marcefeet animal. Et quid 
ad chylofum inteftinorum fluxura reponetJuSfi/- 
ueio autem oculatiffimo in Anatomicis condo- 
nare non poffiimus antiquum errorem, quum 


11 Thorns Sanhlini 

opus nc5n fitvafa confunderc, qux diftinxit na? 
turajfcbmufqaediucrfumefle vafomm vmbili- 
calium vfumincmbryone & adulto, nec deni- 
que Meraraicasvenaschyloimpletiyideamusjfi. 
aliunde influxus irapediatur. 

/. I2i - - , ■ ' 

CAPVT IV. 

Com^endlof^ La^earum ’BCifloria. 

H Adlcnus pet inanes aliorum conicdutas 
iuimuSsquire veraoperam luferuntjquod 
fepofitofcnfunaturam adrationis notmam cxa- 
rainarent. In quo luto adhuc hatrcrcmus, nifi 
quartUtn in Mcfenterio vaforum genus CaJ^. 

Anatomici Ticinenfis felicitas Anno 
j6zz. nobis detexiflct, quod iTenas LaS^eas a 
colorisfplendorenofninauit,quibus vniucrfum 
hoc diftributionis chyli negocium natura deman- 
dauit. Docetprofe<Sl 6 ocularis infpedio, Venas 
fui generis quamplurimas per Mefenterium fpar- 
fas lacfleo chyloturgcrc in viuorum animalium 
iuxta Sc ftrangulatorum poft paftum fedione, 
iplirquehominibus,qiiod cum Tulpio^Veil'tn- 
gio^ Folid^ Gttjptido^ Ifighmoro^ nos Hafnis non 
fcmcldcmonftrauimus. Religio fit ram manife- 
fta: experientiae fidem denegare. Progrelfus La- 
g, 13 . dcarumab omnibus inteftinis,etiamcccco, frc- 
quentius tamcn a tenuibus Sc copiofiflims ad 
ieiununi, vnde ad glandulam Mefenterij rac- 
diam pcrdudaj inftar capreolorum vitium im- 
plicahtur, indequcpaitira ad Hcpar cum porta 


de LaBeisThoracms. 15 

Variis infcrtionibus abeunt rcda, partim ad E- 
niulgentes ,partim ad Cauam, queraadmodura 
poft ftAfellium &c omnes oculati ob- 

leruatunt, vt chylum hac fcmita incederc dubi- 
tarcaraplius non liceat’, quod adhibita quoque 
ligatura in viuis certius deprehendes. Diftinda 
autem efTe a J^eftraieis Vents vafa , huraoc 
concencus indicat,qui vel conftans manet poll: 
jnortcm, vel diftributionefinita difpatet, relida 
Cantum fibrillarum ’fpecie. Nec arterias efifc, 
fimplex tunica permittit,quies & candidus fuc- 
cus. Ncque cuna Neruis eflc confundenda caui- 
tas probat & ramorum multitudo. Tandem nc- 
que ttdifem efle,autadipofae naaterijc receptacu- 
la,quod dubium GttJJfendusvsxQmx.^'ieX hinc pa- 
tctj^od accedente cadaucris frigiditatc denfa- 
rcnW potius,quamdifparcrent. Chylum autem 
proximam pinguedinis raateriam elTe, Ifippa- p, 
srttti i^<j//<i?^«#adhuciionconccdimus,ob ratio- 
nesin AnatQme’^fQrmsittt ahobisallatas, lau- 
datafque a 7(iolanQ , praeter morcra hie nobis 
amico. 


•CAPVT V. 

^9uum feeqaeti LaHearum complementum in 
I{ominibu$ d nobis obferuettum. 

S Tetithic obferuantium induftria, & confe- 
dum diftribuendi chyli penfum male qfcduli 
exiftimarunt. ^felUo tantum debuilTc vifi fu- 
niusivt nihil vltra de La^leis feruuremur, oifi 




14 Thom^e Bartholifti 

quorum ipfcc!uxi(retlincas& fignafler. la Parti 
creas terminari fiuc mcdiam glandulam tatum 
fuit,& anguftiis abdominis circumfcribi. Exd- 
tataemcntesdifficultates videruntj de ramorum 
inter Pancreas HcparqUc cxilitatc , diuerfafquG 
fed ignotas adhuc vias prxfagi futurorum dinina- 
runt. t^/elliusTah. III. lit.T.originem Mefcn- 
/• ^ 5 * terij defignauit,fcd candem fiprofequutusfuiflct 
vlterius fpinam vcrfusjplura inueniffet, Oetc- 
rum hanc curac laudcm &1nuentionis, reliquit 
^o&.cx\s. aerates quoque, cumque fequuti 
Martianus ct* CaJielluSi chylum ex Mefenterio 
ad mammas detrudi plurimis coniefturis fufpi- 
cati funr, fed vias nominarunt nullas praster in^ 
cognitas, & corporis porolitates. Nuper verb a:- 
terna nominis fui faraa venarum Lad^um 
Terminumauxit produxitque Joannes Tmfue^ 
f^jDiepaeus, Medicus Parifienfisieditis Expeti* 
mentis nouis Anatomicis,quibus incognita ha« 
dcnuschyli vafa detexit, 8c publico afl’cruit Pa- 
rifiis kJ^i. trium annorum obferuatione, quod 
tamentribus fcdionibus,imb minotibus, aliis 
videre dabitur. In his duo primus adinuenit in 
ouibus, canibus aliifque animalibus viuis poft 
plftum quarta circiter hora diffe^ilis. Primum, ^ 
Mefcntcrio feu venis Afell^ Ladeis iam notis, 
prodire fub iifdem J^ceftaculum quoddam chy* 
li, in quod per varios Ladeos ex Mefenterio de^ 
1^. riuatur omnischylus. Deinde^eyi eodem Rece- 
ptacuIofurfumperThoracem adfubclauias fer- 

f jcrc Vtrumqucj totfecu- 

isinauditummafus aperuit nihil tale cogitanti, 
fed circa cordis motura in viuis occupato :Exem- 


2e LaBeis Thoucicis. tj 

ptis cnim vifccribus, copiaque cruoris abftcrsa, 
in confpcdluna fclici augurio prodiete LaiStcus 
iiquoc 2c candicantesThoracis dudas, quos vl- 
cerius deinde inquirens , circa Diaphragma & 
Mefenterium originem deprehendit^ Mirum 
|>rofedb rem manifcftam omnium hadcnus 
oculis- fc fubduxifrc>etiamillorum quivano fu* 
pcrcilio vltimura fc Anatomiae compleracntum 
• addidiflegloriantur. Nos verb facilera meremut 
veniamjquinaturam quotidicad noua follicita- 
tamus, nec tamen aflequuturos ingenue faiemuf. 
Vnde Tec^ufto graiiam referimusj quod hare 
practeruifa infeiicicati noftrs potius tribtiat cap. 

I. p.j.quam incuris. Monicus per Epiftolam a 
/ratre Cl, V. Erafmo Medico 5 c Ma- 

ihematico infigni,quiBl^fiscxperimeti vcricatetn 
comprobauerat,anxic Pccquetianis obferuatio-^, 
nibusinhiauiynouseque rel follicitudine excita* 
tus, curaptimum libricopia mihifadafuit, dili- 
genter cum MichaeleLy/ero^zmico mco 5 C 
in AnacomicisoptimeverfatOjinquifiai in viuo 
cane quartapoft pallium iargiorem hora > repert-* 
quepleraqucabipfoobferuataSc iconc cxprcHa. 
Putabam aucem> fiquidem in tanto viui ^nimalis 
motu Sc extremo torcurac conatu, citius pereant* 
Vafa Ladea, 8C ego alias in hominibus fttangula- 
tis obferuauerira Ladcas Venas fuperftites,fuc- 
cclTurum quoque expetimentum, li vel animal 
poll paftum aliquot interiedis horis celeri chor¬ 
da ftrangularccur, vel homo cruci deftinatus poft 
largius ientaculum fuffbeatus aperirctur > qaia 
tumThoracismotu celfante inhibica refpiratio- 
ne eodem fitu permanent humiditates diftributae, 



iS Thomie Banholini 

neca dolore fccantisfacile niouentur. Meditato 
confilio optatus euentus adrpirauitiplurimifquc 
in canibusfastis pxpeiimentis > humana tandem 
cadaucra ex voto pabliCoy Sereiiiflimo Rege 
/’•iS'FRIDERICO III. clementec annuente.ro- 
tac. alioquin & perpetuae cruci adiudicata bene- 
qucpaftajnadli in fingula accuratius tam in pu¬ 
blico Theatro Anaiomico folcttni deraonftratio- 
nc,quam pfiuata opera,tantomaiori ftudio in- * 
quifiuimus, quod primihxc in homine tentaue- 
rimus. Primum cadauer infanticide fuic,furis 
altcrura, illud macilentum vixque offibus he- 
tens, hoc obefum planequc omnibus numeris 
fanum. V ttumque quinque ante intcrcepCiim fpi- 
ritumhorisjcibovinoque, fuit ad fatietatem re- 
pletumtinprimo LadleaS Mcfcntericas & Tho- 
racicas ehylo repletasinucniraus, in altero verb* 
ne chyli in vafis illis veftigium vfquam vifum, 
nectamen fpefruftrati aut expedtarione ; com- 
parebantenim in MefenterioglandulsElumbares, 
& in Thoracc dudus chy lo deftinati, quos ea fa¬ 
cilitate eruimus quo fiiperiprcs loco nobis & mo- 
do tor ante in animaliura fedione experimentis 
fadis ad vnguem cognito. In primo glandulas 
plcnastres lumbates loco Receptaculi Pecque- 
liani, monftrauimus publice, & Thoracicarum 
Ladearum in axillarem finiftram inlectionem 
externam triplici raraulo confpicuam. In altero 
maxima cura noftra occupabatur, vifis glandulis 
iifdem, in interna infertione Ladearum Thora- 
cicarumjquam cum valuula , explicata axillari 
egregie vidimus, adhibito folic aliifque cultri 
adminiculis.Defidc noftra.Sc finccritate nemo 
Candidas 


di Latleis^homckis. ij 

candidus dubitet. Nanquam publico ijupofui- 
mus aut vciba dedimus. Non defuturos tamen 
fdo quos vel inuidia vcl contempcus tranfuerfos , 
wpiet. Sed apagehanc bominum nationcm, lex 
babec compcrendinaiionem, ipfi experiantur 11 
poflintjfin miiyaS noftra veftigia fequantur, 
definant male agere & audire. Inteiea li adio- 
nemfalfiinftituant, tabulas pro me habeo & te- 
iftes, maximosjminimos, omniumque ordinum * 
fpedatotes honoratiffimos, qui demonftrantibuS 
nobis fecantibufque publicepciuatim adtucrunc, 
in primisllluftrem be Iviaguibcum HeroerujDo.; ^ 

(^hriftiarhum Thom^um de Scougaard > Equitem 
^uratum. Set. Reg. Cancellarium Magnam, &c 
Academic IbcraroiumqueConrcruatorem per- 
benignum j aliofque Generofos nobiliffimofque 
Viros,quoSrei nouiras &: in me fauqr folitus ad 
Hoc Naturaf fpedacuiura inuicauerar,.nunquaiii , 
non hoc nomine laudandos j necnon Medicos 
quamplurcsExcellenciffimos be Anaromicarurti 
rerum ^zm\^\mo%ilacohum FabricUm ^dUum 
V‘>formium^Strno 7 tem TauW^ttulum 
f£e 7 iricum Fuire», lacobum Finc^iitm , aliofque 
PtofelTores Regios,& lediffimorura ftudieforum 
fplendidamcoronam. QuiCquis tot tauiifqucno¬ 
minibus fidem detrahit, ipfe in acternum cafTa 
fit fide. Eiiuerfam autem in homine be brutis 
obferuauimus Vaforum nouorum fabcicam, Sc in 
brutis quoque pro fpecierum indiuiduorumque 
diuGt(itatc, quemadmodum accuratius mc- 
tbodo folitain fequentibus fumuscxplicaturi,ad 
hominem prxfertim digteffuri j quia inuentoc 
primusbrutafola cultro Anatomfeo fubiccit, SC 
B 


t% Thomd Bunhdllnt 

obfcruationcsfuasobfcuris adco vcrborum,reflS 
* tentiarumqucflofculiscxornauitjvc Icdorcs rc- 
. pctijalcdione,dubiosfemperdimitcat. 


CAPVT VI* 

iyttJMtomicd GUnduUrum Luldearum lumhA- 
r 'lum Ifijioriai 

P Rinium quod fub Mefentcrlo riuper inufcn* 
rum diximuj, quia ex Ladlcis Venis Mefcnte- 
ritis chylum recipit^tanquam in Cifterna > 
ptacuhtmsozxxTec^uetust fubinde Lalieos U- 
tieeSiChyli fia^num^ chjLi feMm^yeficamy (ys. 
Scd hx in brutis folis nomcnekturx obtipent* 
quibus manifcftior quarnhaminicauitas. Vefica 
tamen non ita commodaefft, quia notritiUmfuf- 
cums nort •xcrementum continet. Gl. lo. Ifor- 
ntus > Anatomicus Lei‘denfis,ySfrrt Laliei nomine 
dignabatur* quum necdum vifo Pccqueto fimi- 
Ic quid in Mcfentctio canis ipfi occurriiTpt. Nos 
communi Lttlleks lum- 

voeabimus, quia tales reuera in qominc 
nobii vifar& btutorum pacum bine abluddnt. 

Sitms.Xxdt^ centrum Mcfentcrij,quodiubin- 
de alteri m<Sc fuperponitur, fub cccliaca 5c 
cimilgentibusjcitcalumbarcs vertebras inter ca- 
rundem nfufculos 4o«e» media fere regione in¬ 
ter renes Sc capfulas atrabilarias, quas vti & re¬ 
nes fiibinde langit vel immediatecontadu,vci 
miffis ramis. Non piorfus medium lumborum 
Ipcum (ecuar, fed fubinde ad dexttum defledir* 


deZdBekTijG.racick. 

l^krum.quc ad finiftrum in brutis iuxta cauam 
defcendentem , prope rencm finiftrum, inter- 
dum ad vtcunaquclaius inter mufculos lumbares 
iubcaua. Superior glandula in homine dextrum 
cligitj ftatim fub appendicum Diaphragmatis 
exortuj rcliquae inferioresfeum Ileceptaculo bru- 
torutn parem fitum occupant. 

ProFundior ficus & ad tutelara fpedat, & ca- 
lorem.obviciriasarterias, &ad Ficilior^m chyli 
expreflionem. , Anteriori enim parte Mefentc- 
lium inftatj ad latus vcl poftica parte vertebrae, a 
quibusinanguftias comp^litut,, vt tariquam in' 
fitula, butyrum vcl aqua, fuperpofico pondere, 
chylus exprimatur. Qu^ prefliotiem iuuaryre- 
dit Ttequettts Appendices Diaphragmatis vici- ^ 
nasilli fubi6^as,quae diftendi nequeunt in i:e- 
(pirationc , quin ipFum Recepcaculuin tSiften- 
dant,adcoque contentum cfiylum ptOpellanr. 

Has vices glandula burriana fuperior iuftius 
commodiufquc cxpcritur,quam appendices fepti 
ar< 5 fiusinupluunt & c 6 rnplc( 5 luntur. Meo iudi- 
cio mufeuli lumbarcS fuas quoque hue operas 
conferurit. 

SubS^ant)* variat. In brutis nonnunquam cfl: 
nreriibranofa,rcd tenuis ex peritona:o,apparecque 
prinia fronte vifeidi pituita concrcta, aut pin- 
guedo. AdtadFummollis eft, & glabra, digitif- 
gueprelTa lubricaeft 5 c flaccida, indicatque in- 
tus contincrihumiditatem. Interius, fi vel cul- 
t?o vel digitis rumpatur,apparet inter duas mem- 
branas cauitas quxdam chylo repleta vcl fero , 
quo cdudo manifeftius confpicitur tiunc duos 
digitoscapitns,nunc vnicuni,nunc vix Fcnfibili 

. ® ‘i 


io Thoma Bdrtholif^ 

cauitateifepletumvifcido& coaguUto tS 
hominibus prorfus diuirfa fubftantia. Glandu- 
lofa enim eft & folida inftar aliarum glandula- 
rum Mcfenterij, venulis Ladeis quafi irrigatai 
chyli taraen per minimos anfraftus capax. Cue 
verb canibus cauitas fit excauata magisquam ho- 
minibus,dicere non pofiiim, nifiih voracitateni 
iilorbm caufa fit referenda. 

Kamerus. Vnicum eft brutis, vt refpondcae 
glandulaE maioti Mcfenterij j vnicaque cauitas, 
Obferuauimus tamen&: in cane duplex, vtrin- 
que vnum, dbiongius inter mufculos lurabares 
&veftcbtas fitura, inquodextrumadThotaceni 
mif^ebat tumidum ramum, finiftrum ad glandu- 
lam Mefcntctij, quod tamen cumdextroramu- 
los coramunicabat. InHominibusttes glanduIaS 
notauijduas maiores inuieem fuperpofitas, fed 
mutuisramulisLadeis coniuniftas, inter cauarri 
defeendentem & Aortaminangulo,qucmcmul- 
gentes cum cattr faciunt. Tertia fuperior Qia- 
phragmativicinior.eiufqucprincipionerueofub 
appendice immerfa. Credo tamen varium eife 
’in variisnumerum,fiquidem in quodam homi- 
ne plures in Mefenterio comparebant glandul* 
quam inaliis hadenus^me difiedis, vt etiam 
quamplures Aortam ad Ilia vfquc comitaren- 
tur. ' 

Magmtudo, In btuiis ^ Diaphragmate ad ter- 
tiam luroborum vcriebram nonnunquam pre^- 
tcnditur,laiumj vt impicat fpatium inter lum- 
barcs mufculos, ad renes ciufquc capfulas exten- 
fum, nonnunquam minus, 6c ciirios.c inuenicn- 
dum. Interior verb cauitas non eft adco ampla, 


de ZaBeisThorackis. ^ ii 
Cc<3ad < 3 igitosduos,.vel rnum vcl medium ca-* 
piendosaccommodata. Inhominibus,quia plu- 
jccsglandulacjfingulaeirium tranfuerforum digi- 
lorum xquantlongitudincm. 

Figure. Externa,inxqualisin brutis, glabra 
tamcn : Oualem nobis depingit Tee^uetus 
pyramidalem •, Scd ea figura apparet tantum rc- • 
clinaris ad lafera inteftinis *, qus quum frahant 
quoque fecum fcquax Reccptaculum, iftam fi- 
guram cxtorqucnt. Forms enim eft comprcfls 
in fitu fao relidum. Subinde tamen & nobis 
oblongiori forma apparuit i In hominibus vel 
rotunds funt glanduls, vel oblongiores. 

Color. Candidas eft & hefti fimillimus j qui 
non perit facile cum vita, fed conftanseft,liue ob 
duplicemtunicam in brutis, qus quaftlafte Coa- 
gulato imbuta veftigium foi non facile oblite- L 
rat; flue ob natiuum glandularum candorem, Sc 
contentum hun\orem Laffteum.lntcrdum tamen, 
difficilius dircerniturohpinguedinem adiacen- 
tem in obe^SjSc chylum aquofiorem. Notaui- 
musquoquemhomine alter©, alteram glandu- 
1am candidam fuifle, alteram obfeutioris cold- 
riJinftar carnis, vitio quodam quantum ex eor- 
porern.inus fano colligctepotuimus,contra<fti. 

Connexio. Poftica parte adhsret vertebris 
lutnbaribus', Arnica Mefentetio per raraufculos 
Ladcos, qui chylum ad banc cifternam deri- 
uant. Eos vidcbis,fi rcclinato Mef<;ntcrio cum/, ay.' 
inteftinis ad finiftrumlatus, intuearis diligcnter. 
Anautcmpenctrcntincauitatcm cius, fiue fub- 
ftantlam , quanquam oculis difccrncre nequea- 
mus, dubitari non debet, quia chylum admittir, 

' " Biij ’ 


!l^ ThmisBartholmi 

qacmadmbdurn nec manifcfta funt oftb Laiftca- 
rum in Mefcntcrio. In his truqcis Ladearum 
juxta Rcccptaculnm notar in Explicatione fig. 
L2^tfr^««//Kf,amplioremtunicam valuulas inidi- 
earc, quarefluentem chylum inhibeanr. tAdla- 
glandiiilis feu capfulis atrabilariis, &ieni- 
bus apponitur j fiuc immediate, vt in canibus 
nonnullis, ita tamen,vt cultro feparari facile 
poffit, fine mediate perramulosLaAcos. Mani- 
feftius id in hominc obferuauimus. %argcbant 
plandulx Ladlctc noux ramulos ad Pancreatis 
partem duodeno fubiedam, cmulgentem vc- 
mm finiftram tranfcendchtes, alios quoquead 
art,etiam emulgcntcm dextram. Qmn imoinui- 
cem glandulx ramulos LatSlcos mittebant, fupc^ 
28^ tier rotunda ad inferiorcs.hx rurfum Sc fibi com- 
municatos dudtus largicbantur Sc vicinis.locisj 
quemadmodum fequenti figua'a exprcflimus.Mi- 
rumobferuauimus in canequodara faiis magno 
& fano fcpdma poll paftum hora,aperto, du^us 
I. 3 (fi:cis fimillimos, led raqdo la6li,modo fero 
pellueidos, a Mcfentcrio fiucRcceptaculo noup 
lcrp«rc,partim furfum ad Hepar cum Porta, rgo- 
jb ad rencs per emulgentes, modo inferiora ver- 
fus fccundum cause dcfcendcntcs ad Ilia tradum, 
cui infternebantur & media membranula iun- 
gebantur, donee vcfics alueus confpedlum iti- 
tcrcipcrct vlteriotera , qui vinculo leui in- 
tcrcepti irffciioraVerfus tumebanr; verfus Mc- 
ifentcrium verq inaniebantur, vt fufpicio nobis 
flupentibus hatafir, peculiare hoc efle vaforum' 
genus fero dcftinatum, de quo iudicitim in alias 
pbferuatiottcs diftulimus.Pcrfcripfit ad mcLcid* 


de LaBeis Thoracicif. 21 

'/o. v.<»duostanxum Ladtcos lamosvet- 
fiisdiuaricationcrn Aortaepropccrurales fparfo* 
afe obferuatos. Supertua auteni ptope Diaphra- 
gma cx Recepraculo fea glandulis Lidleis pro- 
deunt lamiLaiftei Tboiacici ,de quibus poftca 
fumusafturu 


CAPVT VIII, * 

^landularum nmtsrum. 

C dEterum quia ftulta eft gloria, nifi vtilc eft 
quodfacimus,maximos noui ReeeptacuU 
feu glandiilarum Ladcarum depromain# 
quannin-rtnuifarrei noniras permiferit. 

I. Aueftus homo numcro partium haftenus 
impcrfedlus, vcl nobis non ad vnguem perfpe- 
«ftus. Peife<ftior Anatome rcddita,& fundioncs 
clariuselucent. . 

II. Preftior Vfus glandularum Ladcarum 
eft, vtex LadeisMcfenteiij Venis ehylu'm cxci- 
pj.int aliqucm,eundemnonnihil prarparent be- 
ncficiocalidorum vaforum vieinorum , arterisc 
venxquc, & breuitcr prxparatum ad Thoraci- 
cas, al;afque partes protrudapt. Gontineri ibi 
chylutnfcnfus docct, illumque rcciperc ex La~ 
dcis Mefaraicis, pveflione illarum innotefeir, 
furfum deniquepromoi)ere,ramificatio Ladea- 
riim exinde prodeuntiupafacitfidem, imb rom- 
preffb Mcfenrerio&vulncratis LaCtcis in Tho-'^'^^* 
race vcl ligatisjvel digit© adadis, chylus iliac 
velprodit,vcl in lumorcm tollit vicinum Mc- 
B iiii 



Thorns'B4Ttholm_ 

fcriterio locum. Ad hxc in Ladei liquoris dlefc- 
(Stu, talis humiditas fci'ofa in illis repericur,qua¬ 
ils in glanciulis confpicitur. 

///. Serura’achyloinleui ilia ptaeparationc 
^ cxpulfionis cbnatu feparatum in adiacentes 
vcl txprimunt, Btnulgentes arteri <*4 
quibus ramosmittunt, vel cutpf 'alas i€trtthtUna^ 
icro melancholico deftinatas, vel deniquc pet 
2?^m/o«/<’/4iiplicaturam, in qua mbrantur. 


CAPVT IX. 

\ 

Tlttrima ittuenti ^aui comvtoda, 

H tncque ratio multotumafFc6lui*m incot- 
porehiimano reddl facilis poteft, quos ha- 
iStenus velignorare coadi fumus» vel longe per 
ambages tepcterc. 

I, Manifeflum iam eft Sc certa breuifiimaque 
via inuenta efti qua potatoreSjqui cum Promacho 
5J. congiosvinivelquatuorhaununt, vel eum Bo- 
nafoj qui bibit quantum honjinum nemo, non ye 
viuanc natifunt> fed vt bibant, citiffime & co- 
piosc meiant. Longior enim vulgata via per He- 
par, Cor, Arterias, Emulgentes, Renes, Vreteres, 
Vcficam, & quanquara in breuiori inuenienda 
defudcntt^^».rf^<'W<’»j per Heparex ventricuK 
▼cnis gaftricis>& ‘Pijfh CQnringitipjue per LienemJ 
tamen illc inuenta circulatione fine fuo excidit, 
hi verb vias conceptas ex ingenio, mOnftrarc^ 
non po^^un^ad fenfum, 

/ /. In Diabete Icgitima potus talis per vefi- 



de ZaBek Thoracicis. 

cam rc< 3 ditur, qualisfuit affumptus,idque brc- 
uiinterpofitamora. Docet id G^lenus paflim, 
aliique: 5 c teftatur cxperie^,- 
tia. Luptanus Cent. a. Curr94. Ro¬ 

mani cuiufdam meminit, qui vini meracioris 
potui indulgensindiabeten lapfuseft, & quid- 
quid bibiflTctjAatim & quale fumpfilTct, per vri- 
namreddiderit. d’<#.«fo»wpartea. PraeU Prad. c. 

34. viditNobilem Venetum,qui in prandiapcr/* 
aliquot anno* biberat triginta quatuor phialas 
vinijcitb tamen omnia excrcuerit.TV/w^Vei/iW 
l.io.Praj^c. ii. quendam feribit febre maligna 
laborantem, cum nihil biberet, nifi aquam geli- 
dam, in DiSbeten incidiflc,vt potus omnino im- 
mutatus redderetur,fcruans eundem colorcm, 
confiftentiam, faporem atqucodorem, 

LuJttAHuSy lib. a. Prax. Adm, Obf. 71. narrat de 
quodam meracioris vini potui nimiura indul- 
gente,paruo tempore plures ingcntefque caliccs 
exficcafle, Ted quidquid bibilTer, illico odorc, fa- 
pore, colore inaltcratum minxiffc, 6Cj quod om- 
nem fidem fuperat, intra horx fpatium, 20. lif 
bras aquae ebibentem, eundem potura qualem 
hauferatjlimpidiflimum per vrinara cxcreuifle. 
Salmuth Cent. 2. Obf.55. virumnouitqui vino 
Neuftadfano fc crebrius ingutgitans,.inud per 
vrinam crudum plane in fubftantia, colore &: 
odore ( fed guftare fe noluifle ) rejiceret. Patauij 
mihi referebat “BenediBus Syluatiemt fummus 
Pradicus, vidiflefemeienrem vinum rubrum eo57^ 
colore ‘8? odore , quo hauferar. Externa nolo 
exempla, quia in me ipfo nuper fum expertuyn 
calqplofisinfultibus, qui me per vices carni^ii 


±6 Thma BarthoUni 

inftar (Vtcum>£'rrf/wflconquerac )torqucnr,po-i 
turn exigua mcnfura vinutn Rhenanum, lari- 
quamdityieticuiTijbrcuipoftclarifliimum in ma- 
UilaproduiTc, colorcSc fubftantia perl1mile,ta- 
ieque pec aliquot dies immutatum manfilTc. l^a- 
borcnc quantum yclint Praftici in renum intcnot 
pcrie,viarumlaxitate ,attradricis vcl reyentricis 
inabecillitatCj numquam tamen fc expedient, 
nil! breucs has vias babuerint perfpcdas, per 
quas fine fiibftantiae rautatione aut fanguinis mif- 
cclla, ci to mcaru tranfeunt afilimpta, 

III. lam demum afTequimiir, vnd§ in qui- 
bufdam lac feu chylus cum vrina fir redditus. 
Vx^wHeolmFlorsntfrtus t Seim. ^.tr. lo. c. ai. 
in caftro Itri iuucnem ttigcnarium, qui omni 
diemeiebatvrinam multam, inqua refideba; fi- 
cutlac coagulatum album ad quantitatem me- 
i?* diivrinalis,pratrer fubftantiam vrinae, quae ilU 
fupereminebat,<rcitf«c^/»j refect .anirnaducrfjm 
fuifieaPetro Spccecio,Polonum quondam exul- 
Ccratione( vt putabant ) renum laborantcm in 
Nofocomio S. S. fubinde vrinam Ladlis inftic 
albam craflamreddidtfls/spiusafevifim.Ne 
verb banc Lafleam materiam de pure interpre- 
teris jprodeat Belix TUterus lib. Obf. 
p. m. 836. ifi fe ipfo expettus eft longo tempore 
fine nox^vllaautincom nodo vrinam Laifteam, 
quae quiefcens nonnihil mireriim albam laiftis 
craflioris Isftar in fundo, cochlearis vnius vcl 
duorum'menfuradeponcbat. Da vxore D. Du 
Boutlabcjquae cum vcinisquidmeiebat, ladeum, 
&y^efeccnsalbore, acqualitatc &C leuitate verum 
pus fin&Nephriudis fiifpieione* contra fenio- 


ie Latlcii Thorastch. xj 
yum Medicorum decretum ftatuit^ "BitUor.uts^^ 
z.Gonfii. Med. 59.fortelatenternfobefreMcreir- 
tcrij abrccffum j vrinx Ladex caufara, quod a 
rticnic noflia paruo diftat inreruallo. Alia qux 
de vrina alba pioducuntur a,b t^f^uario 1. i. 

Prxv. Vrin.cap.2. ^Thedphito^ quanquamad 
jem noftram trahi poffcnt, datoftudio prxtcr- • 
uehoi, 

IV. Promptiim nobis vidcrcjcur nephriti- 

cos exbibita rcmedialithonrriptica ftatim fubin-A 
defubleuenr,velquomodo Venerem ftimulan- 
tia, legumina,&c. breui mora,5c fine impedi- 
mento viarumad anevias eraulgentcs deuenianc 
& fpcrmaticasj quia in confucto Si hadenus re- 
cepro itincrclongiore, virtusalioquin remedio- 
tum facile hebefccrer. ' ? 

V. Nccampliusdubiramusjcur baufta Diu- 
, retica in vrinis odorem S^ colorem imprimanr, 

yr de T erebinthina, Caffia, Iunipero,aliifque no. 
fum. In quamrem elegans extacTipud 
riumlib. i. dc lud. Vrin. cap. lo. hiftoria fcrui 
eiurdem, qui fumpto,fieri iuflli j trocfiifcoama- 
r<p oxynieIlemixto»quern morofusxget & dcli- 
catulus aucrfabatuf, in itinerc nigrum meiebajt 
nietu mortis, nifi mcdicamenti haufti mcmoria' 
tccurriflct. 

VI. Q^modoj Si qua via expedita,‘cum ci- / 4®« 
bis dcglutita multa,fimul per vrinas firit reddira, 
nemoeft qui non diuinarepoflir. Virginis Vcne- 

tx fiiftoria apud KAlexandrum ’BenediUttm ^ 
^cheiij^ium ]. 3. Obfij; Sdnil»rium \, 14. Meth. 
Vit.Err.c. ii. Tarditm,\. 24. c. I5>. aliofque cx- 
tat confignata, qux acam crinalci^ quatuor di- 


x% Thoma Banholini 

gitoslongam dcglutiueut, candcmquc cltrandp 
xam poft biennium ex vefica calculola materia; 
inuolutamcumvrina reddidit. Torquent fe in 
viis ;ndagandis CUudinut^ I^e%. Med. 40. 

Ldttpus in Epift, pag.745. S^nfforms}. d. fed 
quafcunqueclcgcrintj &: longaeerunt 5c a yulne- 
reniinquamimmunes.Noftra autem peibreuisj 
nccita pcriculofa. Idem dc aliis efto ludicium.' 
Nihil mitStione pilorum tritius, periodicam ob- 
(cruauicr^^wd.a. Obf. c.51. in filioConfulis 
HornanijCuiquolibctXiV. die midlus pilorum 
• sequantiumdigitum integrum per 4. die&fuper- 
ucnitcum infigni vrinac.difficultate. Eius magni- 
tudinis 6c vidit Florentinus, Fafciciilos 
pilorum ex vefica excretes feminx , habuit 
Schen\ius. Piles palmi longitudinc erafibs 6c 
durosinftar fetarumporci excretes vidit 
iifs 1 . a. Prax. Adm. Obf. Difputat quidem 
JFdildfinui in Obf. ad HorJ^iutn'i omnes fieri ci 
humoribiUS»ffd irrito de fingulis con^tu, qimm 
veri pili Sc cum cibisaffiimpti ab afiatis humori- 
bus facile difeernantur. Miraculo vicipa viden- 
tur, nifi nofirx vix nuper repertx ad partes vo- 
iccncur,q^ux,paflim apud alios leguntur per vri- 
nam rciedlaj nempe api j radices, tcftc I»I/o tA- 
lexdndrino^ fungi apud Nic, JF’/orefifi»»f»,vau(~ 
cXi teictenteZ^cuto \. 2. Prax. adm. Obf lot. 
Semenanifi poft paftum fumptum, 5 c carbones, 
Sc grana alkekengi, notantc Htldano in Obf 
PaIex hordeacex,apud^ 2 ?/^/v<rr/$;!</« I. 8. Symp. 
prob‘, 9. SColusintegrurajncqsnaavirginc Am- 
ftelodatnenfi comeftum. quod nuper ibidem 
Anatom. Lei’denfis obferuauit. 


iiaBetS fhoractck. 1 ^ 

jr//. Patct praitcrca nobis iam oculatiori- 
bus, cur hydrops interdum haufto potu ftatini 
diftendat ventriem,quod in amico mdo intimo 
inonitaprideraob(bruaui,ncmpe ob Kfifitonaei 
tunicam>cui glandulx Ladex irtimetfx latentj 
implctam.Hecdifficile-explicatu eft,quomodo 

per Diureiica Hydrops fxpeteimin€turjpcrqa« 

•Vrinas foluatur. 

VIII. Deniquc vnde atrophia partium, jprx- 
fertim^horacicarum> qux ex glandulis Ladeis 
chylum fugunt, premitur fubinde Receptacii- 
lum Ladeura 5 c hihm chyli remoratur,ob- 
ttruitur , 5 C inflammationes aiiofque tumorefi 
patitur. Vidimus id incadauere huraanO,in qud 
adatrophiamon!nia>exceptoHepatc fano,ver* 
gebant, flaccidis pulmonibus & marmoris in- 
llar variegatis, bubonibus in ingiiincjgahgrxna 
in pcd6 5 c aliispcffimi habitus indiciis. Sanacrat 
altera glandulaLadea, rubra alterajquafiinflam- 
raara & phlcgmonodes Vnde Hepar quidcm 
fanum 5 c tnultx Mcfaraicx Lades > at Thoraci- 
Cx Ladcx non ita plenx aut tumehtes chylq,' 
Plura de inucnti houivtilitatibus in aliam diffe- 
ro occafionem, vt ex immehfa fegerc ftipulani 
Eelinquami 


CAPVT X. 

'Ziititeoi ramesad Vteram ^m^ne dermarh 

D tftriburioneni ramorum Ladeorum ex 
glandulishifce nouisLadcis inabdomine. 


'^9 Thoma Banholini 

fupra pcrtcxuimus. An autem ad vterum quotju^ 
dcriucnturj in ptaignantibus fieri debet experi-^ 
mentum; Ejubitare non aufim, quia 
erdtesX, Naturapueri,lacirivterum confluc- 

reraonuit, nerape fuccum alimentoruni candi^- 
dumj(qui exprimitur quoque ad mammas ,) 
adembryonis nutritiOnem, eumquc attrahi in 
vtero per os embryonis. Schtentiam Magni Coi* 
hadlcnus dereliilara, nuper defendendam fufcc- 
pit Guil. Ifarueius de Gen. Anim. Exerc. j[7i 
Qma I. in ore puUi in ouoaqua reperitur. z, Iti 
ventticuliscxingluuiCjSc inreftinisprimis firai- 
lismateria, & inftar ladis coagulati vifitur.^Ex- 
crementitia in craffioribus inteftinis in vtero ad- 
funt. Meconium vocant Anat6mici,quodin nu¬ 
per natis quotidie obferuamus. 4. Propc anum 
/'■ 44 * ftcrcorain pullis circa XVII. diem, cadcmquri 
anteparturain feciindinasegcfta Tunt. 5. Bile&i 
vrina vtraque vefica fcatet. 6 . Infans in vreri cer- 
uicehxrcnsj^ nupernatus vehementer admoro 
digito fugit, 8c segte fugendi confuerudincm 
adultiordedifcit.Vcrofimileigitur diuaffuetum 
hoemodo nutriri. 7. Addo, obferuafle Carter 
75 »w,vitulumnecdum exclufum gfameniii collb 
digiti longitudinc habuiffe. 8. Adhaec vagitus. 
fubindeauditurvterinus,qui ore elaiifo diffici- 
lius editur. Talcm in nondum natis annotaue- 
xunt ^Ihertus Mdgnus^ Liuius I. 24* 

Veinndiius de Monftt. c. Fincelius , Caufii- 
nus\. j.Hicr. §. r.Sennertus lib, 4. Prax.part. !• ‘ 
iScft. 3. c. 8. Cl. Salm/tfius 'xw Refp. ad 'Beucroui- 
itumylfuit/eUiusno^ct in Hift. Chliftiani fc- 
cundi Regis, & nos bina huius in patria nupef 



Je taBei! ThoraticiS, 3 \ 

Kabuiraus cxeniph. Sedvrgcntioiahuius diftci- 
butionisindicia fubminiftcat lac feu chylus ex 
vtcro pi'ofluens. L^^urenttms\'k^,^. Anat. quacd. 

10 teftatur fe vidilTc quampluirimas puerperas 
per yterum & veiicam maximam ladlis copiam^* 
excreuifle. Quod ille ad confenfum vteri cum 
raamitiis refect > ego facilius ad communes bos 
dudus Ladeoi> fiquidem raemini me quoque la 
mulicribus grauidis inftantc partu ladi fimilli- 
roam materiam, fubftantia, colore , confiftcntia 
cx vtcro flucHtemobferuaffei & id immitieiitis. 
partus certum habent indicium obftetriccs. 
f«r«jlib.z.Prax. Adm. Obf. 143. notatin femi- 
namolamgeftantc, lo.diebus petvtcrum vdut 
per pcrcnncmfontcm,tanquam aquae fero ladis 
fimillimaecopia emanaflcj Ytiudicio eiusquoto 
die,quinqueaut fex librae proflucrcnf,finedolo- 
rc,aidorc,pruritu aut acrcdinc vlla. Non raro 
quoque medicamenta affuropta ad vtcrum illae- 
fa perueniuht breuiflimo hoc tradu. Dc crocO 
^9. BTeurnim 1 . x. Mcth. ad Prax. cap. 14. quod 
raprim vtcrum pciat* adcovt cum quxdam cx- 
cludcre foctum non poffet, dato, ctoco, prodie- 
rit foetus crocotindus.J 5 ^/wV«/ 4 tb Ifeer ObC 
Spad. i4.rcfcrt,fevxorigrcgatij militis in diffi- 
cili partu crocum cum aliis cxhibuilTci &: di- 
midioquadrantecitiuspuerum eriixim eflTc cro- 
ccocoloj|etindum,vtaliq«ot poft menfes color 
non cuanuerit. 


p Thoma JBdrthoUni 

^^ 

CAPVT Xt. 

L^^edtum ad Thordeem frofa£ines. 

L Adeariim per abdomen difperfiones ftrU 
dim vidcmuSo Vlterius iam in Thorace funt 
perCcquenda:. t^/eilws quidcm venarum La- 
dcairum audor primus Cap. XIX. nufquam illas 
extra abdomen admittit, quemadmodum nee 
ipfasquae a Porta proficifcuntur, alibi inuenirU 
Quod cum illohadeniis credidimus. Scd idem 
Tecqut;tusi\n obferuationealiud nos docuit, 8c 
ipfiobferuauimushoc ordinc. 

AfupernaRcceptaculi parte ftatim fub Du- 
pbragmatc prodeunt in canibus nonnullis duo 
ramitumidiufculijfxpius in, quibufdam vnicus 
tantum craffiorquc,quemadmodum &: in oui- 
busjrpinaimediacincumbentes. In Kominetoti- 
dem rami Ladei exfurguni: ,quot glandule no- 
uae,qui pctmediam ipinam Diapbragraa pcnc- 
tranti 6c circa primam lumboirum vcrtebrani 
duoiunguntur, mutu;i irifertione, circa duod?- 
cimam dorfi alius ramus ex fccunda glandula 
emergens paulo fupra priorum iniertlonem in- 
trat, propevndecimam verb dorfi vertebram tcr- 
tiusvifituratertia glandula ortus,. exindc Iblita- 
rius ramus per dorfi medium ad Aortac & Veni 
latus inter vtrumque fub cbfophago, cui, 
vtillifirmitcrrnembranulis fuis neditur,afcen- 
dit. Vel fi diftributioticm ^ fuperriis partibus 
placeai ordiri, circa vaidccimam dorfi vertebrain 
folitarius 


de ZaEietsThorackis. 35 

‘follcaruts dudiis Ladeus diuiditur in duos ra- 
fnosj quorum (iniftec ad finiftcum ceda defccn- 
dit ad glandulas-Ladeasjdexfor infra ad duodeci- 
mana vectebram in totidem ramos iterum diftri- 
buitar,q<ioiu dexter |iari pado in vertebra lum- 
bari prima bifarlam tecaturjvnufquc ramulus ad 
clatioremglandula.m rotundam dcfccndit,alter 
adoblonpiotes. Incanibus nOnnullis,duo,vt di-jp. 
ximus , a Recepraculo prodeunt rami candidi, 
quorum fiqiftrum fupra Diaphiagma ampullam 
soc 3 .tZes^ueiW^ tuinidiorem dexrro, dexrrum 
vcro <#/ve«/» nuncupatineXpl. fig. 1. quanquarh 
p, 14. vcrunique ampuLUfcentem dlueum appel¬ 
lee finiftrorfiml vergcntem. Ambo infpina dorii 
fecumbentes) quando adfunt > regionem Dia- 
phragmatis permeanr, & fenfim anguftati furfurn 
verguntjdiftindotramitcad vertebram vndeci- 
rnamjvbi tranfuerfo ramo iiauicem iunguntur, 
quaiis nexus qtioque ad vertebram dorfi deci.^ 
mamoccurritjfiucadrobur, fiue humoris com-, 
mercium. Fluduantismodo ica bifidi incedunc 
ad vertebram feprimara, fextam & quintam, vbf 
treshuiufmodi rami tranfuerfi iterum vifuntur, 
^araliclas lirteas inter fe copulantes, donee ad 
vertebram quartamperuenerinr>vbi paulatim a 
fpina media declinare incipiunt, prius tamca 
iunguntur&mutuisofculis cocunt. Ita quidem 
in omnibus depingit &C defcribit canibus Zfc 
j'/ww,quod & nos in cane vidimus, fed fiepius/- 4$. 
vnicus ramus aDiaphragmate occurrit fine fo* 
ciis incilibus redr furium repenfe, iuxta Dia- 
phragma tamen rumidior &C amplior, vc credatii 
naturam infingulis variare , nec certam huivrs 
C 



$4 Thorns Banholinl 

diftributionis rationem determinari pofTe,' 

Sunt totohoc itinerc candictfntes o\> fuccuni 
Ladcum conrentum,qucm digito furfum adU 
gimus, vcl ex apectis cxprimimus fua fponte quo- 
fluc prorucntcm. Subinde tamcn inftar hyati- 
dum pcllucent ferofo humore cargcntes. Intcr- 
dum chylo abCgntc apparent quidem,fed diffici- 
liusfcparantur. Fiftula autem indita facile dif- 
cernuntur. Ligatiinturaefeunc infeciora vetfus* 
digito adigas,non reduces huraorem conten- 
turaj imo li inferiora Ixdas, fubfiftet liquor La¬ 
dens inter valuulas fuperiorcs. Valnulai cnira 
habent depidas a Tec^t/eto fig. i. impedientes 
chyli defeenfum, humoris confiftentia &C lig'atu- 
rapotiusdeforis.conrpicuas,quam oculisjquippc 
in apertis difficilius patent ob vaforum fubtilita- 
tem. Eas valuulas videraus quoque indita fiftulai 
50. qua: fpiritum feu ftanun non poteft deoiTum 
pcllere. valde Ladcarum harum fubftan- 

tiaj vtjnififummaadhibita cautione , facillim^ 
Ixdantur , & euacuato liquorcj difpareant, vd 
xgre nofcantur.jB’^/VwfuntinThorace, verfus 
Diaphragma ciaffiores, vbi apparent glandula- 
rum fpecie, inrerdum vel digitum cralTx. Con»e- 
Huntur inferius, vt didum Receptaculo vd 
glandulisLadeis,poftica parte fpinx dorfi, an- 
tica oefophago, ad quern & ramulos mittunt j ad 
latera venx fine pari &:Aortxarcerix ardius per 
membranulasplevrx neduntur, nullum tamen 
ranmmadillaramittit,necdebuit,quia chylus 
per arterias ad partes nuttiendas deferri non de¬ 
bet, quxfolo fanguine arteriofo nutriimtur. A- 
lia autem invenis ratio. Nam obfetuauit Cl 



h LaBm.Thotacm, 

CettfifigiuSy ad hanc obferuationcrtia me inuita-^ 
tuSi ramulos vanos in Cauam venam fpatfos y vp 
data ad njc Epiftola teftatuii clauicu^ 

lisjVtpoftdicctur. 



CAPVT XII. 

L^gle^rum Thorackatum in nt^illdrem 
JinifirAm infertio. 


I Kfemo iana Tboraciearum La^earum Inqui-/. 

renda. A tertia dorfi.vertebra, vcl quinta> 
Vbircccduntifpinadorlb pec cuius incdium to-* 
tohocitinPre ferpcbadi> paulatim ad finiftratn 
deftedlunt» & fuefum fub oefophago , Aocta- 
que ferpunt^j & fub arteria fubclauia & ihy- 
nii glandulis ad clauiculana finiftram procc-* 
dunt. Diueefushie eft ^ec^uetuSyi\\x\zifx\\iL 
dorft fpina, in duos tamos diffindi ftribit pin-, 
gitquc, quorum finifter ad clauiculam: ftniftrani; 
tendat, dexter ad dextram. Sed inuento vero pi- 
dor aliquid addidilTe videtur vel i nuejurocis con- 
jedura..Enim veto verinque diffindi .obferuarc> 
non potuimusj fiuciinteutisjfiueborainc,, nift- 
alitec in Gallia, alitcc in Dania ludat NatjuravSed. 
fenipet tantum^ ter tia vertebra finiftcorfum dc-? 
ftederejficutinhumana figuva exprimi curauP 
mu9* Folic in inferioribus indito nullum a dex- 
tris veftigiura vafis comparuit> ncc quidquam * jj,' 
huic fimile vifus potuit expjferc, Neque alitct^' ^ 
fieri pofte cxiftirao, quod in*ominc. diligenter, 
pluribus ctiamoculis inueftigaturns, deprehen- 
di,quuad fpinx dorfiortum iuxta iugulum ivk 
Cij 



^4 • Thoma Barthblini 

dcxtfis ftatim axillaris Vciu aCaua oritur cof* 
dis bafi vicinaiin liniftris vcro longior. eft pro^ 
tcnfio, vt vidcaturNatura huic iufertioni coma 
modumlocum ciefignaftc. Vcrinquequidcra Ij- 
gatiim hoc vas per multos dies feruatum a fc vi- 
fumquerclert Vir profundac eruditionis 'Adridi^ 
nue qaemadraodum fratri meo 

antea laudato j Confefl'us eft. 
Sed fide mea apud magnum Auzotium omrieC- 
que cxciderim ft dextram infcriionera ifi vllo 
' ''cadaucre obfefuauerim.Luditfa:peNatura,& ih 
* vnicofubicdto illi forfan reuelauit, quod nobre, 
infinita denegarunt. ■ - > 

Solitariusigiturrarnusftniftcr Tub oefophago, 
thymo,8i: artcria Thocacica, 5 c clauicula finiftraj. 
adaxillarem venam finifttatendit,idquetneerdu 
J5‘ fimpliciramojinterdumtriplicijnonunquam nu- 
inerofiori diuifionc per exigua fotamina vel vni- 
cum ft vnica fit infertiojftatim vbi externalugu^ 
laris Vena in axillarem fe infundit. Obferuaui 
ftatira fub interna: iugularisprog.relfu ingrefl'um, 
incumberequcglandulisexiguis inmulculoruiti 
colli intercapedinc. Vbi.-v:nrca tantum eft infer- 
rio fimplicisrami, obferuauimus in homine &: 
Canibusforamen effe oblo.ngius,& valuulam mi- 
tralem tenerrimae textutar in axillaris cauitacc 
fbramini fuprapofitam , quceinhibct rcgrelTum 
chyli fanguinilquc ad infceriora, 5 c adlcenfcm 
ciufdem ad artusj quia cor tantumrclpicit, 5 c po- 
ftica parte obucrti cu^ axillari. 

Non obferuaix funt Ladteae vlterius fine ad ca¬ 
put tcndcrc, quia in iugulari obftat valuula, fine 
ad aitus/am propter valuulasVenuutn brachij> 



deLaBek Thorackis. 37 
■quani pcrpctuum fanguinis decurfum ,vnde n?C 
vllus chylusad illas partes fetri prcflione inno- 
tuit.Singulare eilquod incanequodam ieptim^ 
poft paftiitn hora difl'edo vidimus, ad pedes atif 
leriorcs ferofa quaedam vafa, quemadmodum in 
abdomine, venas pedis comitari, vtrinque pellur 
eida inftac illorumqujc in ThoraceSi Abdomine 
alias obferuauimus, quorum neque ingrelTum, 
peque egreflTum potuimus turn diftinguerCj fed 
vinculo intetcepta tumebant verfus ipfosartus. 


• CAPVT XML 

Zaf^earum Tiorackarum Vfits* 

y Sus Ladearum Thoracicarum idem > qui 
Mefaiaicarum , fi terminum a quo & ad 
quern diftinxeris. Nempe noua: chylum vchunc 
ex glandulis Lafteisnouis feu Rccepraculo Me- 
fcntcrijjad fubciauias. Mefaraiese verb Ladeac 
ab inteftinis defcrunc chylum, flue ad Heparjfiuc 
Reccptaculum. Chylum vehcrc parct,quia con¬ 
tinent chylum manifeftc indifledisdiffluentem, 
ligatura teftatur. Eundem fubjclauiis venis in- 
fundi infettiadocet, quo etiam exftillat liquor 
Ladeus, flatufqucperrumpit, fi vinculum Inxes, 
vt qumdoque furcul'iVcnac Cauae exinde liueant, 
& Thoracis cauitas candore inficiatur. Alias vi- 
firm nonnunquam lac ex venisbrachij fedis pro- 
dtifTc. Saepius in fanguinc per Venae fedioncm 
exhaufto, alioquin bono, vidi ferum ladis inftar, 
PuelljE Hafnicnfi fiipprefllonc menfium labo- 
Ciij ^ 



5 % Thorns Banholim 

taniipaucls abhinc annis fuafi fapbatnat fcdio- 
nem confueto raenftruorum tempore, interme- 
^iovcrocubtti. Pofterius eonfilium antequam 
exfequerctur puclla > lac, folitas delicias haufit, 
Vnde; loco leri in fanguine lac confpiciebam, 
quod quidem pro putrido fanguinc interpretabat 
ptimura,raox fententiam mutaui, qimm nihil 
gtauiusexperta puclla optim^conualucrit. Kara 
ladeus color fanguini admixtus puri fimillimui, 
calidi natiui cxtincSlioncm fignat, morteque prae- 
fentem rainatur,vt, praetcr alios,annotati^r. leel 
1 .4. Prax. Sed. y. rede monct Aquarius l. i, 
deCauCVr.c, ly.ratione compertumeflcjfan- 
guinem ad album colorem vergere, quum de co¬ 
lore fuo tranfmutatur legibus Naturae alteranis, 
atquc tranfuerfus, quod ex lade, fccundura (?<*- 
leni dodrinam,&: femincconfirmatur, Itainca- 
ytf. cochymicis & fcotbuticis non fcmel in mifla 
fanguine ferum Ladcum vidi, & a fc quoque vi- 
fum perfepe in hac vrbe narrauit Vir fummus 
OUfti patriae noftrae & otbis ornamen- 

tum. Mirum eft, & pro fabula vel miraculo ha- 
denus amultisacftimatum, quod Annales qui- 
4 am Ecclcfiaftici referunt, ex ThhU fub Ne- 
ronis dominatu decollati collo ladis vndam 
profliixilTc. Narratio audores habet quamplu- 
limoSjpraecipue verb Sandorura Nerei 

Sc Achillei,S. 6 %. lo> Cbry^ 

filtomum i quorum verba afFert "Barottiug ad 
Ann. Chr. ^5>. §,ii. approbatque. Siveraefth^ 
ftoria, inuenris Ladcis Thoracicis facile viam 
inodumqucinuefiiemus. Axillates rami, feu po- 
|ius infeitiq Ladeacurq in axilUres ampliata fuie« 



'Ae ZaBeisThordclcU. 

folltomaioribusoftiolis hiabat. Alij non Uc 
fincerum , fed fonrcs ttcs aquarura concedunc 
manalTc dulcium,quiadhuc inter Oftienfem Ati- 
deatinamqucviam confpiciuntur, & nomcn de- 
derc & Ecclefiar & Monaftcrio, dc quibus viden- 
di “Blondus 1 . ^An{k,Kom» 0 ;ta/^rt»s *P*nuinius 
dcBafil. Roman. part. i. Itin. Ital. alii- 

que. Addunt verb narrationis au( 5 totes nonnul- 
li, abfciirum qiioquc caput ter lefu nomen incla»* 
maffe, fiquidem aqua flu)cit. Sciendum CC ex 
axillaribus perLa< 5 i:easThoraGicas ferum fobindc 
anbbisprodircjvifum j quo & abdominis Vafa 
& Thoracis, alias La( 5 i:ca,turgebani: Virum au- 
temfandumlonga captiuitate,& plurimis iti- 
netibus 6c perpeffismalisdebiliratum,fero(i fan- 
guinis &chyIiproucntum cumuli lie. Qimd (i 8C 
caput abrcimina nomen lefuinclamauit ,eadem 
hie ratio fuit qux in illohoraine apud 

Hift. Vit. & Mort. Art. 15. Seft, 32, 
quieofupplicij gcnere apud Anglos vorfus pro- 
ditores recepto euifeeratus, poftquam Cor auul- 
fura penituseflet 6cin carnificis manu,tria auc 
quatuor veiba prccum auditus eft proferre. 

Ex Receptaculo feu glandulis Lafteis nouis 
Mefenterij prodire chylum in Thoracicis Venis 
contentum variis indiciis demonftrati poteft. 

Nam 1. non a fuperioribus dcriuarur, quippe ^ 
ftii(fto6£ compreftb collo, & artubus nihil prx- p, 
ter fmguincmprodit. i.Sicomprimamusabdo- 
men, turgerc Vafa Thoracis videmus, & ad fub- 
cUnias dcduci liquorem. Quodctiam apparct, (i 
diffindamus vafa,ab inferiotibus ferpere furfum, 

3* Valuula furfum fpcdlantcs ciufdem cuif«$ 



'4<5 Thorns, ^^ytholini 

viam nobis monftrant. 4. Quin iniccJlo pauli 
infta clauiculas vel in me<^to Thoracis > vinculo, 
a ligatura furfutn flaccefcun t, verfus inferiora tu- 
menr. j.Dcniquequalis chylus eft in glandulis 
feuRcceptaciilo, talisquoque in La^teis Thora¬ 
cis confpicitur, fiuecandidusjfiue feroftis, & vi¬ 
dimus alternarehas vices/ubitoqueexpuKbehy- 
lo,intumuifle Thoracicas fero in glandulis antea 
contento. 

Exrubclauiisautemquorfumabeat chylus, ft 
quaera* i cernim habebis refponfum, non caput, 
autattuspetefeobiationes fupva allatas > fed ad 
Gorcumdecurrenteper circulationem fanguin$ 
jp” dcducijVt in cruotera tranfmutetur, quemad- 
modum ex parte voluit i^riftoteUs. Varia id ex- 
perimentadocueruntinuenrorem primum ‘Pee-^ 
^uetum y cap. 1. fignata. i. Refcdi viui canis 
cotde &: adhacrentibus, abfterfo. cruote, albicans 
liquor intra Venae Cauae fiftulam, circa dextri 
veniriculi f(?dcm,eftluebat. a, Venam Cauam a" 
Diaphragmatead iugulum aperuit, vbi apparuit 
liquor hie fluens, expurgatus a fanguinis mixtu- 
ra. Aramis vfquc fubclauiis ad pericardium 
intra venam fubfidebat candidus liquor, plane 
fimilis Ladeo in Mefenterio. 4. Aliudexperi- 
mentum nos Hafnise faepius fecimus folic & fi- 
ftula excauata, quam leuiforaminefa<fto»in La- 
* <fteamThoracicam infra clauiculas Inferuimus, 
fpiritumque & aquamfufflatu immifimus. In tu- 
raorem didlum fa(3:um attollebanrur non haec 
tantum vafa axillarem verfus,fed & axillaris pats 
propeCor, moxauricula dextra, & ipfe Cordis 
^yctltriculus dexter, tum,ipfjpuImones per tumi- 


deXaBeisThorackh. 41 

dam flatu 8c aqua venam aiterio(am. Qujcun- 
que huius rci periculum eft fiidurus, me fponfo- 
re, fpenunquam cxider,nifi tenuis valdeThora- 
cicarum tutiicaixfa & collapfa foramen fadum/’. (Jo* 
pbliterer, 


GAPVT XIV”. 

Earundtm in Traxi Medka T^tiDtateit 

E X VfoptimoLaftearuravariainPraxi pha?- 
nomena explicabo, de quibns inuentor pri¬ 
mus vel non cogitauir, velneglexit, qiixque ha- 
^Icnus Medicos ambiguos fufpenderunt. . 

/.Vim reftauratiuamcummedicamentis,ali- 
men|is, cordialibusLadexThoracicx recipiunt 
vel ex ventriculo per glandulasLadeas, vel oefo- 
pbago, ftatimque ad Cor deferunt. Hinc eitifli- 
me adco cordialia, vini potus> acetum & alia 
huius cenfus vires reficiunt , 8c fubinde inter 
fumptum cibum fedatur fames,roburque Natu- \ 
rxacceditjob ramum Ladlcum oefophago con- 
terminum, & La6Iearumreliquarum ad Corbre- 
uem commeatum. Ad hxc potiones vulnerariae 
vel pe<ftorales mora breuiflima& tutifllma via 
peruadunt ad Cor 8c pulmoncs, quum per lorn 
gss venarum ambages non ita farta teda perfe- 
rantur. Deleteria quoqueSe venena cadem celc- 
ritate ad cor cunt, eius iuxa*na» deftruunt, 8c 
fpiritus inficiunt. 

erm. Cenringim Profeflbr Helmftadienfis 
celebcrritnus, fcntentiamdenouohocvfu a mi; 



Thma Sdrtholmij 

perliterasrogatus, multum dubitat. Primo cnira- 
arque expcditam & breiiem viam videri in cor ex 
HepateautVcna Caua abdominis j & omnino 
anreillam connexioncm ramulos fpargi in Ca- 
uamqua parte Cordi eft propinquior. Sccundo 
in illaThoracicaLadiea nihil tepcriri nifi aliquot 
a paftu horis * vr proinde chylus ex cibo craffiore 
confecftiis vidcatur per hunc meatum ded|||i »qui 
non fit adeo faciiis &44pneus ad reftarffandas 
corporis vires. Tertib, vires corporis fitas porius 
in illoanitnali igne,quernpinguilfimis fanguinis 
partibusali fortaflishaudvanisargumentis pro- 
p bauieViridem fummusjlibrodc 

* Ccrtc.vt amice magno Amico refpondeam, 
per ramulos LadleosCauariniertoS'ab ipfo pti- 
mum obferuatos, cadem b«uitarc defbrri chy- 
lum 8c refici vires, planc/ft manifeftum. Qctc- 
rum difpar omnino in t^aua per Hepat vergente 
eft ratio,neeirabreuisaut tutavia, per Hepatis 
enim parenchyma 8c difperfa venulas mora tra- 
hit, 8c virtus cordialium vel imminuitur vcl ad 
pluresdifpcrgitur.Cauaautem abdomirtis nihil 
aLaefteis, vel perexiguum fugit, circa arterio- 
fum fanguincm reuertentem fere occupata. In 
ThoracicaLadea ftatim a paftu fubtilioris cibi 
ehylum reperiri certum eft •, fin deficiat inter- 
dura, fubitotranfeuafi ad Cor imputabimus. Id 
quoque vifusfum mini in cadaucr^ humano fa- 
no nupervidere. Bene aliquot horis ante ftran- 
gulationcmfucrat paftum, Sc circa tempusexfe- 
quutionisiuftoliberaliusvinura propinatum. At 
in apertocadaiierc ncque Lacftcac venae vfquara 
C9t)lpicuz > ncquo Jhoracicx cbyio vllo icace- 


'ie ZaBeis Thorackis, 4 j 

bant, 8 c tamen Cor petiiffe vinum ccrtum eft, ex 
intrepido anirao tnonem contemnente, & fero/, ^3. 
biliofo ex mammariis cffluentc. An craftus vel 
tenuior chylus hac foliim vergat vel vrerque, in¬ 
fra difpiciemus. Denique vires animalis ignis 
pinguifanguincalijdubium non eft, quod eru¬ 
dite euicic more fuoVirlaudatus,& nobis fimi- 
liain mentem vencrunt lib. Luce 
Hum,, fed res eodem recidit, quia fanguis pin- 
guiorachylopinguefcit, dc euius viis nunc di- 
(putamus. 

//. Variorum affediuum generationem faci^ 
lcm& expeditam nuper inuentae Ladcae Thora- 
cicsepropalanc. 

%. Confenfus ventriculieum Corde iam eft ma- 
iiifeftusjhadenus fatis controuerfus, nec ad 
neruos ampliusjobfcuras vias,& alia cfFugia 
confugiemust quia patent manifeftac. 
a.Syncopalisfcbriscxhumore crudo hinc trabit 
exortum, qu|||^ Galenus iz. Meth. Med. c. 3. 
ab oris ventriculi deducit offenfionc. 

3. Palpitationes Cordis poft cibum copiorura,^.^4.’' 
vel a fero copiofo ex potibus cxinde depen¬ 
dent. De aliis videndusiP^jVt SedcHydro- 
pc Thoracis. 

4 ' Pulfuummutationescibo fumpto^quidigno- 
fei a Medico prudente idcirco non debent. 

Imb pulfus interceptio in obftrudis 

hisThoracicis inducitur.vnde fanguis,copio- 
fus alioquin>humorcneceffario dilui ncquit, 
fed concrcfcic. Hinc vidit GuidoT utinutWt- 
dicusParifienfis furaraae eruditionis ingenii- 
qucj ScfalubcrrimaeFacultatk ibidem 



44 Thoma Smholinl 

caniis mcritiflimus, Lutetix Virum diiitius 
- laborantem , in cuius cadaucte dif- 

fe(^to,Cordis magna vafa fanguine concrero 
erant replcta. Sarpius idquoquc obferuaui in 
fubito demortuotum cadaueribuSjpaflim a me 
dilTcdis. TanarolusVcmcc.i.Oh^, infe- 
bre ardentiffima mertuo yidit Roma: Cor tor- 
refadumpyri tofti inftai;,abrquevlla pericar¬ 
dii aqua. Vndc fcbricitantes& potu indigenr, 
g &C eundemappetunt.Iifdcm Ladeisobftrudis 
finedubio animi deliquio occubuit Rober- 
tus de Marcaapud<r«ff/«fflrl. lo. Mifcell. cu¬ 
ius ventriculi Cordis coagularo fanguinefcar. 
tebanr, Et paflim lalia occurrunt cxempla, 

5, Mors inopinata copiofo cibo ingefto, qui qui- 

demperdeuia Hepatis peruadcrc canon po- 
tuitceleritatc. 1 . j.Obf. p. ro. 

refert bydropicam quandam euacuata aqua, 
auide cibum pra:tcr modum fumpfifTe, vnde 
vomitu &-cardialgia fuperu^icncc fubitb fit 
extinda. 

6 , Gibbofitatc quacunqucjvbi vcl ad exterior* 

vtin vel ad interior* vt in Mft'ufu, 

vel ad latera, vt in enexlasH , vertebra dorfi 

^ lorqucntutjdeprauantur quoqucLadei Tho- 
racici, & premuntur, vndecorporis atrophia, 
deieda appetentia , Sc vomitus. Videnda 
cxempla apud GaUnum variis locis, 
ttwn Cenr.5.0bfi tfj.aliofquc. 



Jie Thorackis. 


4y 


CAPVt XV. 

otnnem ehylum fer Thoracic/^ La^eai 
ad Cor ferri , Jed aliqaem ad tfejar 
Jer La^^eas CMefenter '^. 

A Rdua teftat controuerfia, ail onlnis chylus . 

per nouos dudtusThoracicos ad Cor wn- * 
dat. Itaquidem credit Tec^^uetHSi & cum ed^res 
illi Viri Dodiffimij Msntellus^zMerJenniJs^ & 
^«^tf/#'»4qudrum elegantibus Uteris Difiertatio 
Pecqueciana exornatuCjquia Venas Ladeis in- 
uencrunt nulias ad Hepar vergentcs,adeoque dc-* 
ceptos hadenus cranes qui hepaticum GaUnd 
fanguificationisopus conceiTerunc > quura ^i'#- 
Jioteles potius verus fit* Cor folum fariguifiea- 
rc. 

$cd illi cum aliis Anatomicis 5^ nobidpfis 
funt conciliandi, fi fieri vllo mode poteft, ne Hc- 
pati, tot feculis operc fanguificationis gloridsS 
defundo, plane camus cxfcquias. Mco iudtcio 
inuentanoua'ambabusvlnis umtcxcipicnda, fed 
quantum verius & natura permifetit, antic^ua 
placica, fme praegnanti rationc nunquam fuht/*^7“ 
damnanda. 

Si aliquid placataconicduraafiequorjcxifti- 
rad operas inter fc partiti Hepar 6c Cor, vt vcl 
ptomilcuos humores alimentariosadmittatvtcr- 
que vcldiuiromunere,hoc teimcm, illud craf- 
fum. Quicquid vcricati naturxque magis tide- 
bicurgoafquum^^quiuis.cligat^quia certum efi 



4(5 Thorns Banhohni 

foUsThoracicas pates nonefle omni chylo 
hendo. Mihi fufpiciones non leues videntur pet- 
fuaderc, Hepar chyli partem qujs tardius in ven- 
tticuloconcoquiturj&diuturniori cotaione ad 
fanguinemindiget, ad fevel ttahere vel admit- 
tere pulfam: Cor veto per Pecquetianas venas & 
fubtiliorem Sc tenuioremchylumante totiusin 
ventticulo pcrfedlionem fotberc, vc cita muta- 
tione ad fui cotpor,ifque reftaurationera trans¬ 
former. Sunt tamen qua: teftentur ab vtroqu^ 
vifeere & tenuem chylum Sc crafliorem fiue fi-, 
mul fiue fuccefliue Sc per vices, fiue fpqnte fua» 
fiue vrgente neceffitateabforberi.Prirno videa- 
mus, ex hacdalic Hepar non effe excluderidumi. 
quia 

/. Venas.La^lcas Mcfcntetij per pancreas feu 
glandulammaiorerajper Portx lateca in ipfum 
Hepar inferi plurimi obferuarunt > qui- 
bus minus deneganda fides quam Pecqueto 
/p/w Qbf 3 dq .'^enis, quanquanj Ladearum 
veitajutq notitiain feculi vitio noq habuetit, in- 
uemt tamen in fima Hepafis payte .rne^fius qyofi* 
dam nainimosj.qui defiount Sc terrainantur lU 
Pancreas, Sc jn glandulas illi proxifiaas \ qui fue- 
cura quepuam oleagipofum, albu;pi;,, Sc, ad ali-* 
quam amaritudinem tendentem-deferunt. Qijas 
ad dudum Virfungianum male decorquet 2^/o- 
lanus. r ? , 

Poilea primus Ladeac’w detedor* 

infertionem earundera inuenit ad .dcpai:. Sc 6- 
guris duabus HI. Sc IV. illuftrauit,‘,duobps 
ramisdiftindam. 

Poft eum omnes, qui fcdionibui.ppcranv 



de LalUisThofdcictU 47 

fuam culttumqueaccommodaiunt, idem obfec- 
uarunti quorum numcrus inii’ifacile non poieft. 

Inter cos /o. V^aUus Preceptor olim noftec 
tncritiflimuSjin magnis macilentifquc canibus 

animaducrtitjVenarumLadearum quafdam ab 
inteftinis ,vno & continuato dudu inramum 
Mt/efttericu^, ipfam Toru venzmi 

in Hepatis quafdam, pauciflTimas quando- 
que in Venam C^uam prope Emul^entesdtii- 
nerc. Quod apudeum vidimus, fepius cxind® 
ipriexpertifumus,&: contra 7 (iolanum demon- 
ftrauitnupctEi'uditusVir lo. yanUrorattzmi- 
cus veteri neceflitudinc mihi coniundiflimus 
Excrc. z. th. f. 

Ifighmorus Anglus, nuperrimus fcii- 
ptoraccuratusSc in Anacomiis animalium bene 
Veifatus,vidit,Sc clegantibus figuris lib. i. p. 2, 
c. 7. demonftrauitLadcasVcnasa Pancreatc ma- 
ioribus paulb furculisperPortarlatcravndiqua- 
quc, quamquibufdam in locisannuli inftar cin- 
gunt, in Iccoris Cauam, non duobus tantum ta,i 
mis, fed pluribus, irao f<mtcnis,ctiampoft mor-* 
tern facile monftrandis, uibirc,indcque illatas in"^*' * 
Hqpatis parenchyma, ibi quaquaverfum diffc- 
minari,duinobhtercntur, ' 

, Ipfe e£;o ante annos paucos in Otbe pifee y- 
triufquc fexus non folum Venas Ladeas inuorii 
faepias, fed verum in Hepate infertionis locum 
femper controuerfum , raonftcauiquc pluribus 
Vitis Anatomiac peritiffimis, Vyormio, Sperlin- 
giOyS. Taulliy FuireniOy^I'ouchiOy Scc. qui adhup 
devifs reiveiitatc teftacipolTunt.Is erattertius 
Hepatis iobus minor ills mollior, quern la- 


Thefna; Banholinl 

dcuscandidufqueumusruis magnus ingrfedi^-' 
baturexglandulahaudprocul locata ,la( 5 coquft 
, humore turgida,ad quana plcrxque La( 5 i;cje ex 
Mefenterio &c appendicibus ventriculi commea- 
bant. Figura id illullcauij quae extat in t, 4 fi 4 tome 
•nica T^formAta. Veritas vi magis mihi innd- 
tefeeretj totamhanchyemem extis canum con- 
■ fulendis infunipfi,variifque poft paftum in Tliea- 
tro noftro apertis^i experimentum teci pluribus 
praffentibus, magnispatuifque,an LadexHcpac 
fubircntjquod antcafaepiusvidimus, & iara ne- 
pxTec^Metus. Ecce raultac candicantes fibrillx 
apparuerunt ad Hepar pet Portani vergentes 
msmbranisfuis immeefae, quemadmedum de- 
pingiint ^fellius Sc HighmWuey nonnunquam 
manifeftc tumidacjinpiimis fcrofoliquorc pec 
tunicas tranfparente, apertae veto due hac fine il¬ 
ia: efFundebani chylutn ichotofum non vfque 
-adeo candidum,qualis efle folet chyli euanefccn- 
tiSjVnde Pecquetofauens D. "Petrus “Bourdelo-^ 
■tius^'xt Erudiflimus, qui fcmcl forte operanti- 
bus nobis adfuit ,in Sueciamad Sereniflimam 
iCIfT^ISTI IdA M Reginamlncdmparabf- 
lem, & fexus feculique miraculunj itucus, & 
chyli vas Scchylura efie pernegabat. Ssd quum 
fanguis non fit, nec Ports Vena, aliudve vas ad- 
buc cognitutn , pro la(aeo omnino habendurii 
cenfui. Colorific chyli cuanidus.aru.diorispitui- 
tsefie folet,quspleniorecodioneiaraen albcr, 
vel la<fiiscrudioris,qu 4 lc in mammisprimb ap- 
parct, &: in vtero exquoembryonem nutriti fu- 
pra diximusj vel denique eft feri a chylo feparati, 
quod cofdem duAus fibivendicac. Vidimus cec- 

in 



diZaBeii Thoracic^. ’49 

Winpluribus huiufmodi ferofum chylumSc ia 
Re^epuculo & Labels Thoracicis> imo per vi^ 
tcs fctum chylo albo fuccederc in omnibus ta- 
ftcistam abdominis quam Thoracisi Vnde ea- 
dem crit conditio Ladcariim ad Hcpar, qus eft 
Ladeacum ad Cor^quum fimili per vices liquore 
impleantur. 

Nemo hatftenus infettionem in homine inuii- 
^itjquanquam deilla dubitarit neiiiotNos ta- 
men demonftcauimuscandicantes fibrillasfimi¬ 
li fucco ichorofoi cum l?o£ta HepatiS concauutn 
repetentes,qu* fibtillse mcmbranacuna cfle ne- 
queuntj quia i. cause funt. l.humorern profun- 
dunt. }, candidiori colore fe qium fibr* mem- 
branarum nianifeftius produnt. 

II. Hcpatcaffedo inhydropc,fcirthoaiiifquc 
morbis, Isediturfanguificatio.Ergoaliquidchyli/* 714 
in fano 6:atu aflumet concoqucndi.Qiunqua hy- 
dropes increfeant non tatOjillaefo Hepatc j tameii 
fxpiflimeHcpar affedlum indifledis apparuit, 5c 
externus hypochondrij dextti tumor teftatur. A- 
pud Vheranti 1 . 4. de Prscli Dxm. c, i 6 . in ca- 
dauercpuellx hydropicac Moufpclij, duo rpitha-^ 
mx longitudinis vermes inuenti, quotvtm vnus 
meatura veficulae bilis duodeno inftrtum occu 
paratj alter in ipfummet Hepar progteflus/gih 
bum lecotis inuaferat. In cacOchyrno adolefcen- 
tc Hepar exfangue & feirrhofum vidit 

in Obf. Ghir. in fabro idem cachedlico 
apoftcmatamulta exigua. In difleftis Hydtopi- 
cis inuenit Z^cutus 1. a. Ptax. adm. Obf. 38. 4j, 

Hepar modb lapidofum, modb loco cius maflam 
carneam. Et rede C*r,Tip de llluv. ^crqfa, 


JQ Thama BanhoUni 

307. monet in deiiiortuorum hydropicorum dif. 
fedionibus mmorcm aliqucm vifceris alterv- 
trius/ Hepatis vel Lienis) fcicvnamcflc, certi 
frcquenciflimam Afcitis parcntcm. Quod & nos 
non fcmel vidimus. Militis Angli in India, in- 
flammatione Hepatis primum,mox extrema ma-* 
cic mortuicadaucr lelerans lac. !ffo»t/»s,ObC 9. 
loco Hepatis inuenit folam membranam ipfum 
veftientem,* fatis craflami inftar facci. Alia apud 
alios occurruntjlopgtirnque force omnes obfer- 
uationesadhanc linesm vocare ; In 'huiufmodi 
veto hydrope fuperftitem vitam & fariguinis 
munia fupplec Cor, fed quia folum nequic 
Hepatis auxilio dcftitunim, petit homo. Non 
valet tranfcolatorium Hepatis mu- 

nus folum quU fuccedcret illud in motbis cali- 
dis, qui generantur cx fanguine calido nonfe- 
gregata bilc> hand quaquam in frigidis motbis, 
quales vrplutimum funtaquae inter cutera, feir- 
thii Quo referenda quoque dilfedlotumcx- 

ctVipla ibdaramationeHepatislaborantium apud 
Jfontanum^ 1 . r. Obf. Med. p»g, 90. Dorn, 
S^affara^umyVentec. ii'QhCp. 

III. Impediia Hepatis fanguificatione, fiue 
chylialiqualiscommeatujquia vniuerfus chylus 
jp. 7 j, adThOracem per nouos duiSlus irruit, fuffocatio 
fxpeoritur, & OrtliOpnxa. Ita dc ioanne TAI- 
man.Receptore D. de Qharmi , in hofpitali Dr 
Antoni], Orthopnaea menfcMajoiugulato rc- 
fert Ti/a p. 197, in cadauere Hepar feitrhofum 
valdifuilTe inuentum vna cum Lienc in tabum 
conuerfo. Et {xpe, qUia Omnis chyld-p^xcludi* 
lUc ad Thoracicas via, fupcrfluum reuoraunt. 


de LaBeh Thoracids. 

SicDn. Vigncron in vicoTemplijdc ftomacho 
qucrebatur, fenticbatque pohdus quoddam j 
vomebat faepc. Aperto cadaucre Hepai: fupcrio- 
rc parce adhaerebat Diaphragmati , & idipfuna 
Heparputtcerat.^rf//t>»/«j l.i.Conf. 43.inAnn. 

IV. Hepatfanum fanguinem conficere debet, 
vbi Cor patitur,& Venae Thoracicae nihil defe- 
tunc chyli fiue vitio tiarum obftru^arum aut 
compreflarum, fiuc vitio recipientis Cordis, fine 
denique mouentium pulmonum, diaphragma- 
tis, mufculotum Thoracicorum.aliaruraque par- 
tium. Itainhominc vidimus, & canibus pluri- 
misHepat fine omni noxa, at pulmones vitia- , 
tos, vnde quidem inabdomine Ladcarum vber-^* 7 ®* 
rimus prouentus, fed flaccidae Thoracicae fine 
manifefto fucco Ladeo. ttic igitut Cordis vices 
fuppleuitHepar,quemadraodum faepe Cor He- 
patifettfuppetias male affedojfed nifi vtrum- 
que vifeus fanum fit, nunquam petfeda fit nu-4 
tritio. Vidi Hydropicas virgines, duro & tumi- 
do hypochondrio dextto , laudabilern tamcn 
monftruifanguinisfatis copiofihabuifle ex arte- 
riis fluxum. Ita OmentoSc Mefentetio abfum- 
pto miles Getmanus apud ^ontium^OhC.Xn^* \ > 
7. per integrum annum vixit, in quo'c^refe pet 
Hepar nulla chyli diftributio, forfan pet Rccc- 
ptaculum, vcl Ladcas Thoracicas Oefophago Sc 
Caux infertas. 

V. Proportiocfle dcbcl Vaforufft Ladeoruni 
ad Vafa chylum rccipientia,fiue Hepaf,fiue Cor. 

Ac nulla eft duduum Tadeorum Pancreatis 8 c 
Thoracicorum ad Cor vel Hepar proportio, fi 
vel foil hi vel illi chylum deferunt. Tadei mcatut 


51 /Thorns Bdrtholint 
inThoracc ficfatisfunt exiles,&foraminufei ad, 
axilkres* quoque nimis exigua, quam pto co- 
pia chylitranfvehendi6c,Ladeai‘uminabdomi- 
ne. Pari paiSlo minotes funt Ladese communes 
Mefentcricjc » quae ex Pancreate ad Hepar fer- 
punt, quam funt in Mefentetio toto* Igitur nec 
hac nec iliac omnis chylus poteft amandari, fed 
partim hac,partira iliac, pars enim chyli adCot 
perReccptaculum?^cc^»e//, Ladeos Thota- 
cicoslabiturj pars ad Hepar vcl immediate per 
Hadcas ex Pancreate, vel mediate per 

Pprtam, Cauam, Emulgcntes. 

VI. Rcccptaculum inbrutis vnicum plerum- 
que eft Si paruum, quuni glandul® Sc ladeae fint 
Gopiofiflim3e.lnhomine'glandulae Ladeae nouae, 
mole exiles , Sc cauitate vixconfpicuac, 

yil. Naturae id familiare Sc corporis noftri 
OBConomiiac minime aduerfum, eiufdcm generis 
humiditates per diuerfas vias deriuare. Ita te- 
nuiorem fanginem pet feptum Cordis ad; fini- 
ftrum exdextro ventciculotranfcolat,crafliorem 
verb Sc edpiofiorem perpulmones circular. Ipfc 
1 Pec^aet«s^^i%^. concedit partem chyli perchy- 
>.78. lofamfciuftamadCor uc,partcm ferofiorem ad 
icnes, 5 ce< 

VIII. Nec defunt raihi concordiam vifeerum 
ISc fentcniiarum molituro,autoritates.^<ix£/‘V?<!»- 
/e/«ip{c, Cordi addidiffiraus,lib.3.de'Par;ani- 
mal.c. i i.fatctuc Hepar poft Cor omniumyifee- 
rum eftcw/yuawKSSTBw^ Q\. Cottringi^s inDodil- 
firais ad me Uteris, quanquam minus Hepati tri- 
buat,quampat videtur-, umcnpcrfolas Thora- 
, cicas omncift.chylum feiii, iuxta meetim perne- 



dt ZaBeis Thorackis. ^ 
get.Tpfeaudirimcretur: N'equt \erd co^td. La- 
ffei chyli atiguftia pttucitkf^ue haiJenus co- ' 
^itorum Vdforum^aytorumm id'^ti chylum e» 
‘S^ceptdculo poJ?intali6 transferre, me qu'tdem 
fermittit dubitaYe de dlias' hacdenui igmtif yiu. 

JT't fane per ilium ^ 1’ecquetio inuentum du- 
liumomnripoj^it meare^ i'» eB aAv^rwr. iV/- 
mis et.iampaucafunt CY angujla yenuU , quof^ 
in Venam Tprtd , in Cdtta Ifepatis ^ in Venam p, 7 ^ 
Cauaminjeri dudum cum dliis ^tum etiam tnthi 
( quicqmd neget ^ecqueius ) efi obftruatum. 

Jam ante decennium nonnihil aliquid ea de re 
Jim/uj^lcattts., quod babeturpag.t. lih. de San¬ 
guine edit. lSdta'ticA: impofterumliZerantne- 
gotia ^ curiojitts inquirlam ^ imb "^erb Tayfeli - 
ci/^ime 'Bartholineyinuenies. Ejjtciunt yerb adeo 
dinerfk LaBearum connexioneSy yt magis magif- 
que declmem in antiquijffirni aui illam •mei'iti- 
Jententiam-yHempe i\ai(jL(t7wmr{ ceulo¬ 
quitur ,t.AriJloteles ) fine primum fanguinis ru- 
dimentumpaj^im in J^enisJteYi, adeoque in fde- 
pate mnnijt evf*jk^mk\ inCordeautem,qu 0 - 

niatnibi cdlor ejl hiaximuspeltimum aceipi com- 
plementum i non qiiod omne eo. memento quo tn 
Cor peruenit Jla: imperfitiatur y (id enim ye tat 
me credere u qui fanguimpermifltus efi i^up cru- 
duiy quern per Cor-traditBume^enuilumefldu- 
biumitamen non'diemplene excoBus (fi fed 
quod tdmen yi coloru'nijiquam ita quear perfe- 
Bioneni faam yliiniadt confequi, Cerfepaucitae 
ilia (jf angufiia me'atuum LaBeorum qui in 
Ifepar perguntyHon permit'funt, yti eredamm ^ 
inpofietuin Jfeparpracipua quadam >/ ai/iaif-* * 

D iij 



^4 Thoma Bartholini 

"Valere. Ef^ero '^idetur l^aturte rerum 
certiuis confultumificiiylm'^ttrmmultifque in locit 
cum \enofo fanzine mifceatur , qu^m ft omnis 
y»o loco tentporeque conficiatur : hoc Jane longs 
cfldifficilius quantprius illud^ 


CAPVT XVI. 

^alU Chylus Thoractcaa L40eas peruadan 

I Ta cleganter diuific Natura duplicem du- 
Auum chyloforum infertioncm,quia ad duo 
fanguificationis organa crat chylus pcrduccndus.. 
Etfiquidcm infertioneminHepar dextro ktcrc 
itiolita eft, in finiftro fere tantum Thoracicarum 
Laiftearum ingreflum firmauit.Partitum munus 
diuifaS vias pofeebat. Num verb tenuis chylus 
perTboracicas tantum feratur ad Cor ,6c craf- 
fiorperLadleas Mefenteriiad Hepar, paucisdi- 
(piciendum. 

Ad Cor per Reccptaculum & Thoracicas, te- 
nuem tantum diftribui multa habeo indicia. 
Certe cius fententis videtur fuifle "Plato , qui 
Cor non cuiuflibet fanguinis originem voluit, 
fed eius qui impetu ruit & falit,referente Gale~ 
nof{. 6. Ac Placit. Plat, cr* Hippoc, Vaforupi 
Thoracicorum infertiofublimis tenuia & leuia 
tantum admittit, apta furfum adfcendcre» Hepar 
verb depreffius craffiorem & pondere fuo gra- 
uem fuccum facile excipit. Qubfpe<ftat & eo- 
rundem du<ftuum anguftia , irab cxilia forami- 
nula quibus patent in fubclauias, nonnunquam 
munitum> kcilb 



de LaBeisThorackU. yy 

acralTochylorumpcnda. Nec dcbet ad Cor pec 
fubclauias cralTus chylus inferri nondum fatis 
permoras inHepatcconcodus aut prxparatiis, 
nam a calorc Cordis adurerenir porius vd fuffo- 
carct hpminem * velcontinua eius (yftole fea 
contradione impura ad partes nutricndas dc- 
uolucrentur, cxquibusllias morbotum & pcfli- 
ma exfurgerct nutritio. Receptaculum ipfiim, 
praeter fubtilcm, ncc alium rccipit, nec expellir, 
quia caeca font oftia per quae illabitur cbylus Sc/* Si. 
elabitur,turgetque chylo antequam craflior in 
Ycntriculo fit perfedus. Hinc adhaeret lenibus,, 
capfulis atrabilariis.&:arteriae craulgcnti. 

Nec defiint quae contrarium eyincant, te- 
nucmnempcchylumad Heparpergcre,ad Coc . 
Grafliorem. Enimvero lib. 4 .deMorb. 

biliofa folumab Hepate adduci contendit. £c 
poft paftum interie(9:is horis tribus vel quaiuor, 
quando craflior in ventriculo concodus non eft, 
ad HeparLadeac confpiciuntur,fubinde ferofae, 
in Thoraefeis autem fumpto niox cibo vix li¬ 
quor reperietur. 

Caeterum ad ncutram partem confenfiiro fle- 
do, cui media via feniper pkeuit. Scilicet vero 
abfimilenon eft, vtrumquc chylum craflum te- 
nucmquc modoadHepar,modoCo£ diftribui, 
proviarum commoditate&neceffiute, priraa-/- 85 . 
rib tamen liGuidiorcm & fubtiliorem ad Cor, 
craflioremad Hepar, fiaefimul,fiuc per vices. 

In difle<ftis canibus quibufdam vidimus quarts 
poft cfcam fumptambora,Receptaculum,Vc- 
nas Thoracicas>La(fteasMcrenterijLa(fteo eby- 
Iqabundare, ventrioblo nondum a enffliotibus 


Thoma BarthoUni 

alimCRtis exonerate. In aliis eadem hora difle# 
ilis apparuerunt nominate viat fplendente fero 
plena?. In aliis pet vices, ferura &: lac com- 
rneabant iifdem viis. Placuit ali'os feptimi 
horainfpicerc, & nihil a primoribus inuenimus 
4iucrfum,quinira6 Lai^cosdudlusferofos tam 
in Thoracepropeaxi Hates, quam in abdominc 
iuxta Hepatluxuriates? fplcndefcerc. DiffeduS 
publice infanticidaientaculo copiofo fex citci- 
ter horis ante ftrangulationera refedus, vino- 
que intermedia mora,invcntriculo adhuc cibi 
chylique ctafsi tenuifquc partem reconditam 
feruabat. Ladeac Thoracicae non ira confpicuac 
Inillo, glandule veto Ladeae noua: plena? chylo 
albb,& circa Hepar candicantes fibrac, Mefcn- 
tetiumc|ue candidis venis refertum. Aker fur 
« eodeni modo paftus, 6? largius potus, nihil chyli 
oftendit nobis, fine in tadeis abdominis > fine 
Thoracis, quum tamen valde fanusfuerir, Sc 
ventriculuni vtroque chylo adhuc fatis rcple- 
tum haberet. Ex his fimilibufque Obrenvarioni- 
bus, ad- vcrumquc vifeus, vtrumque liquorem 
Laifleum difpergi colligimus, quacunque bora. 
Ladeae fan^ quae in Hepar terminantur,tam hint, 
quam Thoracicae exiles, nifi quod numero Sc ra.. 
riiorum multitudine fuperent. Ncceffitatis ra- 
men tempore fubtiliorem ftatim Thoracicas per- 
5uaderedubitarcnon poiTum > quia fumpro cibo 
vel cordiali potione,poft ieiunium vel virium 
lapfum, didumfadum,famesfedatur,viresrefi- 
ciuntur,quodfubtiIiorperuaderepo(Et viisflic- 
cidis Sc inanibuSjCraflior verb in veniriculo con** 
icodiqnemlongioEem expedet# . 



de LaBek Thoracick. y7 
An autem in Re'ceptaculo coaceruaturtanrum 
chylusproThoraciciSjin pancreate veto pro Hc- 
pate, difficiledidu eft. In Rcccptaculum coh- 
jflaere orancm ehylum ex Mefenterio eiufque * 
pancreate , Pecqueti eft placitum. Contra qui'* 
partes tAfdlq tucantur. Pancreas Hepati quo- 
que inferuire contendunt. Confluere ad Recc- 
ptaculumipreffiim Pancreas docer. Hepati ali- 
quid tranfmitti communio Ladearum cx Pan- 
CEeateprodeuntiummonftrar,&: fucci identitas, 
vtbarbarMoquarjhic &:ibi fimilis. Imb obfer- 
uauimns in homine,canibufquc promifeuam La- 
dearumaReceptaculoinHepar prope Portam 
infertionem,vt fupicio fit ex Rcceptaculo non 
tantumad Thoracicas protriidi chylupi, fed ad 
Heparquoque»quemadmodurn ex Pancreate Me- 
fenteriI Si ad HeparSi Reccptaculum diftribui- 
tur idem. In eommuncm vffim confpirarc Re- 
ceptaculiim & Pancreas, fitus vtriufque indu- 
biam facit fidem. Nam fi Reccptaculum medio 
vertebrarum incurabat, Pancreas huic exadc fu- 
praiedum obferuauimus.In reliquisjfingula: for- 
fan Mefentcrij glandulac fine Rcceptaculo fiuc 
Hepati-deferuiunt, communicatifquc hific inde 
ramulisLadcis, operas diuidunt, 

Tecquettes quidem in Mefenterio glandulam 
illammagname..4/ff//^non inuenitpag. i 5 ;quia^^ 
ea in domefticis animalibus vrplurimum defir,"^ 
autcertcin plurcs paruas, cafque quinqiie fere 
Cx V-^alea, diuidatur» Ipfe tres inuenit tantum 
iuxta Emulgentes > in dextro oblongiorem, in 
fiuiftcoduas rotundiorcs,qu3E recipiunt ehylum 
per fuosoanaliculos tcanleuntcm, & in Rcccpt^ 



5S Thomx Banholini 

cul^wn rcddunt.Scd certus gUnduIarum nume- 
rusinirinequir,varius pro fubiedlorum varicta- 
tc. Magnam mcdiam vidcrunt t^/elhust 
woruSi nos faepius , aliique non in homine tan- 
tum, fed in canibus. Reliqux minorcs numcro 
de$niti nequaquam poflant,feu in hominc, feu 
brutis, quod Pecquetus obfetuafle debuit, fitoc 
extifpicinas cxetcuit quot gloriatur. 


CAPVT XVII. 

iTefur yiterias yif$dic4tar. 

H Ep|ti purpuram dctra^lurus Tec^uet/tt, 
quia ad fanguinis elaborationem minus 
S 7 . iudicauit idoncum., ne nobilc vifeus a Natura 
fruftra conditum exiftimaremus, alia munera illi 
aflSgnauit. Treseiusfunt,fiillicredimus, 

fit Tranfcolatorium fanguinis a bile, 
fieut Lien acidi fucci, rencs feri, &c. filter , vt 
piftilli vicem gcrat molis grauitate, in extruden- 
do chylo ex ventriculo. TertiuSi vt caloiem ven- 
triculi elixatione fubminiftret. Omnia faciles 
largimur, fi nobis xque fuerit benignus. Princi- 
pem adionem Hepatis metitb addimust chylum 
aliqdem fiuc craffura fiue tenucm in fanguinem 
concoquerc, quod ex difledis appatet, 6 c La- 
dcarum venarum infectione, fruftranca alioquin 
futura. Sed dc hac adionc Hepatis fuperius 
adum maiori (ludio> & faxum illud iam pluri- 
tni volvcrunt. Quod fi diligentior cura alitcc 
icm inueneiit » expccientiae lubens fafees fui> 



deZaBeisThoracicis. J 5 l 

mittara,fupcreritquemihi ad veniam rcgrefliis> 
velut emendaturo fi aliquid hac parte fuerit a 
tnc peccatum. Prjcterire non pouum eiufdera 
Tec^uetf debilegcnerationem. Vt fecuriusHe- 
par intriumphum ducat, bilem omncm a fan- 
guineinHepatefegrcgat, tanquam fecundae co- 
dionis, nonpritnaeexchylo, excrementiim. In- 
tereratglori 3 ceius& damnatia fcHcpatis, banc 
laciniam nouac tunic* afluiffe. Ante Pecqaetum 
iifdcm fere rationum moraentis , 


/.8J. 


confonus bilem impugnauit Connnpus^ Medi- 
CUS& Polyhiftor magnus de Gen. S^ng. cap. if, 
i 6 . 17 . Contrarius quidem ipfefibi videtur 
^uettts cap.u. de JVfoA C/^^Z/p. 86 .nefcio anTy- 
pogiaphi vitio : probaturus enim tranfcolato- 
riumiecinorismunus,negat bilem fecund* co- 
<5tionis efle excrcmentum. Hinc fi prim* erits 
iam rcda ex Ladeis fcgregabitur. Credo tamen 
crrafie typothetas, quum Pag. fcq. fecundam 
codionem probec. Quidquid fit ,confundit bi¬ 
lem cxcremcntitiam cum alimentariih*c in to- 
to eft fanguine calidiore , at ilia in Hepate ex 
chylft feparatur. Si hoc minusavrideat, bilem ex- 
crementitiam vtroque locoexcctnijfortafiepla- 
cebit magis. Bilisenimex chylo calidiore feccr-^. 
niturin Hepate,iterumper Coeliacamartcriam 
alia cum fanguine venita calidiore cordc & par- 
tibus gcnerata.Vndc duplex bilis meatus in le- 
core, alter craffioiis, cholidochiis, alter tenuio- 
tiSjCyftis',quemadmodumferumfanguinis par- 
tim per fudores,pattim in pericardium, pilos, 
partim denique per arterias cmulgentcs ad re¬ 
lies cxpurgaiut. Ita in negotiq noftp} Hepar fe- 


Thoma Bartholim 

parat bilcm ex chy lo quern concoquir, U ibidctn 
alia bilisexfinguineaeponitur^qui ex chylo al- 
rero per Pecqueti duftusThoracicos apportato, 
in Coide fuit confcdus.Cibi dulces/pingucs, 
calidi & ficci inchylo facpiflimc bilcm relin- 
quunt, prxferrim fi iecur plus iufto caleat. Ne¬ 
gate hxc non dcbet 2^quia quotidic id 
biliofi expetiuntut, & concedit fxpe laudatus 
rcerito fuo (onrin^ius fin. c. 15. Expertus eft in 
gallo Ifelmonttust tf. Red. Pyl. § 24^ bilem 
claufo pyloro & obiedo (ilice in vcntriculo con- 
qui non potuit ex Hepatc eiufvc vcficula 
veniiTe. quum intraftomachum felli aduenienti 
K$o. filextanfitumptxclufiftet. De felleinfoecu iam 
fatisfecit Ififpocrates I/arue'ms chylo 
feu colliquamcnto nutriri probarunt. 


CAPVT xvni. 

mdmmaf an Thoracka L^afiea 
^erueniant ? 

N On prorfiis impoflibilc videtur ad luftts 
in maminis diftcibucionem vicinas has 
Thotacicasconferrc aliquid. JlfarJnnntlibv. 4. 
Anatom.quern Galenus 'xw Epicomcn c&ntiMxit> 
vti tcftaturl.de Libris propriis Cap. j. de Vafis 
Mammarum ,quibus Uc comincturj fcriben- 
temj fi nobis fata let uaffent, lucem forfan infti- 
tuto huic faeneraftct. Fucrunt quidem qui in ho- 
minis Thorace Ladeos ad Mammas tamos deri- 
w«tos,fiibi affirmasint vifosj fed vcicor ne necuf 



deZaBeisThorackis. 6t 

defccndentcs eos deceperint.Sunt indicia quam- 
pluiima,qu® cum Ifippoctdte l.dc Nat.Pueri* 
pcrfuadcant chylumfeu lacad mamas protrudi, 
dequibus quid olim fenferirai in t^natome 7 (e~ 
format* dixi.Nutr ices fane ipfsfatentur mara-/'^*' 
masinfantibus prxbiturae, lac quafi ex fcapulis 
( vbiThoracicx La.&ex inferuntur jdsfccnderc, 
non fine doloris fenfu, caucntquefedulo ne fum- 
pto cibo ftatim vberibus admoueatur > ob me- 
tum inconcodli alimenti afllimendi. Prxtcrea 
quain plurima in cibis fumpta cum chyio La- 
deoad mammas muliecum obferuata fiint de- 
ferri. Inquamrem MartUnus cxcmpla a fevifa 
Romx fignauit. Vxor Cxmentarij Romani, af- 
fumptopurgante> poft horam puellx anniculaj 
raammam porrexic, quam ladabat,ynde tarn 
fortiter ftatim vclbreui inierpofita mora purga- 
tacftjVt de fuperpurgatione lethali dubitamm 
fit. Matcc verb nullara medicaminis vim eft cx- 
perta.. Idem notatde capea &: mulierc Elatcrio 
fumpto Iftffocrates in Mfd.ic de aliis ladibus 
*rheophraftaSi 'DiofiorideSiVarrOy Majptrias^ 
&:c.teftc tydrifotele-j. Hift.An.c. ii, pili po- 
culohauftiex raammis quandoque excetnuntuc 
fiuepreflis fponte,fiue cum la<fte, bilarratidem 
MartUnus filium Domitixde Grifonibusmen- ^ 
ftruum, fxpius cura ftcrcorcexcreuifle furfuces,-* * 
quum pancm furfuraccum comedcret nuttix. 
Extradus quoque fuit Romx c papilla ladan- 
tis furculus cithorij,quern priori cocna comede- 
lai raulier. Denique Pamphilix vxori Mclphi 
cum purgationis gratia lib, VI. laiftis potalTer, 
citiffim^ in mammas fluxic,qux tumidx maxi- 



tiz Thoma Sanholini 

inuradolorcm infercbant. Sidcviis quxramus, 
ipfiambigunt, iTifpocrates l.deNat.Pucri,vc- 
msnominat ad mammas Scvtcrumdelatas 5 fed 
qualesillx fine, non cxponic. Mdrtianus Annpe. 
ini. deCarnib. cxcos quofdam dudus ladis ad 
mammas Sc a mammis approbat. tP. Cajiellusy 
lib.2.Emet. c. 55>- a ventriculo mateciam kdis 
ad mammas ferri fufpicatur, velpec vias adhuc 
incognitas, vcl per porofitates incorporibus ra- 
tis. T^edingtrts in Syntagm.vlt. necdum perfpe- 
dasvias vaporibus iadeis condonat. lo. 
iPorftiui Manud. ad Med. p. i. c. i. §, z.n. 4.au- 
dader venasLadeas & rubras in mammis diftin- 
guit. I. Q.'Benedillus 1, 4 . Epift. Med. Hip- 
pocratemquidemtuetur, fed in confenfu mam- 
marum c.um vrero acquiefeit. Nihil promptiiis 
quam per Ladeas Thoracicas nouas rem' hanc 
controuerfam componere. Vicins ills funt 
mammarijs & Thoracicis vafis, ramulofqncpaf- 
fimdifFundunt. Infemina ptaegnante vel ladam 
tc,poftpaftum diffeda^ facile crit experimen- 
tum. 

In Viro non ifa promptum eft obfecuarc, ni(i 
papillas lade habeat tumentes,quod ratum qui- 
dcm> aliquando tamen, &in pueris, obferua- 
lum. Nuper Anatomisnoftrslubicdus fur, pec 
mammatiaseffundcbai exThorace ferum bilio- 
fum. Anaftonnofiscerte vaforum Epigaftricorun^ 
cum mammarijs, adeo decantata Anatomicis, 
tarn eftoculis rara, vt fspius deefte quam adefle 
deprehenderim.Etquid ilia in tantoladis pro- 
uentu poftet i Vidit quidem T^oUnus Anatomi- 
cus emeritus 1 . j.Anthr.c. 3. in puerpera recern 



de LaBeisThorackis. 
cer enixA Mammariam intcrnam & Epigaftii- 
cam, craflitic 8 c mole calami feriptorij paies-.fcd 
fanguiniveldiutius tetento vcl ad motum tat- 
dioriid imputandum, vel conatibus puerperar, 
fiquidcm&reliquavafafanguinca circa vtetum 
CO tempore valde diftenduntur,vt ad viuum de- 

pingit®«/(f/'«j,Tab. ?. Vter.MuI. Q^n idem 
7 (toUnus in Pra:termiffis> varicofas eafdem ob- 
feruauitin Viro Marchienfi cuna D. M^ttbleu 
Collega , fecundum longitudincm ventris a 
Thocaee ad pubem. Diligentiflimus tfighmo- 
r$*£ lib. a.Difqu. Anat. p, i. c.3, indiffeitionc 
canisgrauidaeacviuentis obferuauitj quum vc- 
nam fine pari, in quam fe exonerant intercofta- 
leSjaperuiffetjlafteum quendamhumorem fan- 
guinemixtum ab intercoftalibus effluxiffc ciuf- 
dem prorfus Naturae cum illo in mammis tunc 
cxiftentc» quem humorem ab artcrijs Thoraci- 
cis & mammariis accepifie furpicattir. Credo 
tamenramumexLadeis Thoracicis, vena: fine 
pari infcttum,chyli partem infudifle , quando- 
quidemin canibusaliifque animalibus ex inter^ 
coftalibusautThoracicis artetiis ad mammas in 
abdominc fitas rarior tranfitus. Quidquid fit, fe- 
minas canes, tarn prargnantes, quam laftantes in 
hunc vfum conquifiui.quibus, dato ffcudioj finita 
hac differtationeoccupabor. 

Negat Pecquetus vilas La( 3 easad mammara 
ferri. Rationcs addit %Au7pt'tus dodlifsimus , 
quod non facile fe prodat via, ob ficum vaforum 
Laftcorum in brutis. Sedcontrarium verius vi- 
detui-,quum mammae viciniores fine in brutis 
abdomini,fecus quam in homiuc, qui partus 



^4 Thonus SarthoUni 

faos atto!Iit> VC ccni\x\t^Jri/totel€s:Yr\^tmztini* 
busja nobis.fedis quampluiimis, innumctas ia 
abdomincvidimus ladeas,exiles irtThorace, 8^ 
fine dubio illas in haedls \^^{k^ni\}o\l%Era^|tratuit 
ibiobferiuuit. Hominifetefoli cur mamma: in 
pedore, brut is verb plerifquc in abdominej-ctu* 
fasadducit Galenusj. YiVxttic. %u & alias aliji 
dixit, Deum mulieribus vbera b le- 
gione Cordis pofuifle, vt cordatus & ptuden* 
cuadat puer, vrque c riaatris eorde fugat, vnde iti-< 
tclledum conrequatur: l^^-lehudai iie mulieruttl 
pudenda puer y id ere cogerctut \ Matt hand 

verb ne in loco fordido fugeret, ficut ex Rabbi* 
9^- norum traditioncrefert Huxtorjius Syn^tud. Ci 
3. Ego facili coniedura adderem, fi vera eflet 
cbylum inmanrmis hu- 
inanis crudiorem, cordi&vicinum calorcm ;dtljir. 
deraflcjqui quidem in ventriculo canum alio* 
rumquc eft robuftior, ncc ita externis iniuriis pa* 
tensob fpinam in pconogrelTutminentem, quod 
■innucrat ante Galenui Cap, dido extrerno. :A 4 
alterum arguraentum, 8 c raramexpe** 

rientiam, in re parum abfimili rerpondCat 
fietlusy I. a. Emer. c. 5^, pag. 1,80. Nam problema 
hoc in vtramquc partem vcntilari poteft. Audio 
Rothomagi editum nuper opufculum Guiffarti 
de fubftantia feu materia ladis, in quo lac nega* 
tureftcchylus pervas Pecquerianum addudus, 
at quibus rationibus aut experimentis npuis* 
ignorarc cogor, donee ad nos libellum Bibliopo- 
Ixpeccukrint. 

CAPVT 


M ZaBeisThorackis, 




CAPVT XIX,, 

\^»rh*£tenutn9U4lFaJk La^ettlatuerihti 

T Awcutn de Nouis duAibus Lldtcis' in men;^ p > ■ ^ 
temhadenus nobis venit»)cxpcd'entian:^ fc- ** 
^uutw 2 c utionemi Quod fi in poftcruiti vel 
ipliitalvelidb-his diner fa diilcQantiuitj ciiltcr de- 
tcxcHt , publiciS ptoficetnur & condieinmsivel 
additaros nos libentoir, vel routaturos fnodeft^ 
^uidquid vcl dcfidcratiim fuctit, vel pcccatura. 

HahcIcgcmnobispofuiTrms,quam Hatarae re* 
uerentiafanciuit. 

Coronidis loco duo fuperaddimus , ii Cur ha- 
ftenoS'.tamiillufttiaNaturarvafa ocalos lynccos 
rAnapimtcorura effugerint. a. Q^adminiftra- 
tionefeu inuenta iam> ab aiiis facile vi- 

dcti& deoaonftraripoffint. Varia funt qua: pta 
negleiSia hadenus obferuatione prxrcndi pof^ 
funt.'In.primis Natutam inuidara culpamiisj 
qubd Ctculo huicquaitj-pirioribus cundis nbagtf 
fauerit/ EfFafcinat ilia nobis oculos, ne maxim^ ^ « 
parentiaifubindcvideamus. Oculorum mentif-^' 
quehirc eft ckfedus,ccrto diuinx vindidx indi- 
ciojqui raundum tcadidit difpuiaiionibus fuis, 
vtnoninucniatveritatem,nccvlluii fit libroruna 
finis, ledioque multa humanam vitam occupec, 

JScci, X It: I a. Venas Ladeas omnes cx Pan- 
create ad Hepar ferri fiquidem pro certo habui- 
msiS , Tltuien inucftigatuiie fiipecfedimus. 


Thoma JBdnhotid^ 

Tantumque apud omnesv^uit aucflorl- 

' caSjivt folo Hepati omnem chyluln mlangui- 
bem corlucrtcndi muiijis confeftfu communi fit 
dclatum. Hue acceflit fitus nouorum Vaforum 
ptofundioc * ad quern difficile obferuantium 
oculimanufquc perucncrunt. In ThoracecertS 
profundd nihil talc quis vnquam quxfiuiflcr, 
prxfcrtimquumomnisopera circa motum Cor¬ 
dis &: Sainguinis ibidem defudarit.; ISlcxti du- 
biutn eftfafpiushuiurmodi canales Adfdij^-iedvel 
ptoneruishabitos, vclvenulis inanitis,.vcl adi- 
i pc, vel membranulis. .Thotacici cnim neruos 
^ * mentiuntur,quos a:mula fimilitudind referunt, 
vel-certefibras vbi liquor Ladeus expreffus fuit. 
Vtrinque per latera vertebrae dorfi defeendunt 
fexti pltjsnerui,quosiamdemum a Thoraeicis 
■ ;Ladcis diftinguere didicimus duplki notL l. 

. quod.illi ad latera ferpant, tcrmiticnturque in 
Diaphragnia vel eius appendices v hae verb vel 
• imcdiaRiir fpba incedariti vel proxime inter fexti 
paris ncruum & fpinamLalterutro latere j pet 
Diaphragnia ad abdomen^fubiedafquc/ glandu- 
; lasLaddasdefcendant vlterius. a. qiiod difeiifi 
, illi vel ligati, nec liquorein vllum profiindant, 
dec vt Thoracicat Ladcar, intumefcant. Quibus 
addi potcfl: & vtriufque .vafis origo feu rnfertio. 
A cerebro nctui producuncur, Ladcae ex rabdo- 
mine iti-axillarem terniinantur. Saepequoque 
adipis fpccics nos fefcllit. In vacca nuper pafta 
diligenter in Thoracicis Ladeas,eiufqUe fibras 
inquifiui , fed adco pinguedini irrimerfa latc- 
. banc j VC practqr fibiillasnihil compatuei;itdum< 



ik ZaBeis Thorackif. 

mo laboEc diftingucndas. Glandulse autem La- 
ftcs noujc feu Reccptaculum tarn glandularum ^ 
Mcfcntetij hadcnus totarum,quam adipis no¬ 
mine faciU impofueriJnt fcruratoribus. Q^d 
verb TecquetOi mortalium feliciffimo , inuifa 
omnibus, fcculis patuerinc, munus efle fortunx 
cum infcio ludentis, ingcnua cDnfeffione ipfe 
Cap. 2. profitctur. 



CAPVT XX. 


t^» 4 tomica V^firum nguarum 
htfiram, 

E Xemplo Gdlenl Adminiftrationern nouc^ 
rum Vaforum Anato.micam paucis trade- 
'musj iUorum in gratiam quibus ea necdum vi- 
diffc licuit, Cadauer feu humanum feu bruto- 
rum quarta,quintaveireptimahorapoft paftum 
ligatum vcldrangulatura rudi manu aperitOj ^ 
icmoto fterno cum annexe mediaftinoi valida 
manu pulmones alteruttius lateris cum adHx- 
remibus vifccribus in oppofitum latus refle- 
itito, vt dorfiabdita in confpedum prodcant.^.toij 
Mox cdnfpicua fub Aortam &c cefophagum in 
iftcdio fpinsE dorfi vel circa medium jVafa Can¬ 
dida fine dudus fero reiucentes fcalpello a vicir 
his caupe feparato , Sc vinculo fiibtili fiue fub 
axillari vena , fiue in medio Thoracis ligatov 
Alio vinculo reliqua Cordis vafa intcrcipicn- 
da infra fupraqucjob ruicurifanguinis npetum. 

Eij 


6^ Thorns Bdrtholint 

Poftea abdomen diffin'clci, &: vifis in .Mefente* 
rio Ladleis, infertioncquc , in Hcpar , vniuer- 
fiun Mefcntetium cum inteftinis ad latus al- 
terutrum reuolvito , vt glandulas Ladcas no- 
nas feu Reccptaeulum in fitu fuo & conhexio- 
nc cum Mekhtcrio intifekis inter Mufculos 
lumbares, & ,rend, inqbe Coeliac^ arteriac,&: 
defeendentis Caux confinio iuxta Emulgentes. 
Hinc inteftina ab infimis exordio fado kpara, 
cum vcntriculo} Hepatc, tiencex abdomi- 
nc climina, nudo fi placucrit Mefenteri^^ cum 
glandula media &: pancreate , relido, Videbis 
glandulas npuascandicantes, &adtadum mol- 
les,chyloquevelfcxoturgidas,qiix fi noncom^ 
•101 pareantj tones eleua jfubquibus folet pars illa- 
rum dclitefcere. Turn j vc afeendemes furrulos 
ladebs'contempleris , Diaphragma per partes 
■difeinde,a vertebrisaccurate libera, vnaque 
aortam arteriam, Venam Cauara > 8 c dfcfopha- 
■ gura cum vifeetibus thoracis,yeleximc,velca- 
^ut verfus fupra fcapulam dextram reclinato, 5 c 
totum vafis Ladei diidum in dorfo obferuabis > 
circa DiaphragniatiS regioncm tumidioxera, 
circa quintam vertebram dorfi ad finiftram cla- 
uiculam ferpentem. Denique axillarem Venam 
finiftram rcraota CGftaprima,S: clauicuia fini- 
ftra denudato, iugularcmque externam vicinagi. 
In vtraque vtriufqiiclateris vinculo iniedo ver¬ 
fus caput, Scartus.fanguinem remorare. Nullo 
ncgotioinfertionemladcorum thoracicorum in- 
ucnics, fique dcfibrillis vifis diibitas, fiftula in 
thoracicis fupra vinculum adige , vci aquam, 
^cl fpiritum,vel vinculum laxaydigicoque cby- 


de ZaSkts Thoracicls. 
lum (lirfum propellc. Quibus vifis apcrta axil- 
lari inter ligttuiMS, abftciToquc criiorc, valuu- 
lim quaere, vcl foraminula, quae chylum, vel/. roj 
fcrunijVelfpiritum cx thoracicisprcflis.vcl in- 
flatis raanifeile admitrunt. Rcliqua cxercitatio 
frequens clocebit. Quanquam cnim in rota A- 
natomc nulla difficiliot occurrat adminiftratio, 
facilius tamen intento digito hsec raonftratur, 
quam dfeferibitur. Fallunrur, qui non vifis ac- 
quiefeunt, aut auditis credunt, Democritifpe- 
liinca, &fcccfius intrandus, vbiDeos inuenicc 
fedbr. Non habemus ifta odorifera 3 ncc cm- 
pcorem decipimus nihil inuenturum ciim in- 
trauexit, prxtct ilia qua: in fronte fufpenfa func. 


FINIS. 


% iy 




TH0MJ5 

BARTHOLINI 

VASA 

LYMPHATICA, 

Nupcr Hafnioe in Animantibus 
inuenta , 

Et Hepath Sxjequix. 


PARISHS, 

'^idusm Mathvrini dv Pvis 
laeobea, fub figno Coronae Auteac. 




IOANN! RIOLANO 
Maximo Orbis 5c Vrbis 
Paiifienfis Anatomico 
D. 

THOMAS BARTHOLINVS. 


O F" A ifiutnire tarn artu efi , 
p ^uam fortuTut. Ifanc ilia frouo~ 
mortales JSratu-‘ 
g ram experiantur. Super it debe- 
tnus beneficium, quod hai^enua art 
Jauerit in operando , ^ in inue^ 
niendo fortuna. 7>um de Heptuni impfrio in- 
fefld codcertatur trabibus , nelunt oti}^ in a~ 
nimantibus aqua torpefiere.Moueniur ^a quo- 
dam congener is Oceatti confenfu^ agf yafis nun- 
quam atb hominum memoria nptis fe nobispro- 
diderunt. tAlnatomicam ijhrum Ififloriam 
paucis line is orii exhfbeo ^ FTatura , confi- 
do;^eritate^ ^ ingenuitate meaje probaturam» 
quam nomini Tuo infcripturm niitlauiaTua^ 
*t»t Ofatttrst dignitate alienum comptifero. Li- 
terarias inter nos Jepono tarn dtjjfenjiones. Cer- 
tb de Inuento uojlro relfitss nemo feret Jenten- 
tiam^Ji vr/ otium tuum permiferit ^ Itel ingra- 
uefens gloriofaftncS^us. Tottram fortaps am^ 




cum dccUrndte mdierem ^/ed tiullum yel in hit 
*r f yetertm doi^iorem^ yel in cenfendis rigidto- 
rem. Natuyam 'igitur tihi comntendoy meant 
•fdem. Pe jN'dtura p dubitar , ipfam qH,tlo li~ 
fttitto cultro excute. Me fi habes fupeiium , 
Jcias morihus meis rtceptum ejje ingerite , 
^rodejp puhlico , non mentiri. If os oculos fro 
ret fide interfono , ^ fummi iOoliorit O L AI 
y v6 T^MII apflaufum , qui nec mihi df 
dicit hlandtri y nec Mature. N<pgrauejitata- 
ti inter tot exferimenta frouellx laudumque 
plena , page Hat nolir^ lege cum muidia , fed 
mihi pne inuidia faue, Hafniae, Calend. Maij, 
M. DC. UII. 


7H0MM BARTHOLINI 

VA SORVM 

LYMPHATICORVM , 

HISTORIC :jSfOVA^ 
CAPVT I. 

y^forum Lymphatieorum neceJSitas, 

Dmiranda animantium compa- 
ges maximum cum vniucrfo ha- 
bet commetcium>vtriufquc com¬ 
munes funt partes>'flue ornatum 
fpeiles, fiuc nece'fTItatem. Res 
confefla difFufonon indigetcon- 
textu. Aquas in vniuerfovidcamus, illarumque 
per ambitum terrarum diftributionem. Quem- 
admodum xquora mediascingentia terras fapo-/* 
ris falfi varietate publico inferuiunt , & fluuij 
aqiaarum fimplicitate finuofis flexibus errant» 
fontifque dulciffima Lympha irriguum riuum 
volvit: Ita in yiuente corpore, quod aquae dcbe- 
re originem vetcres prodidcruntjichores tarn fal¬ 
fi quam mitespuriflima Lympha variis viis 
difcurrunt, patulifquc hiatibus aguntur. Sero 
cxcipieado cxpurgandoquc nota ha« 3 :enus Vaft 



1 Thonne Banholint 

Anaromicorum induftria piabauit quampluri- 
raa. Vreteresvtcinquc a renibus pcreolacumfe- 
rum vcficae anfraduofo tramire infundunt; tati- 
qiiamriuuli incifternam,vcl in mate fe exonc, 
rantes, EXcipit & pcricardiuraftillantcm a vafis 
rerofitaterndp^aqueThoracis cauiraSjfcd modo 
bilis flauedinc, modo ctuoris rnixtura tindam. 

^ Dc quouis cavo autor eft, Ii'tppocratesSm\xx'(\% 
tempore plenum eftc fpiritu, in morbo verb icho- 
, re. Malofiiohydropici id experiuntur, fine tho¬ 
rax due abdomco, fiuevtcmsaquarum copiadi- 
ftendatur. Ambitus corporis noftri patulis fora- 
minulisferum exprimtt, partimfenfibili fudoris 
liquore,partim inconfpicua tranfpiratione fub- 
tiliorum. Per oculoium orbitas aqua cerebri 
ftillat, largoquc in lacrymts humedar fluminc 
vulrum. Eft& in articulis huraidita^s n^tiiralis^ 
vulgo decantata, qua inmotu inunguntiit, ea- 
queper febremabfumptamembrorum ftiepiuis 
inambulab 4 p*;d;ntitur, Dc’hac Cous nofter , 
Oflium articrolatorum nullum eft, quod nonbe- 
ne humidum,habcatquecauitates,quas denun- ' 
ciat ichor,qui fauciisilLiseffluit copiose,& cum 
dolore. Alia feri Reccptacuia apud Profedores 
Boftros videantur. 

Atde Lympha pura altum hadenus fuit fi- 
Icntium. Ea tamcn,non minus, quam ilia , ne- 
ccflaria> fiquidem ad corporis complementum 
& vfum ncccflarium,deftinanda erat. Nos pri- 
mi Hafniae vafa aqux huic peculiaria in brutis 
inuenimus plane aliud agentes, Nempe fecuU 
huius cftfelicitas, fuperioranouis inuentisfupe- 
rare, & patriae noftrae mcritb gu^qr j quod au- 


Vafa Zymphafica. 5 

<la cxpcnmcntotum induftria, Nacuram inti- 
mioraque illius fccrcta ad fe pellexccit. Africa 
quotanriis nouam procrcat fcrai-g^ vetcri Anaxi- 
lae vcrbo ferebarur. lam in Daniam Africa mi- 
grauit, & laudem illi ambiguam ceflit. Non 
monftra loquor,quac fpcdacum admifli rifum p. 
amici reneant,fed vera Naturae oftenta Sc pcr- 
petua. SuperioriannoTheatrumi noftium iq ho- 
mineLaeftcas Thoraeicaspatturiait. Nc aliqui- 
bus inuentis diligentia noftra fubfidcrer, hie an¬ 
nus maiora prodidir, qux Anatomicorum, quot- 
quot fecula cun(ftafufpexerunt,ha( 3 :enus oculos 
effugerunt, Aboftentationefemperfui alienifli- 
mus> fediincere dice, quialaurcolam in hoc ipu- 
ftacco non quaero,rcrum mortaliumfatur Sc Con¬ 
te mptor, ft aliislaudumaucupatoribushaecfcri- 
bendi oblata fuiffet Sc inueniendi materies, non 
aliena inusnta tantopere aut excoluiflent, auc 
profuisvenditaflent. Nos verb, qui officij par- 
libus annumeramus, Naturae diligentia noftia 
amicac amicos vultus inuentaque noua propa- 
landi, ne vel Naturae benignitatem videamur . 
fprcuilTc^vel non fads intellcxiftc, breuibus li-^* 
ncis pereexamus fine pompa, quae fine deledtu 
aperuit Natura. 

-------- 

CAPVT U. 

Sfr/es ob occttjto JSTaui ynHenti. 

T Oci in eo cramus vt Laftea ex abdomine 
^d/ithUMias pet Tboraccm difcurrcniia 



S ithoma Bdrtholini 

accuratius fctutaremur,qua occafione non fo- 
lumbrucafub cultii cxamen vocauimus, fed & 
huraana cadauera,in quibus primi hos Ladteos 
Thotacicos dudus inuqnimus,&: publico fcripto 
illuftrauimus.Dum vecb circa brutorumAnato- 
. _ mcnvetfaturdiligensinduftriajccce quod non 
qua:rebatnus , vitro fe obtulit. Obfetuauiinus 
quidem fjcpcj.in canibus dilTediSi ex Hepate 
aquofosdudus prodeuntes jfed qui prp Ladeis 
eos habuimus, vlteriori cogitatione fuperredi- 
musjdealiisfecuri. Atquum 18. Febr, ad Tolita 
cxcrcicia Anatomica deflcdercm jadfcito in ope- 
ris focietatem Cl. v, M. Muhaele Lyfe o^ cui 
inuentionis huius laudem, fi quam mereinur, 
communem volo,canern fatis magnum, fanum- 
que, ncc pinguedine nimia moleftu, Teptcm poffe 
paftum horis aperuimus j vr quomodo Ladci 
Thoracis duduslongiori diftributionis.mora.fe 
haberenf# penitiUs animadiietteremus. Vcntri- 
culus cibo adhuc plenus. In Mefenierio candi- 
p cantes chylo venae apparuerunt, ficut in Th'ora- 
. cejmorehadcnusferuato. InHcparcum Porta 
inferebantur plurima VafaTumentia j non chy¬ 
lo quidem, fed aqueo liquore per tuuicas tranf- 
lucente. Similes aquofidudusplurimi vifeban- 
tur Portam tranfcendere annuli.infl:ar,& infe- 
riusCauxdefccndentem truncum vndique ain- 
plexari,vergere fupra emulgentes ad capfulam 
atrabilana.infra veA comitari Cauam adramos 
Ihacos,ad peluim vfque, ybi vefica delitefcit. li- 
gati aliquo lococuraebant inferiora verfusjfu- 
pra Mefenterium vetfus inaniebantur, vnde 5^ 
£ami Ladei circa Diaphragma ante caudicafltes, 



yafaXymphatka. $ 

limili aqua implebantur, lat^e protrufo, & « 
Reccptaculo prodiens lacuna, fupra Diaphcag- 
ma,vaidetuinida, fero hoc diftenta apparebac.^. 
Thoracica prope axillarcs ob vinculum ladea, 
Sed,quodftapocem iniecit,quumaxillarcm iux^- 
tapedesanteriores feparatam ligaremus, appa- 
ruereiidemdu6lus aquofi, antea nobis in abdo- 
mine vill, tumentes fplendentefque hyatidmn 
inftar,axillaii venxfuperftratijqui ligaci pedem 
verfus, implcti manfeirunt, in dextro quoque la¬ 
tere per omnia fimilcs ,quibus laefis aqua verfus 
pedoris antcriora effundebatur limpidiflima. 
Miraculo vicina res nobis vifa, quia infolita, nec 
fatis oculis vnica:que experientiac, quanquam 
clariflimac, fidebam. Vatiare enim fubie£ta , & 

-ludere fubindeNaturam;^ nec facile femel vifis 
acquiefeendum, vbi orrtnium fcculorura repu- 
gnat fama. Anpeculiate clfet vaforum genus a*-^.lo^ 
quae deftinatum ambigua fufpicione ventilaba- 
mus vitro citroquci'aiit vndeprouenircnt,qU6- 
q^cabitcnr>an pera(5fea eoncodionc, vcl caadhuc 
pcrdurante>aqua vel his feccrneretur vel ifcclpe- 
refUr, ancipiti conieifura haerebam. ludicium 
igiturin alias cxpefientiasdifFerrc in renouane- 
ceffarium duxi. 

Inter has cogitationes follicitis canis minor 
commode otfeitur. Hunefeptima hora poll: lar- 
gum paftum, nc tot martyria fruftra exerccre- 
mus, chorda celeri ftrangulatum euifcerauimusj 
nullaqueinterpofitamora reliquisomnibus mif- 
lisad artusprogteffi&Hepar, aquofa hxc vafa 
fimilem in modum obferuauimus, hie variis cum 
porta annulis connexa > inqueeius quafi cunicam ii^ 



19 Thoma Banholini 

imaterfa > ibi cum axilUri ramo quoquc inftar 
hedeix cohxcentia. Rcpetita inde fxpius in aliis 
Canibus(e(5tione,fine iciunis,{iueciboi'epIetis» 
nihil diuerfum inuenimus, cocpitquc conftxan- 
tior animus perpetuam in hoc inuentoNatur^ Ic-' 
gcmadmirari. Etquo certioccs, & credeiemus 
nos, 8calij vidercnt, ncc ladantibus gauidif- 
quc canibus pepercimus. In ladantibus circa 
Iliacos raraosiidemaquofiduitus, & in axilla- 
ribus vili fplcndefcere. In grauidis quoque vc* 
nas comitabantuc vifa fplcndida, prxfercira in 
abdominis.fundo iuxta'Iliacurn > & portx ra- 
mumfrequentiayimb inveficula felliscum Vc- 
niscopiofe externa perreptabant. In vtrifqueper 
axillarerti progiedientia vafa aquea leui tncifio- 
jp. 11 . ncaperuimus. Limpidx aqux effluxusfequutus, 
quaoccafionefillulamindidimus,vtqub humo.c 
illevcrgeretj oculispaterct nouitati inhiartcibus. 
Immiffo per fiftulam fpiritu mouebatue Cana 
propeCor,ipfuraque Cor. in obuerfe-verb parre 
prope extremosartus,nullum motum ahimad- 
uertimus, fine dubio ob Valuulx impedimen- 
tum. Quod vt porro paterec, in alio can^ fe- 
cimus experimentum. In pede anrcriorc alte- 
rius laterisconfpicuoshos dudustumidioresin* 
flauimus, vidimufque attolli iugularem exter- 
nam&axillarcm. Inde ligatisiuguiari & axilU' 
ri tamo obruituri fanguinis metum, abfterfoque 
cruorc aperuimus iugularem,axillarcmquc.Apc- 
ruirfe illicoforamen , feuingre^us aquofi du- 
(ftusfiibmaiori valuula iugularis, circa iugula- 
/. tisingrefium inaxiilarem,cui tenuis valuula ob- 
tendebatur j raodo ftfiacu immifio cleuata,mo- 

do 


P’afd Zymphaticd. it 

HoremiiTa.Perculit inuila rci nouitasanimum, 
& communicate confilio fauerc multi & api 
plauderc. 


caPvt hi. 

J^afa Lymf hatkk in Ifeyate. 

C iEterurh, hifi ferupulisomnibus perfediid- 
nes ademptis, necdum afTenfum obferua- 
kioni noux fpopondi; lam olim didicetam, a re- 
cepra communi Eriiditorum fenteiatia non cfTe 
r'eccdendum,nifi praeghanscaufaruafecit, &ine- 
uitabilis oculorumfi'dcs. Suntqui fine vltetidii 
delib,erationc femel vifa in fententiarii traliant, 

Vt nouitatiS laudem ptimi indipifeantu'r. Alios 
necentiesquidemobferuata oftenta a vetcribus/* 
dogmatisdiuellunt. Errant vtrique nifierro ego. 

Non facile receptiS Pfca:cfeptorum didatis nun- 
tiumremifcrirhjfedfipronouis pugrtet Naturk 
ipfaj hiiic me libenter fubiecerim ^ nous veritati 
exxquo addidus. Necenim Natura adhuc vni- 
UetfapatetitnultUrareftatiplufque reftabit. Igt- 
turHepatOGGurrit querulum, cUicum Anato* 
miGis hadlenus quantum-pocui, ptetiuni ftatui 
fat magnum jiam verb officio demandato mife- 
revidetut cxcidifTe. Pugnaui pro eius dignitate 
in Hiftotia Ladcorum Thdracicoriim contrk 
Pecquetum, diuifiquecum Cordcimperium in 
opcrcTanguificatidniSj partimantiquitatis rcue- 
tentia , partim rationiibus quibufdara, pariim /. ij. 
denique Ladfcearutn V enarurtl experieritia.Enim- 



11 Thonue Barthelini 

vero Ladeas vcn is in Hepar fcr.i obTcruaruftt 
In Orbepif- 

CC idipfum vifusfum mihi oliin vidctc. Vero a. 
fimilc iudicaui, fi venae chyluin Hepati infun- 
' dant.ad finguinis genecationem omnino confer- 
tc opetas fvias Mepar. De infertione igitur La- 
dearum in Hepar maius voluitur negotium, fe- 
piusa ^upra laudatis virisobferuata & defetipta. 
Monfttaui earn perficpe in canibus cuifeeratiSj 
eafacie qua depida vificur irt iconibus »^//y 
H'tghmon^mc. fibiillas folaselTe, ex humore 
contcntopi'obaui. Vndequum pellucidoliquo- 
rc fplendeicnt, nec aliud vas cogniium adhuc 
eflet aut illisaur nobis, tamdiu pro Ladcis ven- 
' ditaui) donee nomen fequutuca experienria mu- 
taret. Exindedubitare ccepi, vifis aquofis dudi- 
bus in artubus,illisfitnilibiis, an diuerfi finrpio- 
pe Hepar aLadeis.Scxtahorapoftp'aftum nulU 
Ladei, foli aquoli iuxta Hepar rcfplendcnt in 
ftrangulatis canibus, quibusctiam ligatis nullus 
humoris aquei motus obferuatm:, quia nullus 
tradus'vicaceffantc. Nodum igitur iftum fedio 
viua foluet, quarta poft paftum bora, vt vel cHy- 
luin ibi vel aquam videamus, Si chylum.vclcum 
J-adeisdeinde difparentibus aquofi dudus co- 
mitantur,velchylo ad Hepar protrado, fucce- 
det ferum, quemadmodum per Thoraeicas La- 
deas chylus fcrumque ad Cor fertur, tumquc 
i^.^ib infenonbus inferentur aquofi dudus,& in 
glandulvitn mediain, ex qua ad Hepar, & in Re- 
ccpcaculura,exquoadCor. Si fero tumidas vc- 
nas deprehenderimus, mutanda crit fencentia, 
jenunciandum Hepati \ dicenduraque crit > 



Vdfa ZyiHphdticd, tf 

acjuam cxHepate adKeceptaculutti cottfimcare* 
Ui^teafque hadenusad Hepar defetti vifaSjnihil 
cde praeter dudus aquofos. 

Ne inter ambiguas conieduras diutius vacil- 
iiptes in inccrto Into hxrcremusi viuam caniS 
Afiatomenaduocauimus qiiaruorhdtis ante pa- 
fti. Aperto abdominc vino ftatina Hepar velut 
ad arurpicinam confuluimus,; vidimurque dti*. 
dns noftros nduos annulatim Porram amplexan-^ 
tes, Sc quinque feptemve ramulis Hepar ingre- 
diGnteSieofqaead^yeficulamfeilispariterdirper- 
fos,nGLitiqiJtam candidosi fed more aliornm irt . 
artubus Sc, abdominis reeeffibus a nobis vifo-'^' 
rum, tranflacencesiimpida aquUntccomnes jn- 
fignis ramus erac biturcatusvnusad Hepar redo 
framire progrediens, nec alterius Lades appare- 
barVeftigiura vllum, licet in Mefentetio adhiic 
fcandicantes Ladies confpiceientur.Ratus autetn 
oh operationis tarditatem,oblato impedipien- 
to, c^uxilTechylum Ladeuroi& fuccedifle illius 
in locum aquam^ vel Ladieas dirparuiffe, vinculo 
iufli Venam Ports cum Vads his Lymphaticis 
prope Hepar eonftingere,vt, intercepto meatil 
parulo, aqus cutfum obferuarem manifediusi 
Ecceintumucrunt Lymphatics Heparverfus fa- 
tis euidente fenfui pr.slcrtim anitnaliTub tortura 
infpi'ranrc,nonitaexfpirantc. Ports vena tumi- 
da cmerlirpropc inreftina j vacua verb qua He-/* 
par fpedabarjexncceffariisCirculationis legibus, 
quia fanguis Ports Hepati folet inferri. Lympha¬ 
tics, cum Porta Mefenterij anfradibus immer- 
fs, tantum abed in tumorem'elcuats fint, vs 
fonfpedum nofttum plane fugerint. Hmc ces- 


14 Thoma BarthoUni 

turn indicium dcpronipfimusVcnas Lymphatl* 
cas, pro L.idcis hadcnus rcputatas, cxHcpatcli- 
quorcm exportarc,nihil hac via inferre, quod do 
Ladeis antea crcdidimus. Er quacumquc hora 
aperiatur animal > apparebimi (ped roribusea'' 
dem facie, accuratoque difcrimine a Ladcis in 
Mefenterio difcernuntur ,eodem tempore con- 
Ipicuis, quod iUa Candida plane, noftra aqiiei 
J^. 29 . coloris. Nec poflumus exilitati caufam oblcu- 
riorisGolorisimputare,riquidem venulae Ladeae 
in Mefenterio multo iunt rainores, aquoGe con¬ 
tra iuxtaHepar craiTiorcs, hac tamcn I'uura fer- 
uant femper colorcm, ills tempore diftributio* 
nis candicant, Et omnino notandum Lympha- 
ticahaeevafa femper magis clTc confpicua circa 
Hepar. quamattus,quiahic faepepinguedineoc- 
cultantur, quae nobis non rarb conlpedum illo- 
lum ademit. Monendi funt igitur quicumque 
hasevafafunt inueftigaiuri,vt canes eligant raa- 
cilentos, vcnaticos, vixqueoflibus haerenres, & 
fi in pinguiufculo cane non femper offendant, no 
falfi dicam nobis feribant, cxemplo noftro fac- 
piusfedionesiterentj in primis Icxta, feptima, 
odaua, decima, 8cc. horis poll fumptum ci- 
/• bum,vcl plane in ieiunis,quanquam veftigia 
appatebunt in nuper pallis. 



Vdpt Zyfnphattcd. 


CAPVT IV. 

In I/omifte Vafk LympkdtU* ^^u^ef^tA^ 

I N brutis V.ifa Lymphatica Gc nobis fc ape- 
Mienintdibgentcr inquircntibus Acquicfcc- 
reramen inutntis ncc potui nec dcbui, anrc- 
quam Humana dadaueu in conGliumadhibuiC. 

(em. Minoreniminuentieft gloria, niGad om¬ 
nia animantium genera diffundatur. In immsn- 
fum augetnr, hununis vifcctibus ftipatum > id 
quod ad fururosvfus magnum momentum con- 
feirer. Rata funt Naturae myfteria brutis com- 
munia , humano verb gencri denegata. Fauerc ^ 
huic magis folet Natura Deufque , & in hoc^* * 
compendio vniuerfo contrahuntur. Carterura 
nonaequa in inueniendo felicitas. 
brutis Laftcas venas inuenit primus, Rcceptacu- 
lum dudufque Ladcos Thoracis Tecyaetas, 
motura fanguiniscircularcm TfArueintty ncc in 
homine quid tale obferuarunt, quanquam ea- 
demilliineffenemoillorum dubirauetit. Accc- 
dens aliorum diligentia fuppleuit ,quod primi 
deGderarunt. Ladleas enim Mcfenterij venas in 
hominepoft aliosreperimus & nos Hafnix non 
tantum in Suenonc Olai ex lingux bubulx fru- 
ftuloftatim fuffocato,fedinfex vertentc hoc an¬ 
no a me difledis, tarn ftranguUtisquam dccolla- 
tis, tarn ante exfcquias paftis quam iciunis. Ea- 
dcranobis inLadco Thoracico inueniendo fc-/* ^3* 
licitas adfpirauit,auod publico feripto teftati fu- 

IHOS. F iij 


Thorns Banholini 

An igiriiraquofos ductus finu (bo complcd^e^ 
rcturhohiofcpolita deL'id^cis cuia, placuu in- 
iicftigarc. Puft^juam in brutisprinvum nobis vi> 
fa’ifta vari, quinque vel (ex cadaucra, humana fe- 
dionibns noftrisparuerunt,in quibusoculatifli- 
jna diligentia nihil aqucfum potuiraiis Aiftin- 
guere,aut vafafiuc in artnbus fine vifceribus rc- 
fplendefcentiajquemadtnodLim inbrutis.In vnp 
folo fibfillae ad Hepaf poruigcbantur ichore quo- 
dam emicantes, cum Porta ad Hepatis cauum 
p^rogredientes. Curinhomine inueniri d;fficul- 
14, td'po(tint, caufam nonvnam habeo, Enimvcro 
exta Humana in viuis infpicere humaniras pro- 
Hiber, & in Deum feligio. Damnanda certe'e^ 
forct cutiofitaSj &quauishGftiacxpianda. Q^ 'tn- 
€ilianum fiaudimus ; Adtum eft de gcncre hu- 
mano, fi nobis pro falutc segri opus eft raorte al- 
terius hominis, &: pene ratio fanitatis intcrcidit, 
ftconfumit Mcdicina tantundem. Fucre, teftc 
Celfo, qui crudclc negarent hominum nocen- 
tium 6c horum quoque jf^aucorum fuppliciis,rc- 
media populis innoccncibus feculorum omnium 
quairi, adeoque optimc fcciiTe Herophilum &: 
Eraftftratum, qui nocentes homines a regibus cj? 
carcere acccpcos, viuos inciderunt j confideta- 
runtquc etiam fpiritu remanente, ea qua: Natu- 
/• raant^ claufiflTct. Medicis Parifienfibus a Lndo. 
uico Xr. Galliarmti Rege in milite id olim per- 
milPum, & F^e/kliuiS^ Carptti ferinam hanc H- 
Centiamcxilioexpiarunt, quanquam pro ranto* 
rum Anatomicorumdefenfionemagis credibilia 
afferat in Anthropographia RedSiiusra- 

mcn Ceiff^ ipfciudicat, Crudele ciTe viuorura 


Vdfa Zymphatka. 17 

hominum allium arque prarcordia incidi, & falii- 
ris hiimanx prxfidem artem nonfolura pcftctn 
alicuijfed hancetiam atrociflimam inferrc, cim 
praefcrtim cxhisquse wnta Violcntiaquacnntur, 
alia non polTlnt omnino cognqfci* alia poflint 
etiam fine fcelcre. Qnaproptet cum homines 
viuosinciderenulla rcligionc aut licentia mihi 
concedi velim, mirum nemini videbitur, quod 
.aquofi noftfi dudlus, nuper in bfutis inuenti, 
confpcdlum fuj^ianr. • , 

Dices; Ladleas venas etiam in demortuorum 
corporibus confpicuas remancre. Cur dcaquofis/. 
dubitas ? Sed difparomninovtriufque conditio. 
Ladea: vene prxfertim Thoracicae, in gelidis 
cadaucribus fupeifunt» partim quod mufculo- 
rura compagenenadeoprernantut ardc, partim 
quod tunica illis (it robuftior, 5 c amplior vafis 
capacitas. AquoCae contra venae tenuiflimis ve- 
ftiuntur m^rabranulis, tclis araneatum fimili' 
bus,qnae euacuatpliquore tranflucenteinlotum 
euanofrnnt, Suntveroin hominc, fi fnnt>mnf- 
culbfis artuumanfradibusita immerfac,vt faci¬ 
le compriroantur, prxfertim in corpore gelido 
&:abfencecaloi:econftrido> quo ponderc arda- 
taeexprimucliquorem aqueura,& omnefui veftb 
gium oblitcrant. In brutis ealentibus a rcccnti 
ftrangulatione, quiacalore adhuc inflantur par--^’^^' 
tes, comprelTionis huius nullus metus. Ad haec 
artus illis fere excarncs,liberiore(que a mufculo' 
rum opecofo velamine, quo homo grandiaque 
animalia muniuntur. Nondubito quin facilius 
in reccntij&: adhuc calente hominis cadauere,a 
ftrangulatione detegantur. Ifffcminaquam ape- 


1$ Thomat Barthokm 

yui nupcr,vix cuanuerat tepor. Rccenriorcs vc^ 
?e nemo libenrer aggreciitur. Tervenr yeftigia, 85 
yeditiirosin vitamtimemus. Exerapla rcfevt ali¬ 
quot T^olarjus eonJm,qui in Theatrum Anato, 
micum dcclLtdirevix.erunt. Nuperis aitnis Oxo- 
pkeidcm publica famarparfiic, & iplahac hycmq 
Siegeli^My Anatomicus Haraburgenfis grauitec* 
decubuit,quod admota nouacula furCiferuiTi iia 
J». j8. inenla Anatomica cum hpirore viderit fe mo- 
ucntem. Qnjppe Eicile fpiritus reuocatur ,nop 
iredevitio feu carnificis, feu oflcae cartiliginis, 
interclufus, fi vel calida > vt moris cH:, abluatuc 
cadauer,vel leui culcri irritamentocxcitctui;. Ip 
btutis 'cofnmodum apeiiendi tempus fuppetit 
fempetjfiueadhuc viuentibus, flue a ftiangula? 
tionecalentibuSj in quib'us chorda faucibus ap- 
penfi relinquatur, nead fc redeanr. 

AliisefFugiis abfentiana vaforum noftrorum ip 
bomineCubducere non po(rum,nec enim indu- 
^or yt ciedam maiorem aqus in brutis elTe pro- 
ucntum , prxfertim canibus fe calidioiibu? 
(iccioribufqUG. Sunt fatepr in brutis particulat, 
quashomini inuidit Natura, in quo cenfu nu- 
/u ip* naerarausipufculum oculifcptimumjos triangu- 
lare occipitisj cocci inteftini amplirudin$m, oflil 
coccygis prolixitatem, panniculi carnpfi fitum, 
ytericellulaS) maipmarum vhercatenij tunicam 
Allantoides,85 alia in Anatomc occurrcntiajSed 
^am certiis fum quam qu,i certi{Emus,aqueos no- 
Rros dudus in hpmine adhiic dclitcfccrc j lau^ 
demqueinuentionisillibatamaliisferuari. ExcU 
tabitur qui noftraeobferuationivltimam manum 
homme addit^rus, cui tancum debebimu?. 



Vafd Lymphafkah I5> 

qiuntum nobis Tecquetm, Iiiteiea cum brutis 
amice tranhgamusj quia nobis tarn beatis elTc 
necdum licuit, homines hac in partefauenics in- 
ueniflTe. Qmdquidin illiscuriofamanus adape- 
t:uir,pofteiitati fine itiuidia tradam , quanquairj 
necdiim demorfos vngues fapiturum. Qi^ntum^'^*’ 
expliiribus fedionibus Golligerc potui, in ccr- 
,tam Mcchodum redigam, morenoftro, vt pauci^ 
curiofivideanr, &hieui t^b^lk j^quod laos opq- 
rose quaefinimus. 


CAPVT V. 

Methodica J^aforttm Lymphaticomm 
. 1> efir'tptiG. 

Q Vo »ff/«i»ffignandafint vafa nupet a na- 
bisdeteda, non fiicilc ipfe dixero. Fuerc 
qui ferofa ya/k indiderint, quod ferum conti- 
neanr. Non potui acquiefeere huic nomencla- 
turar, Scrumenim, vt infra patebit,ab aqua hac 
limpidadiuerfumcrtj&ferumaliafibiin corpo- 
re Receptacula elegir , fupra fignata. Vreteres 
feroex renibus a^ veficara deferendo defiinati,5,1 
ab his prorfus difFdlllint,fubftantia, colore, con - 
tentis, & diftributione. Vretcrum enim tunica: 
craffiores, color candidus quidern* fed non tran- 
fparenSj conteritum ferum nunquara in dudu fi- 
ftitur,deniquediftiibutiQ variafiuc terminuma 
quo, tenesjfiueadqucm, vcficam confideres. Si 
igitur cauitatem oblongam fpedemus liquoa 
Contincndc3»a,pum,&>#*/J> appeUationem lata^j^ 


Thoma JBanholmi 

"veru prcffiot cii) mercntur. A content! 
ris conditione, feuUmpida aquajc lympha, di- 
ccnda vaCifeii Ijmf h 4 tic»$,{.c,\Xi^quoJay proiw 
cuiquclibidofuccic. Si dcniqucexternum fplen- 
dorem illufl:rem,hydatidibusxraulum contem^ 
p!eris,nercio quid caufx fubfic, cur non F'a/k 
CtyfialUna condigno meritis titulo norainen- 
t' rur. NosnnlH nomenclature adftridi, fine dif-. 
crimine&his &: illis appellationibus dignabi- 
mur, donee comniodioraalij monuerint. 

Exortui Lymphaticorum vaforum eft ab ex¬ 
tremis partibus feu artubus, & .vifccribuSjHepa- 
te nempe, cx quo cum ramis Porta? prodeiinr, 
veficula fellis, &c. Quj parte verb cx artubus 
prodcant,an a venarum extremis, vel mufculis, 
ne'cdnm octdusaftcquipotuit,ob vaforum fub- 
lilitatem. Conieiturae fi quis locus, a partibus 
nutritijs debent cmergerc,ob vfumpofteaaire- 
rendum, quanquam nec avenis ca-pillaribus ira- 
poffibilis fit exortus. Qm in ncruis citculatio- 
ncm admittiint,nullam commodiorem hac viam 
33. jnuenienr, quippefiibtiliftimos fpiritusin fplen- 
didam aquam refolui quotidiano in akmbicis 
experimento conftar, tumque^^x neruorum fum- 
mis particulisprogrcderenri£. 

Inferth duplex. Alia inreriorum vaforum , 
fiipevioruTO alia. Diftinguiraushxcexpericntiam 
feqauri;Latc enim diueminantur, & rruncum 
cum artubus fuo ambituinuolvunt. Vafaaquofa 
infiM feptum medium enata inferuntur in Re- 
ccptaculum chvli feu ghndulas nouaschyli,quo 
tanquam in alucum limpidam fuam lympham 
effundunt, vt port6 redo ad Cor*tramitc per 


VafaZymphatka. ir 

ThoracicasLadeas dcducatur. veio fnpra 
Diaphragma cx anubus trahunt oiigincm, in 
Jugularem cxtetnam flue axillaris CGncuvlum m-/. 54, 
.jrrediuntui-. Vndetnincum nullum habcnr, fed 
expartibusdiucrfishincind^veluri niiulil^licn- 
refque fontcs feparatisoviginibustid fluuiosduos 
tendunt, glandulain nempe tncdiam Ladteam> 
be axillarem venam , vt in communem Cordis 
pceanum pleno guvgite exundenr. Suhfi^ntiay 
efttenuiflimapelliculapcllucida,inftar telxara- 
nex fubtilisjVtleuiftimo vulnere ta(ftu rum-!- 
patur. Hinc eft quod cfFufa limpida aqua ftatim 
difparear, quia applicantur membranulx ilbus 
veuis fubiceftis, vt difeerni nequeant etiam 3 
Lynceo. Non memini tenuiotem in coipore 
partem, fi piam in cerebvomatrem excipias,quam 
xmula fubftantia rcfert.Sicucper piam mcnin-» 
gem tranfpatent cerebri gyri,colorque,lcui offen- 
fadilacerari aptam,fic per noftravafafragilia li-/• 55< 
quor contentus cernitur. Hinc aquolaruai ve- 
narum 

Color eft hydaridum,cryftalli inftar rcfplen- 
dens,quaradiuliquorefuo repletx funt, inanitx 
non videntuc. Ladex euacuatx fibrillas vifu. 
confpicuas relinquunt > noftrx cum liquorc in 
auras videntur euanefcerc, vt prxtcr venas fan- 
guifluasnihil compateat, Qux caufa eft, quod 
baiftenus in cadaueribus obferuatx 3 nemino 
fiicrint. 

I'igiird varonimLympbaticorum interna ca¬ 
ns eft, venarum aliarum more, externa variat. 
Maxima pars annulari forma venas ambiunt, 
hederxque inftar anrpleftunturj per tenuifiinu 


ti Thonta Bdrtholii 4 

fikmenta illis alligjta & c onncxa.Q^Jam rcAi 
prope Hepar, Sc in atillaribiis, cxprimiintegre- 
/*• 5^* 8*® fluniinum anfracStuofos alucos, quibus pcc 
apcrtoscamposfinuofo tramitc currunt errant- 
qiic. 

F’aluula tenerriraaetcxturaingrcfTui in axil- 
larera fnpra praeponitur, quae rcgrefllira? aquas 
dbftat. Eaque fola obferuari poteft. Non dubito 
quin alibi quoqiic venisaquofisapponantur val- 
uul£P, fiquidem ne flatum admitiunt verfus,ex¬ 
trema iramiffuinjob tunicae tamen fubtilem con- 
textumculrro Anatomico feparari non poffunr. 

tM<t‘gnitudinem^ quanquam in fubic(^tis pro 
animalium diuerfitate varict,in fingulis tamen 
accurate demetiri nefeias. Pars enim latet, S 5 
confpedum fugit.Quasinucnimus cognitafque 
habemus, exiles font ScanguIVxjftyli mediocris 
/.J7. crafficiem admittenres. Vinculo tamen interce- 
ceptae ingrolTantur, SC implcrx diftenduntur. 
PropeHeparerafliores,quia fanguisin illo co- 
piofior. C^bdvcrbmagnitudinivaforum deeft> 
fupplet 

Ntimerufi<^\ in abdomine inifi vix poteft. 
Iliacum tamum pluriroaambiunt.Mefcntcrium 
ingredientia augentur. Ex Hepat® quinque vel 
feptem vcplurimum ramuli in Portae amplcxi- 
bus cxcun r. In amerioribus prope axillarem vni- 
cus fer^ vtrinque ramus confpicit ur. 

Situs cf Trogrejpts Lympbaticorum vafo- 
rura, vt nihil ad perfc( 5 lum Hiftoriae noftrar ordi- 
Bcm deftderes, ifte eft: In fuperioribus artubus 
adlatusvcnxbrachialis furfum repunt cum vc- 
naipfa cruenta,cui fttmicec atinetftuntur, pec- 



P^afa tyinphatic4. ij 

gantquecum eadem ad axillarem, in quam exi- « 
guo ofculo patent valuula munito, A ctutibus^' * 
codemmodopertnulra adfccndiint) focia venae 
cruralis & Iliacae, quam ambiunt modi) ardli> 
modo laxe, circulorum inftar, progrediuntut- 
queadMcfentcriujn.ibidcinquc cum Port^ ra- 
misinglandulas inferuntut, viaoculis baud fa- 
tis confpieua. Ab Hepate quoque ic veficula 
fellis ciufdem Portae focietate per eandem viam 
dccurrunt. 


CAPVT VI. 

Jammer ih Vajis Lymfhatkk contentus ^ eiup 
^tte motHs. 

C Ontenfum liquorem expendamus. Vens 
cruorem vehunt & artciix. LacSIeac chylum. 
Victcrcs ferura. In nofttisvafisLymphaticis pla¬ 
ne diuerfus liquor &: colore ^confiftentiadeti-/* 3 ^*- 
nctur. Liquor inquam limpidtffimusj finecoloris 
tindura, fine odore» aquae puriflimx perfimiHs, 
qui per tunic* fubtilitatera cryftalli inftar tran- 
Iparet Ita eft profedb > microcofmiis cum raa- 
iori mundodc perfedione certar,ncc in aqua- 
turn varictatcvlla parte cedir. Sunt aqu* in O- 
ccano fair*, funt Sc in fi.iuiis fonnbufque purx 
& fapotis expertes odorifquc, fplendidiores vi¬ 
tro, quibus Naiades & Ephydrides, Nympha 
puriflimeprarfidebant. Nolumus has extra nos 
foUicitarc. Nymphascorporibusnoftris claudi* 
tpus. Sc Naiades in Venis Lymphaticis, fifupet- 




A 4 Thorns J^artholinl 

ftitiofiseflcltcerct, veneraicpmr. Scmm falfedk 
nerloturn vefica excipit,& pori corporis ex- 
^ cludunt. Reliqiii ichores Medicis eelebtati,vet 
fanguinisfuntcrudi» vel corrupt!, Noftra aqua 
limpidiffimajfui generisjnec corrupto fanguini 
otcura deber,nec crudojfiqaidem inomnibus& 
fere femper per bJaturam verias noftras nouas 
pcrcurrit.Negarquidem terranvvfquam 

videriperferolam in corpore noftro congrega- 
taiTij aut vfquam aquam j fed ichoras cite quof- 
danij fados exmixtioneelementi aquei Sc ignei; 
Cxcerumvenia dignus eft, quod hare cum aliis 
exindeinue'ntis, ignorauerit. In cunabulis turn 
voliiebaturres Anaiomica, nunc quotidie ado- 
lefcir. Nec plane errauit. Aquje cnim noftrai 
igneus caloi a corpore viuentc irnprimirur. 
Quod addit,neqnehos ichores'fern per roloS)fed 
41. farpe au(ftos crailamento rertco feu facculcntoi - 
vel dubitare co^git de aliis nccdum viiis j vel ds 
confuetis ichoribus explicandura. 

Non leue dubium bine emergit > FW? timpi- 
dahAC a^ua per cdnales noftros muQs deportata'i 
deriuetur ? Q^ntum exhumorumcurfu natura- 
li a nobis obferuato, 8 c Vaforum lymphatico- 
rum progreitu conjiccre poftlmus, a partibus nu-- 
triendis fiue HepatCj vcficulafellis, flue artubus 
extremis prouenit. Hinenon abfque veti fpecie 
dixeris, a fingularum partium priuata concoc- 
•tione aquam feparari peculiaribus vafis expur- 
gandam. In.cft enim vr alimencis, ira finguini 
aqua: elcmeiu'um, quo diluitur, quod feparari in 
concoftione partium necciTarib debuit, quia in 
^ ’ fubftantiam earura noia cedic. Aqua ccctc quo 



t^afa Zjfmphatkd, ‘ly 
purior,tantaad alendumm igis incpta,quamO-/.4*. 
■riUJtHS in CoUcAancis non alcre, fed vehicu-^ 
lum tantummodo aliincnti eflfc, ex H'ippocrate 
■Sc cxteris piacftanriffiniis Medicis pcobat, ob 
eamquecauCam ncGpofTc vitalem faciiltatcm ro- 
borarc. l^ifccsquidcmapud?^0»<3'tf/f//'»7« in va- 
fis viu'cisaquaplcnis, nuciitifucrejSc toto ttien- 
liio vixeiC.Si credimus ^Alberto MagneM-dm- 
cholicusquidam per pliires hebdvjmida?, foil 
aqua vitain fuftentabar. Alia puella inHifpania 
pcrplures annosjfoloaquaevfu,inediam tolcra- 
uit> tefte T^odigim. Sed nocandum aquas has 
purasnoqiFuidC) verum mixtas, quales in vfiun 
naftrum trahHntur,dequibus, annutrianr, di- ,, 
fputant Eruditi. Abftihemiura verb excmpla paf--^* 
fim decantata, meritb funt fufpcda, quanquatn 
& huiusratio reddi polTet ex infito principio, (i 
hocageremus, De aqua res eft ccrtiflStna. Vnde 
inHydropicis,fcro abundantibus,nullam con- 
cocftioncmMedici aut fperant,aur exfpeftanr* 
fed nulla interpofita concodione cxpurganc. 

Quid exlyraphanoftta,fcro finnpliciore, confi- 
ceret Eicultaspartiumconcoiftrixl Optimopo- 
tiusGonfilio pro ilia expurginda conftridis vafts 
foUicita fuit Natura. He puram dubites, fon- 
tium excure generationem. Perfubterraneos cu- 
niculos marina aqua vanis anfradibus pcrcola- 
tur, admixtafquc Gilis partes velut per cribtura 
deponiiifalitquedemum dulciflima lymplia. Pa-* 
ria in animannbus molitur. Gum fangujne ac- 
tGciofo ad partes nutriendasperarceriarum fiftu- 
las imnaixra aqua, fed non ita a cruoris conta- 
giq libera, dcfcrtur, hinc vcili alimento a parti- 



iS Thom^ Bartholini 

bus feparato & attrado, Tola aqua linquitut pet 
fingulatesduftusad marc irerum aliqudd cma~ 
hatura. Soliigirur percolatione aquofus liquor 
depuratur&fecernitut in ftatu Naturx bene fe 
habente. difcrimine ichorum pcodudio-s. 
nem ab hac linea feparo, quos Arifloteles a fan- 
guine deducir, aut nondum concodo i aut in fe- 
rum per cbrruptionem redudo, de quibus, icbo- 
rp nenipe miti &acri Colledtanea C Ho/m«tnni 
cuoluenda. Noftra a bene concosSfco cruore ex- 
„ ftillat,necpercortuprion«fm fecreta »tiifi eottu- 
ptionem vocemusj ianguinis in partium nutri- 
nientum appoficionem, Ea quia continua effe de¬ 
bet, ob continuanl abfuiiiptotum neceffitaremi 
indcomni fere tempore VcnxLymphatica: con- 
fpicux munere fuo defunguntur. Ancipitcsenirti 
& dubij an pro variischyli diftribuendi momen- 
tis, vel apparerent nobis hx venx,vel occultarcn- 
tur, animalia & pafta 6c ieiuna euifcerauimus, 
inodb quarta poll fumptum cibuni bora, modb 
fcxta, feptima, 8c lieporrOjUccdefuifTe animad- 
wertimus,m 3 gistamcn copiofiufquc confpicuaS 
in ieiuHis6c longius aprimis ciborum horis re- 
inotis. 

Qu^ret nouarum rerum curiofusj quo tandem 
furjum 4 irigdt lymph* , vel in quam cotpotiS 
partem liquoreinlimpidum efFundant deferipta 
a nobis & nuper inuenta vafa; Veibo me expe- 
diam.ln Got tanquamOceanum limpidas vndas 
exoncrant. Ex axillari cum fanguine refluo Cor 
peterCjduplici cxpcrimenco nobis perfuafimus. 
i. Ligatura. Vinculo enim inartubus anterioti- 

bus conftridavafajVcrfusaxilkremVenam&Cor 

ipfumi 


Vafa Zyrnphdtka. ly 

fam,flaccidaapparuei:unr,at verfus extrema ar- 
tuum confpicuo tumore emincbant. i. Folle. 
Apeito ramo lymphatico fiftulam imraifiinus> 
adado oris fpiritu didum fa£tum axillaris 
Giam CordeappenfoleuitcrMiduebatur. Ex infc- 
rioribus quoque circalliacos ramos ligata vafa, 
magis confpiciia , inanicbantur qua parte Mc- 
fcnterium fpcdabant, turaebancvero qua anus 
aducrfo firu refpiciebant. Quod & de Hcpatis/'* 47 * 
Vafis fupra annotatum. Ex McfentcrioRcccpta- 
cukim chyli iundo ftudio omnia inferiora rue' 
rcj id indicium habeo, quod illis inanicis & 
cuanefccntibus, ReCeptaculum (plendcnte lyra- 
pha,non chylo, tuigcat. QmnipfeLadee Tho- 
/acicje expulfo chylo, acceptaque a Rccepcaculo 
lympha , more Lymphaiicorurn vaforum re- 
fplendent aqua plen£,quam exfilire vidcbis^ fi 
Icui vulnerepertundantur. E'xhis demum Tho- 
racicis caderavi^ reditudine Gordi tfanfraitci- 
tur,quaanteachylus. 



CAPVT VII. 


y/M Vaforum Lymfhattcorum. 

f 

y Sus Vcnarum Lymphaticarum clTe potcft, 

I. Vt nutricndas partes bncre inutilis (ibi * e 
aquaeIcuent. i.Vtaquamaliis'parcibuscertosm^’ 
fines apportentdnprimisCordi, fuic ad fmgui- 
nera alioquiu craffiorem nonnihil diluendum, fi- 
'Uecalidiorem temperandum> fiue ad fanguinfs 
concodionem promouendam. Inicrea & chy- 


iS Thoma Bdrthoiini 

lum in Mcfcntcrio & Ladeis tiiidibliS fluxilitn 
rcddanrjquiaaqua invafis fuis propc Hcpar & 
lliacum copiosc rcdundac in chyli diftributio- 
nc. Fotfan cxtiahitur continuata aqux circular 
lionc, quidquid adhiic vtilc effc poflcr;vclut ctc- 
brisdcftillationibus,amandaturquc tandem, nc 
Sifyphi faxumvoluaraus, feropermifta lympha 
fine ad tcncSjfiuc corporis habitum. 5. Multo- 
tum in corporcaccidentiura caufam reddant ex- 
peditiorem. Auda aqux buius copia in venis 
LymphaticiSjilcut in fcotbuticis & Mclancholi- 
cis, fudores cepiofi etumpunt, totoque fxpc cor* 
pore diftluunt. Eadem in Venx fedionc cum 
fanguineexcernitutjS: in pclui fcparaturjVulnu* 
cnim lancettxadhxcquoqucvafa venisimpofi- 
la pcnctrat. Tranfudat ilia ad pericardium, 5 ^ 
variaincorporemoliturpto vario ftatufeu fano 
feu motbido. Qiiisfpondcbit non ad rcncs quo- 
que partem illiusob vkiniam deduci immedia¬ 
te. Illuftrcra plane in hydropis gcncrationc no¬ 
bis vfum prxftant. Q^ntum mente alTequor, 
obftrudis vcnisLymphaticis, quando liquor te¬ 
nuis a partibus non feparatur, oritur Anafarci 
f, JO. vcl Lcucophlcgmatia,vcl quando impedito pee 
has ttanfitu,advcnasirc cogttut,Arcitidem ex¬ 
citant, vcl quando ob tenuitatem tunicx a copia 
vcl liquoris acrimonia, vcl incurabentibus gra- 
uioribus tumpuntur>cotrumpunturquC,in caui- 
tates vicinas feu abdomen feu thoraccm effluit 
aqua>maximi raorbi caufa.ln inflammationibusi 
calida totius tcmpcric alTantur facile & cxficcan- 
tur, vndcxftuatob humiditatis huius defedum 
ebulliens fanguis, ^ ad febres ardentes produ- 



T^aptZymphatUa, 

ccndasopcram cotiferunt infeliccm. In cache- 
Aici^ & hydcopicis fxpe ex paitibus expcefla 
aquahxclimpida venculis excipitur. In porco- 
rum IVicfentccio frcquenics ha^s vcficulas obfer- 
uauit TUtefM, tcKicnte Schenckjo, Idem cx 
JwHtmt ty^iciolt^o dc femina hydropica nacrat 
a fe difTctiia, aqiiam in abdoraine nullam compa- 
tuifTc', fed inteftina, vna cum tcliquis vifeeribus, * 
angufto fpatio contcnca appatuifle’, ipfum verb"^* 
abdornen a cute ad pcritonxum quafi alba pin- 
giicdme dumtaxat contextum videbatur, vcH- 
culis crcbriotibus,rnaiocibus minoribufque aqua 
limpida refertis, inuiccm cohxrentibus, Eafdem 
vcficulas fpicndidas incaprex fylucftcisHcpate 
ftequentes notaiii. 

An humor in,atticulis hi'ncdcriuetur, inqui¬ 
rendum. Si affirmances inuencrim ^ ad mocus 
quoqueneceiUcatena hxc aqua nofira conferee. 
Certe actu$> vbi frequentia hxc vafi, a mom 
pcrpecuocurfitantium canum & laffantur muU 
cum & cxficcatur, nifi a liquore huius biodi obli- 
niantur. Alias nouarum venarum vtilitates, Zc 
commoda ad communcm mortaliutn falutcm,/* 
aliis relinquo accuraciotiiudicio penfanda. No¬ 
bis inueniflefatis fuir,5c aliis rion inuidebimus 
acccffionisqualifcunque gloriam. Qiiin maiora 
incrcmenia & progrciTus fit habitfirum cum xta- 
tc inucntumnouumjnulliambigimus,fi ingenij 
-5cdiligcntixfuxccnfu$ hue contulcrint Anato- 
mici>quospublicc ad Naturx iftud miraculum 
quanto pofium opcrc inuito, ca lege* nc vcl non- 
dumvifa condemnent, vcl obferuata fpccnant* 
Optime Tullius : In rc noua atquc admirabili*. 

• Gij 


^6 

inueftrgicoj fi pote's, fi nuililm' tcp^rics cau'famj 
illud tameti‘'5xploratdm' habetaj nihil pofuide 
p ,, fieri finc-'caufaj eimTqv 3 eciro'rerii j i(ijirern tibi rei 
nouitasattnlecit, Nktin’seratibiic'depcllito. 



■CAPVT’ VIII. 


ToB inmnta Vafk £^mpPatkd^ Pfefatu 

Exfej^tkky 

D Ebemiis ’mentis rriagnontm Virorum, qui 
dnus'Reipiiblic? cum laudefuftihuerunt SC 
pUiri-mbnim emolumentOi vi qdto N,itura im- 
morcalitacem dencgjuir,^nos repetita raembria 
Sc return-fJpxdar^ geftarlim reeordatione prz- 
ftcmus. Sc pictans opus Hepati no- 

ftto Keipiibli'&a! humans hadenos prxfidi non 
^o|Eremo j' libcntct folueihus, Eius iam funds 
rJ^crtur,quod- c dignitatis fus folio detrufum> 
inferiorem coriditibnis ftaturaex necefficatcele- 
. git. Minabaturilliante plurima fecula 
• & infidiarS ftruebat, qiias .tatnen prudentii 

p - . Gitletti^Sc quot^uofhuic'ft'ad'dijteruhtj dcclina- 
^ uif,conferuauit(lbe fc tii^r'slbns itcmpus,'quo 
magnis capitibu’s ruina immitten fartumteftoni- 
quei Exiriuefitis eniraa'fcLideisThoracicisad 
dxillarem torque tendentibus, 'Pec^uetm^ mi- 
fctum Hepar ab officio fanguificationis remo- 
uir,quia ad Hepar Ladeas ferti nullas obferua- 
uiti ftatimque in exiriurn vifcerisdaiidati plures 
complicesdnutnir &: confpiratibnis focios.No- 
Ifui ego veteraniim vifciis deEonteleuenTob call- 


famdejtccre, fqd 'pi-o ancjc|uit;uc eiu^iiSf CQnfci'«j 
uationevaui raoUfu? luiiv PanitpS'.fum munia> 

Cordis & Hcpatis ip pptre, con%j^4ii TangUi-t 
nis^^quiaid^O). t.aiitc-i,s.XhoraGk.):$tfeifti:0lk^ .q ■ 
uaui,,&:: ad Hqp^i uonnullas. Ad-Hqpat ch-ilib 
vcl epc HcpifG pvppigitj. ramu'las/exiles j'lnegat-ii 
nqn^ptcfl:,§. ;oc quot^ajcapi-^te 

i;cf .animaliuiq 

pQ^qiit»naiUQGqpqqiup^ia^ H^pj^iSrfi^ueifarlcjv 
antca,vifa in dub^qa},.ysfca^e/SiI^£j:jijXp.rt fui 5 E»j 

ippr^nidprp, defigfi^^.^-p'ptttiq.'U-atwi 

ij^Vjni-nei-ruqi nsg^r^^gujus pragfif^lfpi-g, ^ 

Qf/ii 

retNaturxfaiibr, eliylim-xa(^t|p^5^pi:ftip?!idArs 

ftSPbiriBs 

5 <^- 

aw ¥oaW .p,q|:tie^4iumi:Si fet 

interrcj ligataquontamefcercpjqj)^^pp^« >: 
uerfa vinculi parre inaniri^fimiliaque efle &c fub- 
ftantia &: colorc & contentis Sc vfu,illis qux ex 
artubus &: infiimo veiitrealias primi aperuimus. 
Hocinuentonouofpc oinni fanguificaiionis ex- 
cidic tot fcculorum applaufu decantatum He- 


51 Thorns B^nholini Vaft Lymphatics 
par, quod nc Salus ipfafecuarcr ampHus. Dolui 
quidem vices laudati vifccris, fed co mm uni fra- 
gilitatishumanxfolatio, Sic incertis lubricxfot- 
p. 57. tunacludibritsquantumpotuiercxijbonoanimo 
effe iu(Ti, par cum maximisHcroibus fatum ver- 
fare, cflV vices crcfce.ndi & dccrefcendi, natiut- 
taris & cxfequiarurri, natos omnes ad interitum 
deftinarijS:: immutabilcm omnibus cfTc Icgchi 
vtfintrnurabileSjfatoomnium imperiorum vi¬ 
ces volui, Sc prxfinita Rcrurapublicarum cffc 
decrementa; Ad laudem fatis cfTc & immorttli- 
tarem tot feculorom iraperium meUorum fuffra- 
giis Sc plurimorum negligentia vel metuifTe vcl 
dbtinuiffc. Bili feparand* primatib fiquidem 
•blcgatur, Hanenon in me euctfiimpcrij Sc prin- 
dpatusautofcmeuomatjfedinSupcros , m esU 
enmina nuper vifa, quia 

JSrutr/ju4m estlit imputte Cornetts^ 

fed inNaturanT ,qu* obfequij reucrentiam nc- 
f. j8. g«» fcd >nPecquctianos,qui fine iufta caufa fc- 
ditioncm nupefinouerun^ Ego interim antiquad 
venerationfsTnemor,hefiftfe^ubHcb monumcn- 
totot fecuidrum ^Ijdbminis noftri Rc(^or, igho- 
tus iam buft6 itiferatur,irrpcrpetuam bcnc feli- 
citerqueperbisbdo fccula admtniflrati cruenti 
imperii memotiam»donee Panegyris condatur, 
b-inc vltimac deuotionis turaulo 

illius cdnfecraui; ^ ' 


SISTE. VIATOR. 

CLAVDITVR. HOC. TVMVLO. QVI. 

TVMVLAVIT. PLVRIMOS. 
PRINCEPS. CORPORIS. TVI. COCVS. 
ET. ARBITER. 

HEPAR. NOTVM.. SECVLIS. 
SED. 

IGNOTVM. NATVR^E. 

OyoD. 

NOMINIS. MAIESTATEM. ET. DIGNITATIS. 
FAMA. FIRMAVIT. 
OPINION^. CONSERVAVIT. 
TAMDIV. COXIT. 

DONEC. CVM. CRVENTO. IMPERIO. 
SEIPSVM. DECOXERIT. 

ABI. SINF, lECORE. VIATOR. 
BILEMQVE. HEPATI. CONCEDE. 

VT. SINE. BILE. BENE. 

TIBI. COQVAS. I LX I. PRECERIS. 


; , './.-Ol AT. • . 

.1 V P .01 •. !/. V T ; •''! V r ji; A ^ 

j/.T'l ./rr.'A i'v r'■ r 

.?.V3 O ,i V T i o '■ "/o .*) .? *I 'i ■.: i ir 

,Ta 

..-'ij;/ . .:;r: .?‘A’: 1 U 



. • t / ]’AW j 7 71 ( WAU ■■ 

.i!TAt-^":.n:n .lar/ -'rinAM :-7 ,moh 

. ; r/AlAMM .AM'AI 

. .1 i.- A. jk '< o K O W't W! p 

'■ ' ' ,; 7 ZO '0 .y:^n/.AT‘ 

OI ;j 31 i A r . O i -i 7 .‘I.M V D 3 *4 O Q 
, '■' (;!• ! / ^1 Vvi 77 7 ^;-! f ' ■ . . ' 

• ■■ ^ ■' : .'{ vi;' 7 7 A 

.17 '■ ? :■ -Q.) j T/. •: 1}! ..1V p 1/:,; j I a ' 

. i . .I'J 7HI?., .TV; ^. 

■' ■ : -’'T V ■ j .^A'v^po-D- jaiT 



TH O M 

BARTHOLINI 

DOGTOK.IS 

ET EROFESSQi4is/rEGII, 

DVlBl^^ AI|I AtOMliA; 

D E >L AGTEIS 

TiHORA^QIClSv 

Et an Hdpatis Mnu's immutct 
Medendi Methodum. 


... . .V^KISIIS., 

Apud'Vfdiism M a t h V r ini » V P v i s , 
via lacobea, fub figno Coronx Aurc;^. 

M. DC. LIII. 

Triuilegio 


•t. 


GVIDONI 

P*A T I N O, 

BELLOVACO, 
DOCTORI MEDICO 
PARISIENSI. 

Plane Erudito, 
NuperDccanoj 
AmicoVeteri 

L. M. Q. D. 


THOMAS BARTHOLINVS. 


THOMJE BARTHOLINI 

DE LACTEIS 

thO„racicis 

D V BI A 

ANATOMICA. 


CAPVT I. 

Ldffea irt tMdmmu. 

■ V it poftPccquctum dcLa(flcis 

Thoracicis iriueni primum ^ 
dcmonftraui, typis prxtcciri an- 
nilcguntur imprcffa. Nunc da¬ 
ta pet nouum Venarura Lym- 
phaticarum inuentum , noftr* 
diligentixdebitum,occafionc,quicqiiid Ladteis 
Thoracicis porro illnftrandis operac conferri po- 
left.lubens impendatn,brcu»rer hie fignandum. 

Hxrcbat animus in Lasers ad Mammam de- 
ducendis, & vtcrum. Sunt qux pcrfuadcant T- 
Kiufque neceffitarem. Sed quia necdum expe- 
Bientia litemdiremcratj rationibus in mediorc- 
lidlisjad folam illam piouo.caui. Lad^antes igi* 


/. 2 . 


/• J. 


z Thorns Bartholint 

tur fcm.inasliumanasjbL'utafque&grauid^s fcdu- 
Ibquxfirasiniicntalqucaperuimus, Qmd fingu- 
1* ad dubium contulerint, breiiibus-cdiflcram. 

’’’Fiftiihirnraeftciriaj^in'a nec'indccoit) cbrporti 
fed iPinecanda p^le animo crudelu/fcxta po^ 
jAftiim hcbdomAle nilper compV^lTdiiiai'eapitfe 
pleditLJr).mihif]u«-fld Anaromcn eon- 

ceditiir. Statmi fub”re6lo abdon^nis'murculo 
^afjomofes.aded^depnsratas irftet vKaMaip- 
rii;(i-i‘a Sc Epi^ftri^a iriquifmitpuSr. Sedl, quodm 
mafculis fempe^.aj^p’uit ,/nullas inucnimus. 
Rarauli ytriurque ^fca^irucrfum amplius digitum 
a fe remoti.>’'n4c*vaifa*^prxter fiktiiiiAi dfftenta, 
quanquam & recens fuerira partu & adhuc la- 
(Sans. In inrcftinis Laflex Vdns^m'glandul'is 
noftris nouis La(f|eis-tionfpiciej3antUE i fed ad 
vtecura ferri vllas obfcruare ucquiuimus. Vena 
fpermatica^Aexa-j:a%tW.n^(3^(>tQib3^f^ vt & ar- 
tsria,qu£ in irinere medio anaftompfibus iun- 
geba n mi' a j?3ft i ctd ^ 

• ■;clegapt,Gt;in.gE^g^ilut. 
fatiSjjipagi^tl.^ rYi^E^jil^.ps.'exrerna put 
niHibiqfi|entdv,-,qppqfc.fcLo 
ban^Ji'aqmiftapiiiri.xrTipla mar<»i,n Vefper^iW 
num alis.paniipinifolmia-vafa rafp3rgi> 

bantur, ad T uba& porreda., T pbas apcjrta: fcpiiar-, 
ti membrana, necuplo.fimile cp^ppfculum^,can'i 
dicans imperuiun) ,#4; yterun3;r,canATaife>:u?^5« 
cui necuo-continuuBT crat ajipijrrubifc^undius 
corpus crafliufquCiVcficuUs feminiariis in yii;ife 
tefppndcnsjferqfo bupapre 
coequm dcrinenspjFungpfa.vtcn.fi^b/W'44 pliicin 


de ZaBek DilUa. 5 

Capita vaforum j Acctabula Anaromicis dida, 
fanguincmadfaetumdefcrentiaihis enim perfi- 
ftulaminflatisjcleuabanturvafi tefticulis fubie- 
da ex deferenribus. Ad latcrales ceruicis vteri 
partes vtrinqiie& pofticasmagni ex hypogaftri- 
cis vents aftetiifqueramidiffundebantyr. 

Ncc alix vix nobis oculatiffimis vifx per quas 
chylus vllus feu colliquamenrum ad vccrinum 
Corpuspoffebperucnirc, nifiad porofirates con- 
fugiamus, Pacet enim in prxgnantibiis vrerus 
diftenruSjSc per poros parentCs tu m atrrahir faci- 
lius, quatta alias in feCqntradus. Vndc forfin ob 
viciniam & ehyioforum in abdominc vaforum 
& Lymphaticoram , iiquorem nuj:ri- 

tiumimbibir. Ntfi id fucceffevtc , lion video quid 
in defenfioncm magnorum Virorum dici poilit. 

Pro Lade in Mammis foUicitij' cas aggrefli/. 4 . 
fumus cadem cultri acie. Separata pinguedine, 
quaglandulximmerfxlatebant, in conipedum 
prodierunj infinifx m>inores glandulx, infperfis 
hinc inde linciscandicantibus.Papillam Ladei 
tnbuli fatistumtdi decern plurefvc circuli in mo- 
rcm ambiebantjladc pleni, quorum finguli in 
variesdiuilli raraos progrediebanrur definebant- 
que in glandularum exttenaa; vt ex figura Ledoc 
adoculum videbit)quam fubiungam- 

Nullum venx rnbrxveftigiumjniil quod ex 
circumfufa'pingnedipc.exiles ramiemerferinr;,^: 
ex'pedorali mufculo, circa medium fere, maioc 
venx ramusex Thoracica ingrederetur. Remo- 
to tamcn pedorali copiofius apparebant vafa fan- 
guinea per exteriova repentia ,'^cx Thoracicis.' 
Cert^ Thoracica cx axillari prouenit, in quam 


6 Thome BanhoUni 

LaAea noftra dcfinunt. In hacvcro fcmina iui 
ucncula, propter nimiam pinguedinem Ladeiim 
1 Thoracis vas aegre difcerncbatiir, quanquam in 
Mcfcntcrio cum glandults noftris nouiscompa- 
rucrintLatSlcx. 

Inbrutis piaria renrauimus. Cancm prxgnati- 
tem fcxra poft paftum hora> cuifccraiiimus. Par¬ 
tus bteui videbarur immincrc. Refeda igitut 
* ^ cute pilofa cum Mammisglandulofis fccundum 
' longitudinem protenfis, apparucrunt vafa Mam- 
maria externa glandulas fiibirc* 

Per panniculum carnofum venas quampluti- 
mas comitabamur fibrxLa<3:ci$ (imillim* abex- 
terno Thorace prouenientes, quales in aliis quo- 
quecanibus obferuauijfcd ncruos crcdidi,qui- 
bus ad motum & concurtiencm pannicuJus indi- 
gcr/fiquidcm iis refcdiis nullus humor Gxftillarc 
vifus. Ad vtcrum mnltipliccm copiofa vaCt fan- 
guinea turgentia difFundcbantur, nullx Ladex. 
Placenta vtcrinafingulis(o£to autem geftabat) 
caielliscinguli inftarcircumtenfa jvirldi colore. 
In chorio membrana liquor flauefeens vrinx 
baud abfimilis,Tn amnio candidior. Ipfi catet- 
li aqux huic innatabant ore apcrto> & linguis 
nonnihil excrtis.In ventriculo caccllocum humor 
illi fimilisqui in amnioconcludcbatur, in inre- 
ftinocraifo folida excrementa.hxc tendanc 
ex Hiftoria de Ladeis quiuis diuinct. 

In catcllis dilTcdis fingularc notauimus, prx- 
tcr vmbilicalesaitcriaSiVcnam vmbilicalcm it 
vrachum,duos alips funiculos minorcs tenuio.- 
rerquccxvmbilicoprogrcdiadMcfcntcriu.m, il- 
liulquc Gcntro fete infigi, quod ( 5 c obferuatum 


^ ie'LoBeti DuUd. 7 

Viro Etudito, in Eftft. *d 9ec^. 

Hincladantiscanisconfuluimuscxta. Vtrin- 
qucin abdominc tres papillas habiiir, vnam in 
Thoracc fed cxilctn. Inicriori loco Tub pilofa 
pcllc vtrinque per vniuerfum abdomen glandu- 
lofum corpus protendebatur, continuum fermc 
afternoad pubcm ladle fcatcns,vcnulifque fan- 
guincis infperfis. At pec quas illuc vias lac pcc- 
duccrctur,inucftigarcoculorum acics ncquiuit. 
Inter glandulasquidem & mufculos abdominis 
diffundebantur vafa fanguinea ad Mammas, & 
cum illis candicantes fibrx line fucco) iifdcm 
dudlibus gyrifquc intorrx,quas tamcn pro La- 
dlcii vcnditarc non aufim. 


CAPVT 11. ■ 

Oipcrunthntt qugdam de L4liei$ Thracicit. 

H lftoris Ladcorum noftrorum pauca cx 
poftcrioribus obferuationibus addamus.^^ 
Quae typis (ignauimus vera femper inueniniusv^ 
Glandufas tres plurclquc fub Mefenterio Ladeas 
& dudlum Ladeum Thoracicum ad axillarcm 
finiftramprotcnfum,eonftan$fcuhbminum plu- 
immquc animalium fedio firmauit. In vna fola 
femina canebifidum fcmcl inueni , & ad vtram- 
que axillarcm infcci. 

A Rcccptaculo eciam bifidi 1 circa odauara 
dorfi vertebram peculiar! modo vniti > quippe 
a fmiftro Thortcico ramus dextram verfus ex- 
icndcbatu^ prater ilium qui ad liniftram ver- 
gcbii I (ub dffophago furfum afpefam arte- 


• 'S -'Thom^ BanljoUm • 

•riam oblique tranfccndebar ad axillas. Circa 
quinram vertebram alius ramus ingiedicbatur 
finiftram Thoracicam , qtii a Receptaculo dex- 
tcprCum vencrat, crliciatimque alteram fuper- 
grcdiebacur Vterquehic raniusamfllus quideiUi 
minor tamen quam li folitarius more confuetOj 
fubclauiam inrrer. Ita variis modisluditinTho- 
radcoruro progrefTa Nitura. 

Nuperadm6dum obferuaui incaneprargran- 
di inter quintam & fcxram vertebram‘Thoraci- 
cumLideum folitarium, Ifthm'ura quafi cfFor- 
malTc^per quern'aneri^ tranfcurrebant. In eo- 
dempprus cholidbehus inufiratp magnitudinis 
inteftini capacitatem pquabatabHepatc ad duo¬ 
denum proccnlA)s,.cuius exteriorera runicamve- 
nul(^frequ6ntes.& Lymphatica vaG noftra perre- 
ptabanr. In aperto poco obferuatus callus circa 
inteftmum, qfm'impi^ttu'sfuit fellis ad inteftina 
S>* tranfirus, eaqupcaufa reten^pbilis in cancam am- 
■plitudinefnextendctaf, &:,fl bxlfcmirturageners 
fuilTetj Ideri turpitiidiriem iftduXiflet. Varij ra¬ 
mi in iiroconfpJcui, qbibus Cx Hfepate produed- 
banturj torque fbraimina in Hepar patentia hii- 
bant, qnot lobi- numfcrabantur. Ceruix veficuls 
in communem porum patula digit! crafliticni 
admilir, vbi oh diftenfionem nimiam vaiuulse 
oblitcrata!. Reliqua in hoc aliifque obfcruaca 
Naturx rara, ex Hiftoriis noftris Anatomicis Ra- 
rioribus breui pcrGcnturiasedendis, Ledorcu- 
riofus petet. 


CAPVT 


dt ZaBeis "Duhink 


9 


CAPVT III. 

T^e Vfu LdSeoram Thordcicorum lodnnh 
Uni/intentia exdfninaU, 

C Vm Tecqueto Cordi infetri con- 

4:e{fimus,ibidcmquc infanguincm mucari, 
kilo. 7 (ioUnuf innupero examine Pccquctia- 
nx obfcruationis pag. 187. negat chylum pet 
'Fhoracicasad Cor vergerc yt in fanguinem mu- 
tetur,fcd aliam huius itineris diuinauit rationem, 
fiucad matcriaefibrofarprodueiionem in fangni- 
nc,quxfanguioiinjiciat rcraoram > nec in He- 
pare generari poteft, vbi vnifoitnis fit fanguisi 
fiuevtchylusifte truncoGaux inFundatur, quo 
fanguinis portio ex permiftione chy li craffiot fa- 
da hxreacCordij&inftarfcnnenncalidiorris SC 
acidiocis iuferuiac ad claborationcm noui (an-^. 
guinisattcriofi. 

Hxc fumma eft fufx & crudit* 7 (joUm dif- 
fcttationis in paucas Gontrada lincas. Cette Vit 
iUcfammus& quauis corona digniifimus,chy¬ 
lum in Gordctranfmutari, dcbebat negate, fi- 
quidcm annquum Hepati miinus fattum tedum- 
quc voluic confcruare. Igitur Uudanda eft tanti 
ingcnijproraptitudoinnouo hoc vfu inuenicn- 
do,&pa(fim petfpeda. Si diflentirc a vetctanO 
Anatomico licerctfineoffcnsa, exiftimarem nul¬ 
la remora indigerc fanguinem, potius incita- 
mcntum efte addendum, ne vel vitium capiat,vcl 
partcsidoneo alimentodeftaudentut ,quocon- 
linuusCordis Scarteriarum motus confpirat, 
Qnod fi curfus fanguinis tardctur \\ n. viii® 



10 Thoma Banhoiini 

quodara velcraffi fanguinis )Vcl Cordis mitten- i> 
tis, vcl denique pattiurn recipientium, omnico- 
natudefeduraiftiim fupplerc & emendate Me- 
dicustentar. In Hepate ccrtc, in quo folo cum 
vetcribusfan'guificationcm defcndit, eadcm re¬ 
mora, fi nccciTaria, induci poflct. Non ibi vni- 
fotraisgcncracurfanguis, quia in illo turbot fit 
fanguinis claboratioj in Cordcdcmum calore 5C 
motuaccedente, peificiendi. Nec vniFormis in 
/. n. Hepate* cfTe poteft ,.fiquidem chylus hetcrogt- 
neus,qui tarn in Corde arqualitatcm fanguini 
conciliarct,quam in Hepate. 

Rato fine publico detrimentq cliylus crudus 
fanguini' codo permifcetur > nifi illc idem in 
Gordeproximo mutetutiantequam ad corporis 
nutrimentu amadetur. Hoe nihil nifi saguificatio 
quam in Corde concedere cogimur,qula cfiylus 
peraxillaresCordi infufus adHcpar nonperue* 
nit,nifi finita circu^^tionc. ’ Auto fi adhibca- 
mus in confilium,res eritclarior. Venx LadesE 
Thoracis non femper chylo turgcnt jnec omni 
hora eundcmaxillaribus infundunt,fed quamdiu 
chylusaReceptaculoSc ventriculo fubminiftra- 
tur,durantc nerapediftributionistermino. 

Exindcenimdefieientc chylo fuccedit liquor 
aqueus, quo abfumpto, inanes confpiciuntur. 
lamca'ufam mihi dicat ingeniofus,cut diftribu- 
tionis tempore fanguisindigeat remora, velcraf- 
fioris fubftantia: mixtura. Profedbomni tempo¬ 
re fanguis debebat temperari, fi a chylo tempera- 
mentumdependeret, quia omni momenro par- 
/• 'i* tes nutriunturfanguine per continuam circula- 
tioncm dclato, ^; 


de ZaBeis Buhia. ir 

Hjcc maxime probabilis vifa fuit fcntentia 
Cl. 5 f/Wrf»o,quam minus vero fimilem iudicb« 

Alias quidem conieducas fuperiddit, pco quibus * 
non acquepugnat.Nempe i. Vt circa diremptus 
trunci Caua , yhi Puente LttE^ex admittuuturj . 
fanguiniyiolenter fluenti imra arterial percir- 
citl^tionem^m'^entscra^ities addatur, Sed cic- 
* ca axillarcs infunditur qiiidem chylus venae Ca- 
ua:> qui ftatira rainen ad Cor decurratj nec poted 
vcnofo fanguini quidquam breni hoc itinere 
enrolqmentiadfetrc, luxta Iliacos ramoS qui in- 
feruntuc, ex nqftra obferuatione , Lymphatui 
func , quorum .hiftoriam nuperrimc dedimus. 

1 . Conferre ad nutritione-m dtuerfarum paftium 
corporisi quadiuer/ogaudenraLmento,yt offa 
medulla. 'kCtxzadgeneratiotism repara- 

tionem adipts per \niuer/hm corpus extenjt. 4 ; 

, \nit'i\xVLZ glandular urn autritiont^ ad qitas circa 
coUum^s^ inguina, abdomen di^erguntur. 

Quanquam p^rtium diucrfarum nutritionetn 
a ch'yli diuerficate dependere, nim is quam fit ve- 
rurn.vt homogcneus cflc non debueric j tamcn 
nullo inde argumcmo conficitur in Corde non/* ^3* 
pracpararijquodomninoneccflarium j nc crudp 
chylonutriantur feu ofla/cu aliac partes. Nun- 
quam tam yhiformisredditur fine in Corde fiue 
in Hepate,quin ex fanguinc artcriolb diucrfum 
fibifinguls corporis particulae ali.menrum qjiiafi 
cum rationc necelTario trahant. Ad a^lipis gene- 
rationcrachylum conferre, nuperum fuit 
dogma, qui vetQfum Jfippocratis 

imprimis, fuse opinion! precendir,cui icGajpn^ 
j dua acccdercvifus cft,ab ipfo 7(i»lano hoc no- 

I 



I i ThomiC Bartholini 

mine in *Pratermij?is t^nthropogra{>h\cis reprc- 
henfus>vbi5cmeimrnercntcmvir fummus lau- 
* dar,quodiftarao|pinionem inAnatome mca rc- 
futauecim. Glandulas axillares abdominifquc« 
Ladei duftus perreptant vel exterius lambunt* 
fiue vt fulcri vice illis vt^Dtur, fine fupcrflua chy- 
li ibi deponant. Habent venas fuas 5c artccias , 
glandulscomncs, ncc vlla in corporc pars vel mi¬ 
nima chylo alitur. 

Fibras fanguinis ex portionc chyli tenuioris 
cauxinfufi potius formari, quam in-Hepate fu- 
fpicatur idem T^oUnus y quum fibrae fanguinis 
in vehtriculo fingi ncqtieanr, quiaventriculusde 
fua fubftantia fibrofa nihil chylo irapertit. Mirot 
/• H* autem unto Anatomico hxc excidillc. 

Quomodo enim craffiores&brxex tenui chy- 
lo> aurquo nexu crafla pituita, cx qua fibrx, cum 
chylo tenui eohxrcnt? Adhxc chylus fibtaruro • 
autor^qualis qualis fit,ex ventriculo venit,tam 
illequiThoracicasingreditur,quamqui Hepar, 
Hincfi in ventriculo ad fibras non difponitur, 
quomodo in venis, quz fanguincas fibras non 
habent, antequam cum chylo illarutn rudi- 
mencum accipiant? Fibrxeum chylo in ventri- 
culo cx ctaflioribus afilimptorum partibus per 
concodionem delincantur, fius deindc ad He¬ 
par, fiue Cor chylus deducatur. Non tamcn cx 
jpfa fubftantia ventriculi, qux non diucllitur, 
fed innata«coquchdi poteftatc cducuntur hie & ( 
vbique ex 'ipfo liquorc concodionc fijbiedo % 
quemadmodum per codionem*puls condenfa- i 
tur. non ex oils fubftantia,fed aqua cum fru- j 
mcntoinlcmorcmdiduda.Eadcm igiturfacili- | 



de LaBis Duhia. 13 

tatcHepar fihras cx chylo poflec efiingcr«, quam 
ren*. 

Magna tamcnvcri fpccic pag, 18?. vrger, ad 
Cortubulos nouos Lafteos dcferrc chylum efle 
impoffibile, propter diftantiam Cordis odo di- 
gitorum interualloab infcrtionc venarum in ra- 
mos axillarcs• nam fiNaturx fuiilet intentio ad 
Corpcrvenam Cauam tranfmitterc chylum ad 
fanguinisconfedioncm, potuiiTet iuxra Diaphra- 
gma duorum digitorum difl:antia,vel potiusDia- 
phragraatis interuallo,a dexiro vctriculoCordis, 
Venas Ladeas infererc in Cauarr,vtcum adfccn- 
dcnte fanguincchyluspermiftusCor ipfum adi- 
r«t ac penetraret. 

Gondonanda autem hxc Anatomico fummo 
dubitatio j cx nondum ilcurate vifis Ladeis 
Thotacicisorta, &nonexilem indclaudem mc- 
rebitui'j quod nihil gratis cj^dat. Si'verb nobif- 
cura humana brutaquc cadaucra fuper hoc in- 
ucnto fxpius confuluiffet, qua eft ingenuitatc, 
fententiam pro Tecqueto amicam pronunciarer, 
quod in pofterum fore confidimuSj fi ad plures 
ahnos claram illius fenedutem, vt voucrausjpro- 
duxerir Dcus. 

Enimvero reapfc chylum cx axillaribus Cor- 
di infundi, hi oculi vidcrunt. Inflauimus Tho- 
racicas Ladc.is, 5 c didum faiJ^m in tumorem 
eleiubaturaxillaris, qua Cor ic(picit,ipfumque 
Cot flitibus& liquorcpcrfiftulam immiflb tu- 
midum. 

Nec aliud confuctus fanguinis per axillarcs 
curfus fuadet, qui ad Cor dirigitur,iccyimquc il- 
luc defert quidquid in tranfitu rcp^crit. Ncque 
H iij 


/• 


14 Thorns Banholini 

^ ad cxtrcmos arras, ob vaiuuhram impediment 
’ tum& decurrentem ciuorisrimim, neque ad car 
put pcringulareschylusadfccndit, prapter eaf- 
dem rariones. 

Qjum igitur ad Cor viam monftrat intemo 
digicoN*uur3,negarcnon debemus. Cur autem 
exinfcrioribusbicuiusiter non clcgeritNatura, 
noftrum non eft inueftigare fcrupulofius.Ita Na- 
, tur* placuit. Sojpeillain corpotenoftio ambages 
quaerifjvbi, fi ex vfu finffer, redo poruifler tta,« 
iTiirc incedere Ladeas cnim venas per intefti- 
norum gyros longiusdcduxit ,quum breuiorem 
viam ex vcntriculovicino adHeparilli condere 
fuifldt facile. Neruum fexti paris rccurrenrem 
flexuofo itinete ,ad iinguam retorfir. Sc alibi de- ^ 
Uia amaiiit. Nec idr^quam fineconfilio,quant 
qnam eiUs non femper aftcquarnurinftitiuum. 

Nacurx a confiliipnon fui, credo ramen per 
Thoracicasladcaslongiori itinere chylum de- 
ciu'ierc ad Cor, vt perfedior ad regiam iftam 
pcrtieniat, fi'cut per aquae dudus remotiotes lim-^ 
pidior aqua fontibus noftrisindiiciturdmo com- ^ 
moda hac via nullum alws vifeeribus affertur ^ 
ipipedimenrum , quia fuiTum commeant velut 
iundo fcjedcre oefophagusSc arreria magna, dc 
qnoconfulat Hiftoriam noftram^if L*tf}cis 
'/acicuy cui vol^llp, 

Confidcrata infertione 6c -progrelTu Ladca- 
rum Thoracicarum, vifi fumus nobis inuenifle 
viara.quainvenxfedionenonnunquam lac lo¬ 
co fieri prodiit,quodinpuella Hafnienflobfierua- 
uimus.- . 

Lac aute^i iftud fieda vena in pelvi confipit 



de LaBeis D uhia, i y 

ciiutn>a putridishumoribus diligentetcftdiftin- 
guendum,qui.’r?pc fepius Ladis fpeciem refc- 
runr,& onlidi natiui exftindionera norant. Nol- 
1 cm dilTcntirc, accedcrc tamen non poffum 
tano , Principt Anatomicorum, qui p ig. iS8. 
contra Pecquctum fcribit '^dHm in edu^o 
gn 'meper ph ebotomU,m excepto , fu- 

ferfictei digitl m/nimi CfajTitie dlhicdns apparety 
non tarn a putredine fanguinii nafc 't^ ^urtm 4h. 
ijiachyli portione projluente cum/kngttiae , 
fitpernatat. 

Enimverb fupeificics illacandicans gelatins; 
fimilis in emiflb fanguine, plerumqiic in mor- 
bofiscondcnfatacoiifpidtur, & vidi corij inftar 
craflam lentamque fjrpe in fcbribus acutis hoc 
anno obTcruararr. 

Quis in chylo concretionem talcm animad- 
uercit; Expofitus aeri dcmptus ex Ladcis chylus, 
permanet liquidus. Inquibusfupcrfities {angiii- 
nis duriorcf^ candicans, fubiedus fanguis in 
pelui fine fibris plane eft putrldus, imo vidi in * 
huiufmodi ne guttulam coloris rubri. Noftri^ 
conttL quibus Ladens fait fanguis, fani crant. A 
pituita igiturlenta oritur fupctficics albacrafla, 
qaam a chylo credimus diuctfam. 

Quod fiinfanis fluentemcumcruorechylum 
obferuauic Anatomicus infignis , cg^ic no- 
ftram fententiam illuftrauit. Mucagidwn hanc 
fanguinis fpiritalispartem* putat , de 

Gen. tydnim. J^erc. i^.quia fupernatat, & in 
cmiffo fanguine cum impetu exfilit. Ego muca- . 
gincm iftam oui albumini fimilem in fanis vidi 
“unquam, in raorbofis perfacpc. Ncc credo fpiri- 


l 6 Thoma BarthoUni 

luofiorcm partim magis dcnfari, quam reliquas 
crafliiores. Iraononconcrcfcitniiifpiritibus ab- 
fentibus. , 

Inter vfns Pradicos a nobis inucntos figna- 
tofqtieCap.XlV. praedpuum diximus, vim rc- 
ftauratiuam cum i-ftedicamentis,alimcntis, cor- 
dialibusjCitilBii^gp^ Cor perfcrti, vnde vinum 
&: acctum fubitb^TOccre vires. 

Video in eandem coniedturam confpirareT’tf- 
trttm Gmff'artum i qui T^oLano pag. 119. non 
placer,quia longa fit per venasLadeas via; nam 
aventticulo debet defeendere in inteftina ,indc 
in venas Ladeas ad Rcccptaculum, poftea pec 
tiibulosiUos Tecquetiafios ad fubclauios ramos 
* 9 ' affurgere, tandem relabi ad Cor. Quja commu- 
ncmcaufam tueor , eruditum dubium foluere 
conabor. 

Eandem difficultatem antea raihi mouerat - 

Conrin^iui^ cm modeftara reddidi refponfionem 
€ 4 f. 14. de Lttfits Tboraf, iudicio ^us fubjicien- 
dam, quern vt maximum feculi dccus femper 
fufpexi. 

Nunccum>^/V<<!»o fummi fubfcllij Dodore 
roihi reseiir,qui Guiff'artum^ nobis invfu hoc 
e/iA9^»(pov, (?bdem argumentooppugnauit-Primo 
longa non eft via,quiaexoefophago, cui Ladea- 
rum Thoracicarum ramus implantatur circa 
CordiSjllgiohem, ftatim per axillares ad Cor ra- 
piuntucTubtilia alimcnta & CO rdialia, ncc amba¬ 
ges Mefenterijexfpedanr. 

Deindebreuior illius^ia a vc^triculo perVe- 
nas PortxadHcpar&X.iencm,vcl ab inteftino 
ieiuno per Mcfaraicasin iecucj mihi fufpeda eft. 



de ZaBeis Buhia. 17 

Si pet Vcnam Portae in Hepar & Lienem , cum 
circulatjoneillucferridebet,quam in Mefentc- 
riovel vena Ports non facilis admittcr. E't nul- 
lusex venis ventriculiad Lienem eft tranfituSjad 
folumramumfplenicum,ex quo d^indc Hepati 
adducitur, quarn longam efleadCor viam, ne¬ 
mo ibit inficias. 

Mefaraicf; ncc ab inteftino iciuno, ncc aliis, 
cbylum ferunt ,nifi Latfteas Mefaraicarum no¬ 
mine compIe<ftatur. Atrapiquidquam ad iecut 
perLadeas Mefaraicas, diccrc amplius etubef-/* 

CO. 

Haiftemisquidcrn aftucuihuic Afellians fen- 
tentis, & pro viribus illam auxi probauiquc.Sed 
experientisjCtiam fams difpendioj facramen- 
tum dixi. Quas enim La<ftcas ad Hepar ferri cre- 
didimusj nouum vafo*rum Lymphaticorum ge¬ 
ms eftb poftera cura inucnimus,ilIudqucexHe- 
paterefcrrclympham, nihil infcrre> cx ligaturis 
viuorufta deprehendimus. 

Igitur fiquiden^ipxperientia , Naturs dudtu, 
omnem ^ylum Hepatiinuidit,maior Ladco- 
rum Thoracicotura dignitas exfurgit, qus non 
cordialia tantum, fed quidquid chylus ambim^ 
fuoinuoluir, adCortransferunt. Vndcquidquid 
de cbyli diftributione hadenus prodidere prs- 
clara ingenia,aliis iam inuentis viiSi erit limi- 
randum, nullo virorum rnagnorum dedecorc, 
fedainbiguafilentis Natursculpa, qus clarius 
nobis, velut ex tripode, nuper eft loquuta. 

GHifPkrtum nec noui,nec eiufdem pro Pcc- 
qu.etovidi opufculum,amarc tamcncogdr jquia 
fimili mecum-genio animatur 3adeo conieduras 


18 • Thoma Bdnholm 

meis fim'iles produxit,vt vcl pcnnam illius iiae 
inccruulfKTccredcres,vel ilium rncamj nifi loco- 
/• i’* tiimdift-intiapio vtroqu.e interpellarcc. Ex La- 
deis Thoucicis confcnfiim ventriculi manifc- 
fturacum C«rde demonftraui inHiftoria, pag, 
45 In eandern opinionem deuenic Gui^artusy 
quam tamenitnprobat 7(^oUnus pag. 55 . Qma i. 
vafi ilia Ladea nullam habcnt communionem 
cum ventiiculo, neque cum Corde, fi adfcen-, 
dant ad fubcla'uios ramos. 2 . Officium Cordis 
& venarum Ladearum plane a Ventriculo dif- 
iundarumjcft valded ffimile. 5 . Vera caulaiftius 
fympatbixcx vicinaCordis Sc ventriculi medio 
Diaphragraircpctitur. Redifllim^quideracom- 
tnunicationem officij hicnegat,quara diuerram 
in Corde Sc ventriculo agnofcimus j fed com¬ 
mune vaforum Ladeorum commercium non 
pari iure difTulact. 

Enimvero ex ventriculo tarn per Ladeas ab¬ 
dominis quam Thoracis propcaefophagum chy- 
lusadCorfluit, quanquam iiifta Cor $abclaiiiaj 
vlcnarprius infundatuv. Vicina Cordis feu peri- 
card ij con fenfum non fitisafTcquicur. Ncrueum 
•Diaphragraatis centrum pcricardio qui'deria ad- 
/». 31 . haeret,non ventriculo/inter quern intet'iedum 
videtur vtTcomincrcio cxcludatur. Nee maior 
iam ventriculi cum Corde quam Hepatis ciTet 
fympathia, quod fubinde, 5c faepiffime ventri- 
culofuperftratum proxime neruco centro fubia- 
cct. Per canalqs igitur communes manifeftioc 
partiumeftconfenfus, quam vel per vicinitates, 
quas medio fepto dc induftria disiunxit Natura, 
vclperneruos aliispartibus communes. 



de EaBcis JDuhia. ' 19 

Prxtci'Vcilitatcsin Piaxianobis fignatas,in- 
ucnerunt aliasfccunda 5 ^/o/^«/c:r Gut^drti in- 
gcnia , qius, vt illuftriotcs noftiar cua- 

cljnr,hic addam. 

1. Mcfenteiii fyinpathia cum collo,5c axillis 

pa||iibiilosLa 6 l:eQsnotiosclai-ior. Ex quo infert 
‘J^M(tmtsJn'Praterm fa^. 369 .vitium glandu- 
Imim ftrumofumjnon cluceie in iftis locis, nifi 
radices egerit in Mefcnrcrio, hincque potius cir¬ 
ca iugularem extemam emergere iftos tumorcs, 
quia proximior eft infcrtioni ladeorum. Fateor 
quidem fxculcnnim chylum cx Mefenterio non 
recftedifpofirojvitioque ventriculi,pofte vicinas 
glandulasin axillis inficere :poflre autcm partes 
illas alcre, neutiquam credo ^ quia hoc munus 
fanguis fibi vcndicat per vafa fanguinea copios^ 
illucdediKftus. '* 

2. Pedinteftina purulenta ladiPormis inter- 
dumeftlaitmateria, vel ftneera, vcl ftercoribus 
permixea,finevllointeftinorumdolorciqiixcre- p, 23. 
diturmanare a Mefenterio vlceratoSc abfccftum 
palTojquum tamen procedat ab ifta colledione 
chyli inmagnaglandula Mefenterij. 

3. Idem inThorace contingerc poteft, ruptis 
iftis tubis chyliteris, quod eftfaneftum, vt in tu- 
ptura earundem Ladleatum in abdomine. 

4 . Sxpe magna chyli cormpti copia ab hoe 
Keceptaculo intra vifeetum fp'atia profufa fuir, 

& intra cauitatem pelvis, qiiani ob fimilitudi- 
ncm deceptiMedici j arbitrahtut pus cftc quod- 
dam liquidius, idcoqoeabfeeflum vel Vomibam. 

Hoc eft commentum , quod laudac 

^olatjus, & ego amplclftor. Moneo tamcn idem 


lOf Thoma JSarthgtink 

faivefUYDr cxplicari pofTe cx vulgata LaAeatam 
*xi^//yicognitionc, ignocis Tecquetianis^ 
Qmd fi in Reccptaculo feu glandulis noftris 
nouis febrium intermittentium fedem comftitua- 


mus? Cette in dorfo & circa tenum regionem 
dolorcsfentiuntur/imminente paroxyfraoi 


CAPVT IV. 

centra Lal^eas Tieracicac arpimenta 
eiufdem ^olani /oluuntuf. 

T Horacicarum La Acarum Veritas quanquara 
tnanifefta fitfatiSj&ab oculis fidem con- 
feiTammutueturjchylum tamcripec eas ad Coe 
propellij laudato non potuit pcrfuadc- 

ri. Vfunjnouumabillo induAum »iamexpen- 
dimu's. Videanius inptjcfenti quibus argumen- 
lis &Pecquetum primum vaforum inuentorem* 
&chyliadCor traduAionem impugnet. 

I. (^oreritchyli crodi oila coquinaria ^ atque 
feryentriculum dextrum in pulmonesfua* 
des Hi relinquity yelfecum r cue hit in'^entrrcit- 
lum fimp:rum Cordis , inde in tydortam , qust 
frima recif iet Jordes ,* dhteqnam adyeaas per- 
tseniant. 

R. Chylum non adeo crudum ad Cor pcruc- 
nire. Tradu itineris longi, per inteftina , vbi 
craffiora excrenienta deponuntur, per La Acas te- 
niiiffimas, Receptaculuna, Thoracicas, multuni 
exfugitur inutilis. Pcrtocglandulasin Mefsntc- 
cio perpurgatur. £t G fides oculiS} fatis illc purus 



ZaBeis t)uhia. it 

tiiylus > qucm in Thoracicis obferuamus, 

2 . ‘BHisfecreU ittremhus iecere Portae yin . 

iiylo contineh^tur , ddeo^ue eo impttro fknguine^' 
nutriuntuf Cor fulmonesy c^' 4d cafut deUto 

formabitur nnimAu. 

R. Billsinchylo antcquam pet RcncsSc Hc- 
par feparctur, eft accurate fanguini permixta. 
Practcreacor 5 c pulmoncs fanguine calidiori de- 
bent nuttiri, ft quid impuriadmiftum fit>in co- 
idlioneptiuatafcparatur,anundaturquc fiue per 
iputura halitumque, fiue infenfilem tranfpira- 
tioncm, fiue cum fanguine decurrit ad Hepar. 
aliafquc fcparatior^ofticio deputatas partcs.Id- 
que in ftaiu naturali. Si enim Cor 5 c Pulmones 
imbccilliorcsin nutritione non poffunt calidio- 
ra cxcrcmcnta a fe teraoucrc , inflammationes 
oriuntur, & calidac intemperies, in Pulraonibus 
Peripneuraoni*, Pleuritides> Phthifes, &c. in 
Cordefebres 5 cc. Incerebro biliofa excreraentx 
per auresj palatum excernuntur, 5 c fanguis cali- 
diot natiuo cerebri frigorc temper atur, rccurrit- 
queper iugularesjfin iufto fit calidior, pecicu- 
culum a Mania, Phrenitide aliifquc grauilfimis 
capitis affedibusim miner. 

3 . “Bilis duplex exporo cholidocho iniymnAbit 
cbylumt qui cum ifto inquinamentoper yeatuld^ 
iPeat dor/kles deferetur ad Cor. 

R. Eadem veceri ineft opinioni difEcuItas. p 
Cum excrcmentis'excteca bills per alunmexpur-"^* * 
gatur. Natura: autemprouidentix adferibimus, 
quod non nifi ytilem cbylum Ladex fugant. 
//>/OTo«rto,paradoxis onufto fi credimus, ciun 
ibylo attra<StabiUsbalfamuierit totiusfaoguinis. 


ti. Thom^e l^artholini 

4. t^limentum liquidum in agrotdntlhus p\ 
yentriculomalettffeito mnyert4tur in ciylum, 
ah Hepate fotefl emul^eri y in fatf^uintm 
qualemcHmque ysrti. e^dt deUtm ifte fitccus fer 
Lalieas ad(pofy nocehit Cordi , T tilrnsnihuSy to- 
tique yenofogeneri, 

R. Nonabfimiliargumentd in HiftoriaTho- 
racicarum Ladcaium chyium tenuiorem ad Coc 
tendere fufpicatus (urn , crafliocem ad Hepir. 
Kiincvero non video,quid grauiuscx fucco ifto 
craflbpati polTctCor, magis quam Hepar. 

Prirab cnim fuccus quicumque faciiius ad 
Cor perThoracieasfLaCteas ampliorcs dccurrit, 
^uam per exiles Lailieas piftaritias ad Hepar. 
Prxteica Cor calidius indigeftos huiufmocli 
fuccos felicius Sc peiieret Sc cdncoquetjquani 
Hepar, Si Cor domare hetciat , a(?fcum cri^^ 
Sc de Hepatc imbcciiliorc. Ipfe fine 

damno chyium ad Cor adniittic pro Cinguinis 
craffitietemperanda & fcrmentatione. Repetitis 
circularionibus per Cor emendari pdretii: quid- 
quid feu Cordijfcu aliis partibus crat nociturum. 

ZJ. f. Non eft prohahileNaturam "volmJ/eyCor 
principem corporis partem ^qu a ex Ariftotele 
T lints yitiis non maceraturyfordihus cbyli juper- 
Me remeantihus obruere. 

R. Dubio fatisfccit F'VaUus de fanguinis 
Motu. Communis enim cireulationi fuit obie- 
« 5 lio. Cor tarn itnbelle non eft, vc ab humorc pra- 
uo'rranfeunte citb profternaturj quem.admodum 
Medicorum teftantur obferuationcs. Nec mo- 
fam in Cordc trahunt flue fapguis putris, fiue 
chyli fordes, fed continua fyftolc cxprimuntur-. 


de LaHeis Dubia 13 

E rc fait fordium.fi quae chylum confpurcarunr, 
hac tranfiiCjVC calore cordis &: perpetuo morn 
concoquantur , agitentur, cdoriientur. Quanta 
vitx fupplicia trahac.qnibufquevitiisraaceretur, 
in ty 4 nateme 7^formats alias a nobis didumi. 

6. Si luxantur Vertebra flurimx in Cypbofi 
m4gn4i dumyiolenterJ^itta in lumbis dorfo 
coHtorquetur^poJptnt tLU yena cumT^eceftncu- 
lo chyLieff^rhigi. 

R. Singulari Naturae prouidentia ita (unt di-jfr. 
fpofitaeLacSleac/vtcederepoflint violentis moti- 
bus,fi.cut&ocfoph 3 gus,artcri 3 magna quam co- 
mitantur , iifdem difficultatibus cxpofita. Nc- 
gandura interim non eft^ quin in KvtpmH , 
cH, &c rHoMcifftt deprauentur, premanturqucjVn- 
dc in huiufmodi corporibus*atrophia , deiedi 
appetentia, & vomitus>quod<'4f/. 6 . 

Tborac. fufpicatus fum. 

7i Katurapoiuijpt inxta Tiafhrapn* dm^ 
tumdigiiovum difiantia^adQauam Q" Cor d$t.~. 
breuioresfbrmxre. 

R. Hanc dubietatem fupra cap. }, cxpcndi- 
tnus, 8. LaEiex delent habere locumcommu- 
nem, in quern chylttm refundant. TelU efiglSin-. 
dala hsagna J^fejenterq , ex qua de^romunt 
Juumchylum eanales ad dfefar delati j alq duo^ 

Tecquetiani adfuptyiorem truncum caHXy 

R.Olim vifi'sPecquctianis dudibus, vt fcr-i 
uarcm Hepatisjjfficium 5 c dignitatem, fim ilia 
commentabar jcrcdidique chyli partem colligi 
m glandula maiori Mefentcrij ad Hepar abdu- 
cendara, alteram verb in Receptaculo f6u glan- 
dulis nieisnouis,ad axillarem per Ladeas Tho- 



14 Thoma Banholini 

racicasituram. Aliquatamcn inter nos crat difi 
V* ferentiaj quanquam ex parte conueniamiis. 

Ego cnim Cordi conceffi partem chyli vt in 
fanguinemtranfmutaretjHepati partem. 7 (iola~ 
tt/*t ver6> vtdidum ante, ad aliosvfus chylura 
in axillaribus deftinat. Caatetum, quum nullas 
ad Hepar Ladeas poftea obferuarim , quafquc 
cre’didimusLadcas, ilTeLympbatica vafaaquam 
tx HcpatcrcfercntiaadRcceptaculum, mutate 
fententiam cogor,8c ReceptaCulum folura pro 
lococommuni agnofeo, in quod omnes Ladeae 
confluunt. Sc Lyrapbaticae ipla noftrac infra Dia¬ 
phragm a. 

5. Si contingat Me/e»terium totunf feirrho- 
fumfierianfdojtsehyli erit interceftdy ^ 
moriendum,fed in ijitt c*Umitate lecur yTdn- 
treaSyLienhaienf^enMt in yentriculum froda- 
exfugunt c&jlum. 

R. Scirrhofum Mefenterium , apoftemato- 
fum,putridum, mortis afFerrencccflitaiem, ex- 
empla docent apud Hildnnunty'Beniueniumi 
Coiterumy Donxtumy Lxl. ^ JPontCy Sebenef^iumy 
Smetiumy IBontiumySalmu^umyxlio/que. Cx- 
terum fxpe Hepar vna cum Licnc aliifque vifcc- 
ribus fanguificationi hadenus dicatis afficitur 
mal^jdiutamen vita manet fuperftes. Tarx/»s\. 
15. c. 38. dc J/khelln 7(QUndy odauo anno tumo- 
p, 30* re abdominis vexata tefert, Mefenterium totum 
& pancreas, tumorc miro turgons habuifle, adeo 
vt libras decern Sc dimidiara, pendcret, feirrho- 
fumomnino extrinfccus, folifque poftica parte 
lumborum vertcbrisadhxrefccns, antica autem 
peritonsofcirrhofoparitcrac penitus cartilagi- 



yie ZaBeh Duhidr if 

nofo. At>fcifl«s 4 H ilJdinfiniti,olcofi^ mclki,fe- 
bacei, albugi'fieij a^uofi. l 4 cip 4 T'(^u'oq,ue proptid, 
Vitio tenebatur nhtipe &r-crtbris abf-y 

ceflibusper intimam extimamque eius fubftan- 
tiam vatic fpatfiSv A.Jiilttcdinis labblfeh baud 
mtinlttiu«iSjdtwJque*Ui'Vferitre iiT^^ricite nihil 
inregrufA; ^ r- i'; ■ ' . 

Dicatvia chyliiy ex ven- 
ttkulo ad Cngafiefn'ikfi^ifiCatiorils ffltvit peri 
dudus,autquomodo pet odq annoriim decur^ 
•ihtn. Iar 4 s 

tuetitlfabc-lia. b'ake»RSiii:ptscu1iim:jfeii glan^ 
dulas Ladeas nouas Mclentetio fubiedtas, hii 
qiioqueviGthkatiS Vi?fdkf?edas,f«''jrt tali Cafu 
Natura fibi inuchit viw-, t’6i:utn';cbhrcruet ', 

quasfana rcfpiiit. Rek'taincn cx'p?:diTfbrier?t ex ' 

duiaibus LatSbeis* <^^nii|ttam .Rbdeptaculum fit 

-corruptuthi chy 4 uifhbtfli^tb)e cefppWfe 8c' aC- 

tampra liquidaTho- 
tacicis detiuattn?! gxiHinH ficquc 

inferioribus^LidlckibkrCeptis vitk'^ft'incri po- 
tcft protrahiqt»Cy(^d^iinien-ti paucitatCm mi- 
feca&adattophhHVidcifitura. ’ ; /’• 

1 a. tntenittm fi}j^'c 9 mj>(t)reant 

\tna La^eierecif>rent)lii <hylum 
Xy dunlin C^nkti^ddfhhctdui^^hdsi nnllih 
comparent \ 

R. Pro fe hsfbtjf ’ifbiSfifencs TWqdetuml 
Guiffartftm , qiti Hh fiJctnortuis abfehte chylo 
non viderunt. Q^tiretb adtcm niagfTtrtri ‘Anato* 
micum ‘tepfrii'tis fcdtonibbs/in rcm 

ptoptio Cult to fhiqdirt ?dif etiam sfef^ThiVthenfiby s 
ajtaii illitis aniieH; Public^ profitxcfr'rbe quanl- 



% 6 Th orns Sdrtholini 

piurimos canes (IranguUtos hoc fine tperuinc5 
(empctqueLadcas Thoracicas inu€niflc,& ad- 
huc inuenirc potTe manifeftas > etiam abfent^ 
chylo. 

In Humaniscadaucribus, (iuc ante fttangula- 
tionem padis^duenon^nil diuetrum inuenimus, 
ni(i pinguedinenimiaimpediente opecationcm. 
Verbo lueexpcdiarai lenapec jn cadauctibus. fu- 
p.erfi^ntj&r nullo negotio demonftrantur ab exer-* 
citato. 

li, ^omodo dua 'venuhe ijist latut >4 de^ 
riuAta , fueunt omnibus ‘^enit chy- 

iiferis. 

R. Si rcdeamplitudinem nofttarum Thora- 
cicarum rnetiamur,Tatis funt capaccs pro defe- 
rendo chylo cx venis chyliferis valdc cxilibus, 
impiimisquia fucccfliiiajfitfeu tradiochyli feu 
puino,yn 4 eCordifulfiqicns materia fuppedita- 
tur ad. fanguinis gencrationem,quamquam pet 
partes, idque magno vtriufquc commodo, Nec 
raoratn in Corde requirit, quia fubita fit mutatio 
crebris circulationibus perficienda. 

iz. JV in Laffeis dor/klihus continent 
^ue ohfiruieft de yiUy defelfu chyli ad 
Cor affl$ 4 entis \ quomodo meutus ifti refirari 
fojpnt y ft yis liquids medicumenti non foftit eb 
ujptryyre. 

.. R. Comna'^oesLadexpari incomtno,do pne- 
rantut. Difficilior tamcn in dorfalibus obftru- 
dio ob Cptdis viciniam & lympham diluentem- 
Sin vitijmagnitudine cueniat^ fuotamdiu fucco 
viditabitCoc corpufquc cochlex inftat, doitec 
feu roboreNatutx feu commodis medicamen- 



deZaBels Buhia: ij 

tis oncrc leucntur, quorum virtus um ad has 
pct^ctrat, quam alias rcmotiotcs partes obftru^ 
das. 

I?. T>eexiffe»tU'^iyf4rxiyetf4rum hdrum 
inh^mine duhitst^ donee erttciarios ludicuth in* 
dultu ante fafios aperuerit, 

Sed labore iftoc ego defundus fum pridcm,& 
publico feripto teftatus fum, Monco tamen, (t 
ludices & Cohfeflariosnon inucncrit faciles ,in 
quocumque cadaucre manifeftas elTeThoracicas 
Ladeas, quanquam chylo vacuas, fi Adminiftra- 
tionisrae^dudum,f.<^. v/a de Thor, Laif. fi- * 
gnatum fequutusfuerir. 

14. Vinum at^uas minerales negat per hat 
deduct j quia per Cor ey* Tulmones tran^turx 
yimyijcerihus inferrent, 

Sed circulatione hie opus non eft per Cor aut 
pulmones. Arteriis cmulgentibusconiundxLa- 
dca: proximaperrenes via vinum liberalius hau- 
ftum & ihcrraalcs aquas eliminanr. Alia Viri 
dodiflimi momenta,temporis opcrifquc parcus, 
tranfmitto, Defingulis experientia iudicet, ciii 
fafccscxmerito fubmittimus. 


3-8 -Thorns Banholini 


CAPVT V. ' 

Troftey ddempfunj iCepdti fdnpihtis munrtif^ 
non ejpe immfttanddm tMethodum 
medendi, 

I N magdas nuper coniedlum lecur anguftias, 
^ cfoliq (^igditaris priftinae dettufum, dum 
• viuum adhueftinctifuo 6C cxfequiispropriisin- 
tcrelTe dqbuir, quas in Vafis LymphAticu nos 
nuperrime adornauimus, iniquius 

plira intcnraras iSalufarc Numinis alicuius im- 
plorauitaitxilium. 

Optarcm fan^ caufam illius labantcm aliquo 
ful,cro pofFe fuffolciriptopterantiqua in Rempu- 
54. Medicam mcrita , nam fihiftrum tanti 

vifcerisfarum niadidis oculis inrucor. Ipfepro 
• dignitate illiuspugnaui quoad per veritatern ii- 
cuit, & neinuenti-s Pscefttetianu duftibus plane 
in nihilum.recideret, aliquam officij.vctctis par¬ 
tem concredidi ;Sed Lymphatica noftra vafajnit- 
per reperta, adionem tutcliE contrariam miht 
indulgent. Nccdubitomaiori iam deiureplures 
aniicitix illius & defenfioni reniinciatutos, cE- 
iim qui feruidecaufam illius tutati fun't. 

51^/Wrf/?.(j5rantiquaruiTi iraditionum propugna- 
tor ftcenuus, fed in nouis inuentis examinandis 
arripiendifvenunquam pertinax,vbi Natutx vi- 
dit condlium, pro HcpatctanquamDcus Stator 
contra' Tecquetum ftetit. Et omnino "Pect^neti 
inueritumPIcpati non potuit orancra fanguift- 



LaBe'tsDubia. if 

tfatlonis dignitaccmfacctcambiguam,vt inHift. 
dc Thcf-. demonfli'aui. 

Vndcneutiquamdubito, firc(Jle T^ieUni c^w- 

dorem noui, vifis noftris Lymphaticis nihil ad 
Hepar referentibus, quin tarn futurus fit abHe- 
paris antiquato munerealicnus,quam illi ha£te- 
mis fuit addidliffimus. Interei fine vlla obrre- 
dtationc, folo^eritatisamorc, videamus,quid in 
fubfidiumHcpati vcteranus in Anatome Impe- 
^atormiferit.Eucrti antiquam Mcdicinam quc- 
ritur, impugnariartisnoftrae antefignanos,^^- 
focrdtem , Z^riflqtelem j tyiret^um , Gdlenum^ 
aliofqucqui Hepatibeneh^benti fanguinis con- 
fedionem confignarunt, male verb afFcdo,mor- 
borum plurimorum caufam. 

Cxcerum raedendi methodus an plane fiuc 
per dudus Ttc^uetUnos, fiiie noftros Lymphaii- 
cos immutccur, iara iam difpiciara. Nollem fanb 
falfis fuppofinonibus inniti noftrae Medicinx 
fundamenta,& aNaturaalienis.Nolumus Ma- 
thematicorum filios imirari, qui hypothdfibus 
feu vcris feu petitis, demonftrationes fuas fuper- 
ftruunt. Maius in corpcrc humano negotium 
voluiriir, maiori damno penfiindum fi falfishy^ 
pothefibus fidifquepartium fundionibus nita- 
tur. Antiquesautem non moramur,quosfciniu8 
in Anaromes infantia, ex cognitis fibi pattibus 
creditifque illaruni adionibus Mcdicam artem 
condidiire. ' 

Prxter Anatomici eft dignitatem » veterum 
audoritate vcl ftare vcl cadcre. Creuit in imracn- 
fuo Anatomes fcienti3,& fi veteres ab Oreo re« 
inucati Thcatris noftris Anatomicis induccren- 


Thoma Bartholint 

lucjinaliumierrariimorbcm fc crederent dela¬ 
tes, plurimaque vifisCirculatione Hsr'fei, La- 
(jr Teeqtteti^ Lyraphaticis nofirit^ 
duiftu J^J^irfu»giano,m\Ai\(a^\\z'J(joUni obfer- 
uatic>nibus,quibus rem Anatomicam immortali 
P‘l^‘ nominis celebritare auxk , damnarent fua, Sc 
abrogatarum obferuationum Volumen nobis rc- 
linqnerentantequamftygiasredirenradundis. 

' Per partes expendamus an 
Jint immuUHd(tt0^y*ridnd* curatia^ adempta 
Hepati fanguificationc. Sanguificationis adio- 
ncm Ixfam , morborum matrera, Hepati a(fi- . 
gnarunt vno ore Hedici, quia conquendi fan- 
guinis credidcrunt officinam , illique chylum 
omnem infundiiiuc perMefeniericasvcnas, fl¬ 
ue Ladeas. 

Hsec fuppofitio fiquidemruitper noftros du- 
dlus nouos, concidet quoque quod fuitfuper- 
ftrudum. Signa ipfa Diagnoftica quibus adio- 
nera viiiatam in Hep ite difeernunt, ram funr ge- 
ncralia, vt toti venofogeneri, ipflqueCordipof- 
fint ciTe propria. Primum ex excrements 
defumit Gxlenns 1 .5. L. A. C.7. Si aut carnislo- 
turam habeant, aut fanguinea (inr. 

Huiufmodi autem excrementa quum ab He- 
patenon ptodeanr,quomodo malcafFcdumHe- 
par indicabunt > Ex Hepate ad Mefenterium per- 
uenit nihil, nifi per nouos dudus Lymphaticos 
vclper porumcho|ilochum. Venae Portae &ar- 
tetiae ad Hepar fanguinctn pcrducunt ex Har- 
^ ucanaCirculatione. Quidquidigitu^excr€mcn- 
'* * ^'’tis aluimifcetur,nifivcl bilis (it velaqua, exar- 
teriis Mcfentcricis expurgatur, qu« a Corde dc^ 


taBeUDubU. 31 

pendent, cuinsidcircovitia vniuerfura inficiunc 
corpus. Corcnimchylum vcl trahit,vel pcrLa- 
aeasmi{rumrecipit,Hepar nihil, quia dudu$ 
nulliad illud peicinguntperquostialuc. 

Taccojii vitium externum fine a vcntticulo, 
fine alia caufa cliidat fanguificationcm , ram 
Coidisquam Hepatisdamno fieri, Altcruni ab 
Vrtuu fignum in pari pono dilcrimine. Scrum 
cnim inrenibuspercolatum ,.cum artetiofo f. n- 
guincpecartcrias ex Gorde ftuir,quippe Emul- 
gentes venae ex renibus fupevfluum fanguincmad 
Cor referunr, nec vel guttulam renes ab Hepate 
accipiunr. Tertium fignum \:coloru \xi torocor- 
mutatione, CordispotiusafteAi prarbec in¬ 
dicium, ex quo per artciias nutritius fangiiis ad 
totum corpus diftribuitur. Denique ex Caufi 
quod diuinanr,fedem in Corde manifeftiuspro- 
dic. Hoc enim caiidi natiui focus, hie accen- 
duntur febres, hue calida frigidaque largius 
fumpra per Thoracicas celericer & via bre- 
uifliraa perueniunt. Igirur nullo indicio fatrs 
valido laefam in Hepate fanguificationcm afle- 
quuntur. Vndc nec ab illius vitio tot affedus de- 
ducentjhydiopes,Cachexias, atrophias, diar¬ 
rhoeas, &c.Nempe quod fanguificationis in eo 
fpedlatlxfioqem. ConcedoSc plane ftatuo He¬ 
parin huiufmodi affedfibus faepifiime laborav?, 
fed non quod ab Hepate fanguificationis opus 
primarib dependcat,aut eiiis laefio* 

Docuit Anatomica hydropicotum infpcdlio, 
Hepar aur apoftemaic occupatum, aut inflam- 
niatione, aut feirrho, aut aliis laboralTe, quod 
vaiiij autorum obfcruationibusprobaui inHift. 


5 i Thoniiil Banholini 

de La^. Thorac. cap. i f. Obiferuati tarncn funt 
hydropicifaluoHepaic, vitio aliaium partiutii. 
Ita atrophia faepe Hcpatis culpa inuaftt j fxpe 
quoque fine illius vitio tabida morte confum- 
ptos nouimus. 7(ioUnuSyl.%.K^tttrQp,c.ii.'iU 
ditintabidispoft tnortem diffcdiS, quibusom- 
ncs carnes fuerant confumptx, iecur integrum 
pcrftitifle, quod multi credcbant cliquatum & 
^xhauftum cxdiuturnoaluiprofluuio. Fuercalij 
fluxuctuentoemaciari* quibus Hepar a natiua 
conditione dcfecerat. Teftc I. "Bontio , Obf, 7 , 
Med. Ind. iecurinmilitepoft fluxum serugino- 
fum mortuocamvarij eratcoloris,lutidi,palli- 
di,flaui,ac viridiSjVt miraculo ipedkantibus ef- 
fet. Eodemnotante Obf. miles Anglus inflani- 
matione Hepatisprimum, moxdolore fe remit- 
tente,fluxu Hcpatico,&: extrema maciemortuus. 
Apcito cadauerc j loco Hepatis inuenerunt. fo- 
lam membranam ipfuminucftientem^ratiscraf- 
fara,inftarfacci,cui adhuc portio fanici, lotu- 
raecarnium fimilis inerat. Ioan.de Lamemeret 
fluxu Dylentericopopulariter i63f.gra{rantc,iri 
defundisobfcruauit Hepar fphacelaturojficcum 
& pallidum. Oculatam fidem in his afFcro, cer- 
tius Pathologix fund3mentum> vt appareat in 
hisaffedkibus Isdi fubindeHepar, fubinde alias 
partes. 

Sed faepe vitio corripitur Hepar in Cordis 
paifionibus. Ballonius 1.2. Epid. p. 140. refert, 
aperto cadauere filiolac Scaronij Confulis, qu» 
duos iT)enresintegroslaborauerat& febricitaue- 
rat, ii)uentum efle Hepar incanduific pra: calo- 
re|Vt efletfriabilc. Sunthydropesmulti partium 
aliarum, 


^eZdBeiiDnhU. 

^tafum,capitis>Thoracis,vteri, &c. quos cx 
Hepatcaduocarcopus non eft. Solus hydrops ab- 
doihinis ad Hepar refertur j ncc is omnis, fed 
alius aLicncj alius aRonibus, alius aMefett- 
redo. 

Quantum cbnitAura aiTcquoii Hepar idco in 
hydropc ycceres iouocarunt, quod putauerinc 
jfanguineHepaticdomnelpattcsnutriri. Atfalfa 
iamilla fuppofiriojquk folus attcriofusad par¬ 
tes nutriendis ex Garde propellitur. Igittuquan- 
do. Hepar in hydropc labprat, rieutrquam culpa 
referenda iri fruftratam illius fa nguifi cation cm, 
qua caret, fed in vitiBra fanguinis per arteriam 
coeliacam 8c vcttam Potts illati, quod in CordS 
vekhbi conttaxit; vcl in obftrufStionem Ilepa- 
ns V inflamma.iionem;, aliorque affedus, quib.us , 
Hepar oceupatum rton.pbteft fatis ex vbto rem-/'*^®'’ 
perarefanguinempet didasvenas receptum.Ex 
nouis vafis Lyraphaticis fucile hydtopisab Ile- 
pategeneiratio cxplicatur, non quod Hepar pro 
publico fanguiftcct, fed quod ex priuata nutri- 
tionc ferilm fcparctUr,petque venas Lyraphati- 
cas ad Receptaculum expurgetur, quod ferum irt 
dbdonlinis cauitatem effluit llueruptisLympha- 
ticarum tenuiflimis tunicis, a pondere fcirrhdfi 
Hepatis,vclobftru(fti,vcl inflammatione & in- 
lemperie, Vel aliovitio. Eadem hydropis eflepo-* 
teft caufa in aliis pattibus, illxfo Hepatc. 

His igitur aliifquc obferuationibus admiflis* 
illuftratifque caufis affeduum Hepatis, non cen- 
femus necclTarium yctcretn & vfu medcutiunl 
approbatam medendi methodum vel tantilluni 
iuitputare. Quidquid ertim cx antiqua hypo^ 


^4 ThoiiM!'3arthc>l’mi 

^hefi profuit Hepati laboranti, ptotjctit ■& cx 

noftris imicntis. 

Qbftru<flioneS toUcndae > cmollicndus fcir- 
jbus, inflammationcS' fedand? , tota-LIepatis 
tcmpedes emendanda, & fuo nitori rcftituenda, 
tionqitod fanguijficatio ibidem rcdudatur, fed' 
yt fepafatio & raixtuta fanguittis commodius 
inftituatut , .qu* cad'em remcdiorum'genera, 
indicationeseafdem rdqairic,quas lafjfe {kngui- 
ficationis tnunus putatitiutn. Nec cordialia 
omittenda, bic &vbjque vnramque pagiuam £k- 
cicntia. 

j Fluxus Hepaticicadeti(i eft ratio.Hepatcenim 
’ frigidoj exrincftoquecalcH'encceftatiOjquo indi- 
getnon fam ad kngiiiftis gcnerationem, quam 
lemperarioncm, non poterit aut pduatae nutri-* 
tioni fufficerc, aut publiosc fang.uinis tranfcola- 
lioni, Praerccea, quum ex excretrs maxime «fti- 
ment Idci affedi cerrttudincm, nihil meo iudi-* 
Cio prq Hepatc efficient. In legitimo ftaxu He,- 
paticofingainem ferofum, crudum & femico- 
^iim excetniconfentiunr. At illc ex Cordc per 
arrerias hue expurgatur, non ex Hepate. 

Et quanaquam ex Hepate venae Mefaraicae ad 
Mefenterium deferrent fanguincm , ficat falfo 
veteresopinati funt, poiTet in Hepate vitiari fan- 
guis ex obftru(ftione vafotum Eymphaticorum, 
feuimpedita feriafanguinefeparatione; vcl fal- 
uo Hepate, Mcfaraicus fanguis nimia (eri mora 
infici. In fpurio ftuxu Heparincufac nemo. Sed 
fi caufas expcndaraus,non excludcndum. San¬ 
guis enim, fi illis credimus, acrimoniam&mor- 
^iciratciTiacquidt ob bilemadroixt;^m,yel mo^ 


de ZaBeif 'Duhia. If 

ram in HcpatS. Vttumqiic obftruftioni HdJjatis 
impiuanduni, vhde nulla bilis a fanguinc fcpai- 
ratio. 

Ex inuento noftra Gommodilfima affcdul 
huius petirurenodatio. 

Nectamcn imiiiutanda ni€thodus. Caliduni 
cnim innatura rcficiendum, cuius primaria in 
Cordc Cedes, ‘Hepar conferuandutn, quod ad 
fanguinispuritatem, feriiquc fegregatipnem po- 
teft plurimum. De chylofo inteftinorum fluxu^ 
tcs.^ ty^feUio c. t f. eft confc£ta, quein vitio ve- 
harum chylinn fugentiura cum Galcnb aflerit ^ 
euenirc,quanqaara venas rubraSjille 

Lacftcasfuasintellekcrit. Nihil hje diiierfum,ni(i 
vel in trahensHcpac > vel rccipiqns I^eceptacu-- 
lum culpa relcgctur^ tlHique noftrisexperientiisi 
ftabirausjnon, yeterum pkeitis. 

Qnidquid igitur liuc Pecquetianis dudibus, 
fine noftris Lyrnphaticispro Hepate propugnan- 
do opponitur , ex allatis facil^ difcuiitur. Vc 
omnia iifcompendiurti redigam, norandum. 

I. Mechodum antiqaaiti receptaraque mc- 
dendinon immutari,fed iMuftrari. 

%. Caufas motboruim nouis his inuentis VC'- 
riores clariurerquc euadere. 

■ 3. AbHepatisobftnKftionibusaliiCquc alFecfti- 
bus.quanquatfl non fanguificer, fanguinis yitia 
dcpenderc. 

, 4. Nihil Cinguinis ex Hepate ad Mcfente- 
rium deriuari ex Circulationis principiis, nec 
vllura chylum ad Hepar peruenire, ex obfes- 
uationibus Vafotuni noftiorum Lymphatico> 

rum. 


3 5 Th. Banholinlde ZaBcis Buhia. 

5. ’Vcterum authoiitatcm expeficmiijcettifll- 
msnunquamcffe prxponendam; 

6 . Cordis in omnium afFeduum curatidii« 
habendamquoqueefl'c tatiohcm. 

FIJSriS, 


Summit 'Triuileg^, 

C HriftianifTimi Regis Ludouici XIV. Priuilcgib, li- 
centia fada eft Magifirp- loanni' RioUm>. Dokeri 
Medico P»rifienfi, Anatomies ^ ret HerbarU fnf.tffori 
Regto . regiorumque Profejforum Decmo, Antiquiori 
l$choU Magtjlh, quando'vokerit typrs nlanddrc Indi- 
tiutnnouumde Vents Lucieb, fiuede Vnionevei$yn(tn»~ 
fiomofi Vent Portt cum Exumen LthrLThomt 

Barlholim, Hafnienjis, ProfeJ^tris Regq , de Lqcieis The* 
rackis in Nomine brntifque m^errime objeructpitI & 
Examen duorum aliorum llbrbrum ^ quorum, vrifls eft 
de Vnfis Lymfhaticis: niter, DubiaAnatomica de Vents 
:Lacleis,a,ullore eodem ThomaRartheUno,tovtnrxx^<XLXk 
Animndnerfiontbus fecundis in Anatomiam reformatam 
Th. Bnriholini, &c. Tali fo.rma & qualibus typiselqgc- 
rit, idque in annos decern, ab ipfo dienuraerandos quo 
primaeditioperfedafucrit. Cuius priuilcgij vim & fa-i 
ttilcatem orhnem didus D. Joannes Riolanus tranftu- 
lit in\idn 3 .mMathurini da P»«, Bibliopolas Parifien-* 
lis. Quod fi quis, in hoc Galliae regno, aut extra illud, 
talia Opufcula D. Riolani aduerjus %h. Rartholirtumi 
'finccius confenfuexcUdcrc aut vxnumexponereaudeat, 
nouerit fe vltra Exemplanum confifeationem , graui 
panamul<ftatumiri,qualishabetilr in Priiiilegio, daco 
Patifisj •>. Februarij, 16 48. 

davdigvier . 

Prima htc Bditio finem habuit die Suhbathi S. 
utmbris, 1655 .